Nieuwsbrief Plaatsengids.nl augustus 2014

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, kleine kernen, het buitengebied, cultureel en natuurlijk erfgoed en kleinschalig toerisme in Nederland.
Deze keer in de Nieuwsbrief aandacht voor de volgende onderwerpen:

1) Nieuwe plaatsnaamborden: Onderdijk, Stolwijkersluis, Engeland

2) Nieuw beschreven plaatsen: Idsegahuizum, Kooiwijk, Kortland, Laareind, Remmerden, Overlangbroek, Steenen Brug, Holterhoek, Bruuk, Oudleusen

3) 'Gemakshalve door de media vergeten dorpen': Ritthem, Walsberg, Katwijk NB

4) Recreatie: Wereldpaviljoen Kloosterdorp Steyl, herbestemming gezocht voor landgoed Ockenburgh te Loosduinen

5) Cultuurhistorie: Maassluis 400 jaar zelfstandig, nieuwe encyclopedie Geschiedenis van Zeeland, nieuw: Historische Kring Driel

6) Musea: nieuw: antiquariaat in Vechtstreekmuseum Maarssen, Museum Oud Amelisweerd van start gegaan, nieuw spoormuseum Marrum, nieuw Familiemuseum Eijsden, nieuw museum Kijkhuis Nieuwvliet


Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Nieuwe plaatsnaamborden

Onderdijk

De inwoners van het dorp Onderdijk waren 'not amused' dat zij witte plaatsnaamborden hadden in plaats van blauwe. De witte borden suggereerden namelijk dat het dorp 'slechts' een wijk van het nabijgelegen dorp Wervershoof zou zijn, en dat is niet zo. Het dorp ligt nog altijd náást en niet ín Wervershoof. Gelukkig heeft de gemeente Medemblik dat inmiddels ook ingezien - overigens was het al een fout van de vroegere gemeente Wervershoof - en staan er sinds enkele maanden officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) Onderdijk.

Sinds kort heeft het dorp Onderdijk eindelijk echte plaatsnaamborden, om aan te geven dat het een heus dorp is en geen wijk van Wervershoof

Stolwijkersluis

In de Goudse buurtschap Stolwijkersluis zijn in maart 2014 plaatsnaamborden geplaatst. Onze vermelding op de Rode Lijst, evenals het Volkskrantartikel naar aanleiding hiervan, blijkt hier een steentje aan te hebben bijgedragen. Ook dit is niet zomaar een bordje, maar kan worden beschouwd als de kers op de taart van het gebied Stolwijkersluis, dat na 25 jaar standvastig lobbyen is getransformeerd van verwaarloosd wormvormig aanhangsel van Gouda, naar een cultuurhistorisch waardevol gebied met o.a. de recent gerestaureerde Stolwijkersluis (die diverse malen dreigde te worden afgebroken) en transformatie van het gebied tot recreatief aantrekkelijk Veenweidepark. Recent is zelfs iemand gepromoveerd op o.a. de casus Stolwijkersluis. Zie de link onderaan onze pagina over Stolwijkersluis.

Stolwijkersluis is niet alleen de naam van de in de regio bekende gelijknamige monumentale sluis, maar ook een gelijknamige buurtschap. Sinds kort staat ook deze plaatsnaam ter plekke aangegeven. Wel zo handig voor inwoners, bezoekers en toeristen.

Engeland bij Gramsbergen / Engel(l)and bij Dalfsen

Bij toeval al rondscrollend door Google ontdekten wij dat ook in de buurtschap Engeland bij Gramsbergen onlangs (weer) plaatsnaamborden zijn geplaatst, tot vreugde van de inwoners, die hun buurtschap cultuurhistorisch van belang vinden maar die er zo ook hun nog altijd bestaande 'noaberschap' mee willen bevestigen.

Er zijn in ons land nog meer buurtschappen genaamd Engeland. De buurtschap bij Dalfsen met die naam wordt afwisselend als Engeland en als Engelland gespeld. Heeft iemand enig idee wat de correcte spelling zou moeten zijn en waarom? Zoals je op de pagina van de buurtschap ziet, kan 1 letter verschil nogal uitmaken qua (mogelijke) oorsprong en betekenis van de naam.

Soms zijn panden genoemd naar de plaats waar zij in liggen, maar andersom worden plaatsen soms ook genoemd naar een pand in het gebied. In dit geval is de vraag: is het Engelhuis naar de buurtschap Engelland genoemd, of is het omgekeerde het geval?

2) Nieuw beschreven plaatsen

- Idsegahuizum, een klein (40 huizen) Fries dorpje waar toch best veel over te vertellen valt.

- De buurtschappen Kooiwijk onder Oud-Alblas en Kortland onder Alblasserdam, beide - hoe kan het ook anders in de Alblasserwaard - met één of meer molens.

Kortland is een piepklein buurtschapje met slechts enkele handenvol huizen én een prachtige molen.

- De buurtschappen Laareind (die bordmatig nogal verwarrend is) en Remmerden (waar rond het gelijknamige bedrijventerrein nog wat stukjes buurtschap bewaard zijn gebleven) in de gemeente Rhenen.

- Het dorpje Overlangbroek (met zelfs op Europees niveau beschermd zeldzaam essenhakhout en mossen) en de buurtschap Steenen Brug (met eindelijk gerestaureerde rijksmonumentale voormalige herberg) in de gemeente Wijk bij Duurstede.

Steenen Brug, een heel klein én heel idyllisch buurtschapje met veel monumentale boerderijen.

- De buurtschap Holterhoek, die niet bij Holten ligt, wat je gezien de naam geneigd zou zijn te denken (wat daar wél ligt is Holterbroek) maar bij Eibergen.

- De buurtschap Bruuk bij Groesbeek, met een eveneens op Europees niveau beschermd gelijknamig natuurgebied.

De meeste Nederlanders zullen nog nooit van de buurtschap Bruuk hebben gehoord, laat staan er zijn geweest. In 'Brussel' is dit nietige plaatsje echter wél bekend omdat het gebied op Europees niveau wordt beschermd vanwege de bijzondere vegetatie.

- Oudleusen, een klein dorpje nabij het grotere en bekendere - en nieuwere, zoals de naam al suggereert - Nieuwleusen. Oudleusen is een van de dorpen die in 1978 zijn 'vergeten' bij het toekennen van de postcodes, en die daarom postaal niet bestaan: voor de postadressen ligt Oudleusen daarom zogenaamd 'in' Dalfsen. Vanwege deze ontkenning van de identiteit van dit dorp staat Oudleusen op onze Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland.

3) 'Gemakshalve door de media vergeten dorpen'

Ritthem

Eén van de redenen om destijds met Plaatsengids.nl te beginnen, is het 'op de kaart zetten' van de identiteit van de kleine kernen in ons land, omdat veel instanties nogal eens geneigd zijn de kleinere plaatsen in ons land, de dorpen en buurtschappen, bewust of onbewust te vergeten en gemakshalve onder grotere nabijgelegen kernen te scharen. Een 'mooi' staaltje daarvan is de reeks krantenartikelen de afgelopen jaren over de beoogde verhuizing van de Marinierskazerne van Doorn, die onlangs definitief is geworden. In de artikelen staat telkens dat deze kazerne naar de stad Vlissingen gaat verhuizen. Maar dat blijkt helemaal niet te kloppen. De kazerne verhuist naar het dorp Ritthem. Dat is wel geméénte Vlissingen maar niet de plááts Vlissingen. Voor velen blijft dat onderscheid kennelijk moeilijk... Voor het dossier over de Marinierskazerneverhuizing zie Ritthem kopje Recente ontwikkelingen.

De Marinierskazerne te Doorn verhuist naar Ritthem en niet naar Vlissingen, wat de krantenkoppen steeds blijven beweren. Op de foto een andere militair object te Ritthem, namelijk een bunker uit de Tweede Wereldoorlog.

Walsberg

Een ander recent voorbeeld is het juweliersechtpaar dat in Deurne overvallen zou zijn. In werkelijkheid vond dat plaats in het dorpje Walsberg in de gemeente Deurne. Maar ja de gemeente werkt in dit geval zelf aan de verwarring mee door Walsberg middels witte borden als wijk van Deurne te bestempelen... Walsberg is wel een 'grijs gebied': het is inmiddels wel aan Deurne vastgegroeid maar ligt er nog altijd niet in, maar aan de rand van... en de inwoners zeggen nog altijd dat ze 'in de Walsberg' wonen en niet in Deurne.

Katwijk NB

Derde en laatste voorbeeld: een advertentie in een huis aan huis-krant vermeldt de Vrije Markt te Cuijk, die in werkelijkheid in buurdorp Katwijk blijkt plaats te vinden...

4) Recreatie

Wereldpaviljoen Steyl

In september opent de educatieve en recreatieve attractie Wereldpaviljoen in 'kloosterdorp' Steyl, in een pand dat ooit de grootste drukkerij van Europa was. Lezenswaard is ook de link onder Geschiedenis waarin, n.a.v. de aanwijzing tot beschermd dorpgezicht in 2008, uitvoerig wordt verhaald over de ontwikkeling van zowel het kloosterdorp als het 'wereldlijke' deel van Steyl.

Landgoed Ockenburgh: iets voor u?

De gemeente Den Haag zoekt ondernemers die het bekende landgoed Ockenburgh in Loosduinen een passende herbestemming willen geven. Wellicht voelt u zich geroepen of kent u iemand voor wie dit interessant is. Zie Loosduinen kopje Bezienswaardigheden.

De gemeente Den Haag zoekt nog een herbestemming voor de monumentale villa op Landgoed Ockenburgh. Misschien iets voor u?

5) Cultuurhistorie

Maassluis 400 jaar zelfstandig

Je zou op grond van de huidige situatie niet vermoeden dat het kleine dorp Maasland vanouds de 'baas' was over het tegenwoordig veel grotere buurdorp Maassluis. Maassluis viert in 2014 dat het dorp zich 400 jaar geleden van Maasland heeft losgemaakt en een zelfstandig dorp is geworden. Zie Maassluis kopje Evenementen.

Nieuw standaardwerk geschiedenis Zeeland

Het 4-delige standaardwerk Geschiedenis van Zeeland, dat in totaal ca. 1.500 pagina's omvat, is met het verschijnen van deel 4 in maart 2014 compleet. Het is uitgegeven t.g.v. het 200-jarig bestaan van de provincie Zeeland in 2014. Via de link op onze pagina van Zeeland, kopje Geschiedenis, kun u het online - desgewenst per deel - bestellen.

Nieuw: Historische Kring Driel

Het doet ons deugd dat naast de reeds bestaande ca. 800 heemkundekringen in ons land nog altijd nieuwe historische verenigingen ontstaan. Zo is in april 2014 de Historische Kring Driel (gemeente Overbetuwe) opgericht. Wie 'iets' met Driel heeft kan zich uitleven, want op de website van de vereniging wordt de geschiedenis van het dorp zeer uitvoerig beschreven, vanaf 7000 v.Chr. tot heden. Zie Driel kopje Geschiedenis.

6) Musea

- Het Vechtstreekmuseum in Maarssen heeft sinds kort een antiquariaat, waar u tweedehands boeken en oude ansichtkaarten over de Vechtstreek kunt kopen.

Naast de ca. 1.200 bestaande musea worden ook nog regelmatig nieuwe musea opgericht. Recente ontwikkelingen op dit gebied zijn:
- Museum Oud Amelisweerd (met o.a. de Armandocollectie) in Bunnik.
- Binnenkort wordt in Marrum een museum geopend over het spoor in Noord-Fryslân in vroeger tijden. Op de pagina van Marrum kunt u er al het e.e.a. over lezen.

Oude stoomlocomotieven bij het voormalige station van Marrum, dat binnenkort wordt getransformeerd tot museum over de vroegere spoorwegen in Noord-Fryslân.

- Familiemuseum Eijsden is in mei 2014 officieel geopend.
- Sinds april 2014 is er in Nieuwvliet het Kijkhuis, museum voor de Cadzandse klederdracht.


@@@@@

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vind je deze Nieuwsbrief interessant en ben je nog geen abonnee? Abonneer je dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

@@@@@

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl maart 2014

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, kleine kernen, het buitengebied, cultureel en natuurlijk erfgoed en kleinschalig toerisme in Nederland.
Deze keer in de Nieuwsbrief aandacht voor de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen: Groningen, Alblasserwaard en Vijfheerenlanden

2) Topografie: straatnamen op Rottumeroog en Rottumerplaat, kandidatenlijsten De Bilt bezorgd in Het Bildt

3) Nieuwe plaatsnaamborden: Oud Beets, Beintemahûs

4) Nieuw uitgewerkte plaatsen: Zwartewatersklooster, Witharen, Beltrum, Ruyven, De Krieger, Moespot, Lethe, Schaaphok, 't Kruis, Moesdijk, Heierhoeve, Omval, Den Oord, Heemstede UT, Waijen, Oud-Wulven, Eiland van Schalkwijk

5) Bezienswaardigheden: grenspalen Harssens, Staverden

6) Dorpsplannen: Houwerzijl, Ulrum, Wons

7) Natuur: Bolgerijen en Autena, eerste kievitsei

8) Herbestemmingen: basisschool Tzummarum te koop voor 1 euro, kerk Tienhoven UT

9) Geschiedenis: Erfgoedweb Breda

10) 'Nieuwe' musea: Omroep Zender Museum, Kadastermuseum

11) Leefbaarheid kleine kernen: rapport over Elsendorp

12) Ruimtelijke ordening: Blaricummermeent; tijdelijke zinvolle herbestemmingen

13) Energie: energie-wereldprimeur in buurtschap Spannenburg

14) Overige: Pinpendel?

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen

Groningen

In de provincie Groningen is al een tijdje sprake van oriëntatie op gemeentelijke herindelingen. Na een eerste rapport is, na evaluatie daarvan, nu een gewijzigde versie verschenen, Grenzeloos Gunnen II, met gewijzigde voorstellen voor het oosten van de provincie. Zie de pagina Groningen, aan het eind van het kopje Status.

De Groninger gemeenten nu (links) en zoals aanvankelijk beoogd in 2018 (rechts). Na het verschijnen van het eerste rapport in dit kader, is flink gediscussieerd, en zijn de beoogde indelingen met name voor Noord en Oost veranderd.

Alblasserwaard en Vijfheerenlanden

Ook in deze streek oriënteert men zich op herindeling. Recent is hier een rapport met aanbevelingen over verschenen van de Commissie Schutte. Zie verder Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, kopje Status.

2) Topografie

Rottumeroog en Rottumerplaat

Volgens de in 2009 in werking getreden gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) moet ieder gebouw adresseerbaar zijn middels een straatnaam en huisnummer. Dat gaf complicaties op de eilanden Rottumeroog en Rottumerplaat. Daar staan wel enkele gebouwen (met name t.b.v. het beheer door Staatsbosbeheer) maar daar zijn geen straten, dus ook geen straatnamen. Na de nodige commotie zijn voor deze eilanden onlangs toch straatnamen vastgesteld. Zie verder de pagina's van Rottumeroog en Rottumerplaat.

De Bilt en Het Bildt door elkaar gehaald

Vroeger, dat wil zeggen vóór het postcodeboek-tijdperk (= sinds 1978), kwam post voor een plaatsnaam die vaker voorkomt, of veel gelijkenis vertoont met een andere plaatsnaam, nogal eens in de verkeerde plaats terecht. En moest dan weer worden doorgestuurd naar de goede plaats. Voor filatelisten zijn dat leuke 'zwerfstukken' met vaak veel stempels van plaatsen en bestellers die er naar gekeken hebben. Denk aan plaatsnamen als Beek, Bergen, maar ook Scherpenzeel. Sinds de postcode is ingevoerd, kan dit in principe niet meer verkeerd gaan: de postcodes van bijvoorbeeld Bergen NH en Bergen LB zijn immers verschillend. Groot was dan ook onze verbazing toen bleek dat, i.v.m. de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen, inwoners van Sint Annaparochie kandidatenlijsten hebben gekregen voor de gemeenteraad van de Utrechtse gemeente De Bilt, in plaats van voor hun eigen gemeente Het Bildt...

De Bilt heeft tot begin 20e eeuw ook De Bildt geheten. Maar dat het anno 2014 soms nog altijd wordt verward met de Friese gemeente Het Bildt, zou je toch niet verwachten...

3) Nieuwe plaatsnaamborden

Oud Beets

Het oude dorp Beets in Fryslân is na de opkomst van buurdorp Nij Beets, Oud Beets gaan heten. Na afbraak van de kerk in 1984 zijn ook de plaatsnaamborden verdwenen. Inwoners van het sindsdien buurtschapje zijn daar 'not amused' over en ijveren al sinds die tijd voor terugkeer van de borden. CDA Opsterland heeft dit onlangs weer bij de gemeente aangekaart, en heeft in afwachting van de reactie alvast zelf plaatsnaamborden geplaatst. Zie verder Oud Beets, kopje Status.

Beintemahûs

'Nieuwe' buurtschap Beintemahûs, gem. Kollumerland en Nieuwkruisland. Buurtschap met nog slechts 2 boerderijen. Staat niet meer als zodanig in de atlassen. Heeft in januari 2014 1 plaatsnaambord (meer was niet nodig want doodlopende weg) gekregen  van de gemeente. Op onze homepage van de buurtschap vindt u een bijzonder verhaal over de familie die de buurtschap haar naam heeft gegeven én omgekeerd: over een latere familie die haar naam heeft ontleend aan de buurtschap. En zelfs de allerkleinste buurtschapjes hebben vaak nog wel een bijzonder bezienswaardig object. In dit geval de Beintemapoldermolen. Met dank aan Karel F. Gildemacher en Jan Dijkstra voor de tip.

Beintemahûs: de hele buurtschap op de foto bij de feestelijke onthulling van het plaatsnaambord.

4) Nieuw uitgewerkte plaatsen

- Zwartewatersklooster, buurtschap in de gem. Zwartewaterland, met o.a. een bijzondere begraafplaats en 3 eendenkooien.

- Witharen, buurtschap in de gem. Ommen, met o.a. een oud tolhuis dat in 2014 wordt gerestaureerd.

- Beltrum, dorp in de gem. Berkelland, met de bijbehorende buurtschap Voor-Beltrum, dat niet eens in de atlassen staat, maar wél een eigen Volkslied heeft!

- Ruyven, gem. Pijnacker-Nootdorp, in de 19e eeuw een mini-gemeentetje met slechts 6 huizen. Tegenwoordig nog bekend als verzorgingsplaats, bedrijventerrein en recreatiegebied; inmiddels het lot van veel oude buurtschappen in ons land.

Wat een VOC-schip te betekenen heeft op een bord op de parkeerplaats Ruyven, kun je lezen op onze homepage van Ruyven

- De Krieger en Moespot in de gem. Steenwijkerland. Of De Krieger ja of nee een buurtschap is, zijn we nog niet helemaal uit (hoe dan ook valt er wél veel over te vertellen). Moespot is dat in ieder geval wél. In de regio beroemd vanwege het nostalgische buurtcafeetje waar de tijd heeft stilgestaan.

- Lethe, buurtschap in de gem. Bellingwedde. Gezien de ligging aan de grens met Duitsland was dit buurtschapje vroeger een berucht smokkelaarsoord. Op de pagina van Lethe kun je daar diverse spannende verhalen over lezen.

- Soms liggen naamsverklaringen voor de hand: de buurtschap Schaaphok, gem. Slochteren, is inderdaad naar een vroegere schaapskooi aldaar genoemd. En mensen die Schaaphok heten, zijn op hun beurt naar deze  buurtschap genoemd. Het piepkleine buurtschapje heeft ook een piepklein kerkje, inmiddels niet meer als zodanig in gebruik.

Plaatsnaamverklaringen liggen lang niet altijd voor de hand. Hier toevallig wel. Het piepkleine buurtschapje Schaaphok heeft ook nog een piepklein kerkje.

- 't Kruis, buurtschap in de gem. Heerhugowaard, is weer zo'n plaatsje met richtingwijzers in de omgeving maar zonder plaatsnaamborden ter plekke, zodat je maar moet gokken wanneer je er bent aangekomen.


- Moesdijk, buurtschap in de gem. Weert die een provincialeweg door haar grondgebied dreigde te krijgen. Gelukkig is die dreiging recentelijk afgewend, door een verandering van het tracé, of beter gezegd een handhaving van het oude tracé van de N280.

- Heierhoeve, buurtschap in de gem. Venlo (vanouds gem. Grubbenvorst), is een mooi voorbeeld van hoe je met bescheiden middelen een buurtschap aantrekkelijker kunt maken voor wandelaars en fietsers die er voorbij komen: een informatiepaneel met picknickbankje bij in dit geval het kapelletje, maakt het toch net even aantrekkelijker om af te stappen en er even te verpozen. Overigens is de buurtschap de afgelopen jaren grotendeels afgebroken voor nieuwe bedrijventerreinen van Venlo, maar de overgebleven inwoners houden moedig stand!

In 1996 is de buurtschap Heierhoeve zoals zij er toen uitzag, op video vastgelegd, in de wetenschap dat de meeste panden enkele jaren later zouden worden afgebroken... Maar de overblijvenden houden moedig stand en hebben zelfs een nieuw kapelletje gebouwd!

- Omval, buurtschap in grotendeels gem. Alkmaar, deels gem. Schermer. In 2015 gaat de gemeente Schermer op in de gemeente Alkmaar en komt de buurtschap Omval dus geheel in de gemeente Alkmaar te liggen.


- En betreffende de gem. Houten hebben wij de laatste ontbrekende pagina's aangemaakt, zijnde voor de buurtschappen Den Oord, Heemstede, Waijen en Oud-Wulven. Het zal de meeste Houtenaren, immers grotendeels 'import' zijnde, niet bij voorbaat iets zeggen, maar ze bestaan toch echt! Wel begrijpelijk, want geen van deze buurtschappen heeft plaatsnaamborden. Hoe moet men dat dan 'ruiken'... En ook nog een pagina over het Eiland van Schalkwijk, dat als eiland pas in 1952 is ontstaan. Met dank aan onze 'fotografisch verslaggever' Jan Dijkstra uit Houten, die niet alleen de kernen in zijn gemeente heeft gefotografeerd, maar het hele land door reist op zoek naar vooral de kleine, bij het brede publiek onbekende plaatsjes. U zult dan ook steeds meer foto's van hem op onze site tegenkomen.

Heemstede bij Haarlem in Noord-Holland kent iedereen. De buurtschap Heemstede bij Houten, met het prachtige in 2002 herbouwde gelijknamige kasteel, kent bijna niemand. Logisch ook als er niet eens plaatsnaamborden staan...

5) Bezienswaardigheden

Grenspalen Harssens

In december 2013 zijn 6 grenspalen geplaatst langs de oude grenzen van de Groningse buurtschap Harssens, om zo meer bekendheid aan dit gebiedje te geven. Zie Harssens, kopje Bezienswaardigheden.

Staverden

Het toeristisch zeer bekende plaatsje Staverden (vanwege kasteel Staverden en één van de plaatsen in de categorie 'kleinste stad van Nederland') is onlangs benoemd tot beschermd dorpsgezicht. Maar plaatsnaamborden kunnen er nog altijd niet af (wel richtingbordjes in de omgeving), zodat je ook hier maar moet gokken wanneer je er bent.

Ook Staverden, met o.a. kerkje en kasteel, beroemd als één van de plaatsjes die aanspraak maakt op de titel 'kleinste stad van Nederland', rijd je zomaar voorbij omdat er nog altijd geen plaatsnaamborden staan...

6) Dorpsplannen

Dorpsplannen vertellen vaak op compacte wijze heel veel over verleden, heden en beoogde nabije toekomst van een plaats. Daarom traceren en linken wij stukje bij beetje alle honderden dorpsplannen die er inmiddels zijn. Onlangs hebben wij de dorpsplannen toegevoegd van de dorpen Houwerzijl (GR), Ulrum (GR) (waarom het dorpsplan daar Project 2034 heet, kun je lezen op de projectsite aldaar) en Wons (FR). P.S. Als iemand weet wat het hert ih het dorpswapen van Wons betekent, vernemen wij dat graag. Bijzonder is ook de recent opgerichte dorpscoöperatie in Wons.

7) Natuur

Bolgerijen en Autena

Dit zijn polders en natuurgebieden in de gemeente Vianen (Bolgerijen zou je ook nog als buurtschap kunnen beschouwen), met een rijke geschiedenis, een rijksmonumentale brug, een vogelkijkscherm en een ecoduct. Je leest er alles over op de pagina Bolgerijen en Autena.

Eerste kievitsei

Door het uitzonderlijk warme voorjaar is de natuur behoorlijk van slag en beginnen planten al te bloeien, en dieren te broeden, die dat anders pas veel later zouden doen. Zo is al op 5 maart het eerste kievitsei gevonden, en wel in het Gelderse Delwijnen. Normaal is dat pas veel later in maart.

Door de extreem warme winter is de natuur aardig van slag. Zo is het eerste kievitsei dit jaar wel heel vroeg gevonden.

8) Herbestemmingen

- De voormalige basisschool van het Friese Tzummarum staat te koop voor 1 euro, onder de voorwaarde dat de koper er een zinvolle herbestemming in realiseert. Inschrijven kan nog tot 1 april (geen grap!). Zie verder Tzummarum, kopje Recente ontwikkelingen.


- Het is tot heden niet gelukt om een koper te vinden die de gereformeerde kerk van Tienhoven UT wil herbestemmen tot woning. Daarom mag de koper (de kerk staat al 2 jaar te koop) de kerk afbreken en er één of meer woningen realiseren. Doodzonde natuurlijk voor zo'n beeldbepalend pand. Het zij zo.

9) Geschiedenis

Breda

Erfgoedweb is een nieuwe site die de geschiedenis van Breda toegankelijk maakt. Zie Breda, aan het eind van het kopje Geschiedenis.

10) 'Nieuwe' musea

Wij denken inmiddels alle ca. 1.200 musea in ons land wel te hebben geïnventariseerd en beschreven. Toch duikt er af en toe nog één op die bij ons nog niet bekend was. Dat gold de afgelopen maand voor:
- Het Omroep Zender Museum te Lopikerkapel.

- Het Kadastermuseum te Arnhem.
Gezien hun bescheiden aanwezigheid op het internet waren ze wellicht ook bij u nog niet bekend. Als je iets hebt met de materies in kwestie, zijn het wel zeer relevante musea om eens te bezoeken.

Als je iets hebt met 'meten en weten', kun je je uitleven in het Kadastermuseum in Arnhem.

11) Leefbaarheid kleine kernen

Elsendorp

In veel kleine kernen verdwijnen voorzieningen, door bijvoorbeeld krimp, ontgroening, vergrijzing en/of het wegtrekken van jongeren omdat er geen woningen mogen worden gebouwd. Sommige dorpen slagen er tegen de trend in om bestaande voorzieningen te behouden en/of nieuwe voorzieningen te realiseren en het dorp zo leefbaar en levendig te houden. Elsendorp is één van die dorpen die daar wonderbaarlijk goed in slaagt. Ton Baetens heeft dit 'geheim van Elsendorp' ontrafeld. Zijn zeer leerzame boek van 135 pag. over de recente ontwikkelingen in Elsendorp is via het kopje Recente ontwikkelingen op de pagina van Elsendorp online te lezen. Wellicht ter inspiratie voor dorpen elders in het land die met soortgelijke problematieken kampen.

12) Ruimtelijke ordening

Blaricummermeent

Een recent fenomeen is dat door de crisis de aanleg van nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen over een langere termijn wordt uitgesmeerd. In de tussentijd wil men de leegstaande delen in toenemende mate 'tijdelijk zinvol herbestemmen'. Voor de Blaricummermeent bij Blaricum heeft men daarvoor een 'ideeëncompetitie' uitgeschreven. Ook déze voorbeelden kunnen wellicht ter inspiratie dienen voor soortgelijke situaties elders in het land. Zie Blaricum > Recente ontwikkelingen.

13) Energie

Wereldprimeur in buurtschap Spannenburg

Vitens is het als eerste waterbedrijf wereldwijd gelukt om methaangas te onttrekken aan het opgepompte grondwater en dit in te zetten als energiebron. De installatie is in 2014 in gebruik genomen bij drinkwaterproductiebedrijf Spannenburg in de gelijknamige Friese buurtschap. Zie verder Spannenburg > Recente ontwikkelingen.

14) Overige

Pinpendel

Wellicht nieuw Woord van het Jaar 2014? In Vijlen heeft men sinds kort de Pinpendel. Wat dat inhoudt, kun je lezen bij Vijlen > Recente ontwikkelingen.

@@@@@

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vind je deze Nieuwsbrief interessant en ben je nog geen abonnee? Abonneer je dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

@@@@@

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief december 2013

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, kleine kernen, het buitengebied, cultureel en natuurlijk erfgoed en kleinschalig toerisme in Nederland.

Deze keer in de Nieuwsbrief aandacht voor de volgende onderwerpen:
1) Google Maps kaarten op de site

2) Gemeentelijke herindelingen: De Friese Meren wordt De Fryske Marren

3) Topografie: Nieuwe Waterweg of Het Scheur?

4) Plaatsnamen en plaatsnaamborden: Wehe-Den Hoorn, Wehe-den Hoorn of Wehe den Hoorn? / buurtschappen in Kollumerland en Nieuwkruisland / 'nieuwe oude plaatsnaam' Karsbadde

5) Nieuw uitgewerkte plaatsen: kernen in de gemeente Renkum / Dedemsvaart Sluis 6-7 / Bilthoven / Marnehuizen / Oud Beets / Nij Beets / Janssen-Stichting / Genemuiden / Groenendijk ZH / Vollenhove

6) Landschap: Zuidwestelijke Delta / Reggedal / Noord-Nederland

7) Ruimtelijke ordening: Heijplaat / Moerdijk / Noordoost-Groningen

8) Bezienswaardigheden: Ringoven Deest / Pippi Langkoushuis Muiden / Toy Gallery Brummen / Oude foto's en ansichtkaarten

9) Cultuurhistorie: Haagse Kaart

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Google Maps kaarten op de site

Google heeft onlangs een nieuwe versie van haar Google Maps-kaart uitgebracht, die technisch niet goed 'compatible' is, niet goed samenwerkt met de programmatuur van onze site. Dit betekent dat een deel van de kaarten - zijnde van de plaatsen die wij vanaf heden bewerkt hebben - nu verschoven wordt en dat de rode pointer die de plaats aangeeft, niet meer te zien is. Op korte termijn is dit niet te verhelpen. Wat je kunt doen om desgewenst alsnog naar de plaats te navigeren, kun je lezen in de Leeswijzer.

2) Gemeentelijke herindelingen

De Friese Meren wordt De Fryske Marren

Eén van de door te hakken knopen bij een gemeentelijke herindeling is wat de naam van de nieuwe gemeente moet worden. De Friese gemeenten Gaasterlân-Sleat, Lemsterland en Skarsterlân hebben destijds als voorlopige werknaam voor de nieuwe fusiegemeente gekozen voor de naam De Friese Meren. Wettelijk gaat de nieuwe gemeente per 1-1-2014 daarom ook met die naam van start. Onlangs is besloten dat de definitieve naam De Fryske Marren wordt. Eveneens vanwege wettelijke bepalingen kan die naam pas een jaar na het formele raadsbesluit van de nieuwe raad van kracht worden. Dus op zijn vroegst per 1-1-2015. Zie verder de pagina De Friese Meren, kopje Naam. Met dank aan Jan Dijkstra voor het melden.

3) Topografie

Nieuwe Waterweg blijkt deels Het Scheur

Op school hebben wij altijd geleerd dat N van Rozenburg de Nieuwe Waterweg loopt. Dat blijkt niet te kloppen. Die waterloop heet Het Scheur. Hoe dat zit kun je lezen op de pagina Rozenburg, kopje Ligging. Met dank aan Rozenburger Jan Oosterboer voor het melden.

4) Plaatsnamen en plaatsnaamborden

Wie van de Drie?: Wehe-Den Hoorn, Wehe-den Hoorn of Wehe den Hoorn?

De plaatsnaam Wehe-Den Hoorn komt onder deze spelling voor, maar ook als Wehe-den Hoorn (door de gemeente vastgesteld) en als Wehe den Hoorn, dus zonder koppelteken (op de plaatsnaamborden). Drie verschillende spellingen dus... Omdat wij benieuwd waren wat nu de 'enige echte' spelling van deze plaatsnaam zou moeten zijn, hebben wij deze vraag voorgelegd aan de Taaladviesdienst van Genootschap Onze Taal. Want uiteraard willen wij op onze homepages de correcte spellingen hanteren. Het antwoord vind je op de pagina van ehh... Wehe-den Hoorn, kopje Naam.

De spelling van dit dorp is door de gemeente vastgesteld als Wehe-den Hoorn. Taalkundig moet het eigenlijk Wehe-Den Hoorn zijn. Dus de spelling op de plaatsnaamborden is sowieso fout, want zonder koppelteken.

Kollumerland en Nieuwkruisland plaatst weer buurtschapsborden

Naar schatting de helft van de ca. 4.000 buurtschappen in ons land heeft nog geen plaatsnaamborden, zodat je niet expliciet kunt zien dat je er woont, dan wel dat je er als toerist of anderszins voorbijganger doorheen komt. Door die onzichtbaarheid worden die plaatsnamen ook steeds minder gebruikt en dreigen ze 'uit te sterven'. Een self-fulfilling prophecy zogezegd. Gelukkig zijn steeds meer gemeenten met een inhaalslag op dit gebied bezig. De gemeente Kollumerland c.a. bijvoorbeeld is al enkele jaren doende om gefaseerd bij al haar buurtschappen plaatsnaamborden te plaatsen. Binnenkort worden er weer drie geplaatst. Zie Kollumerland en Nieuwkruisland, kopje Status. Met dank aan Harry Fluks voor het melden.

'Nieuwe oude plaatsnaam' weer op de kaart: Karsbadde

Een voormalig wethouder van de gemeente Menterwolde heeft bij zijn afscheid in 2010 plaatsnaambordjes aangeboden gekregen van de buurtschap waar hij woont, welke daarmee letterlijk terug op de kaart is gezet (de naam komt niet meer als zodanig voor in de atlassen), namelijk Karsbadde. Met dank aan Harry Fluks voor het melden.

5) Nieuw uitgewerkte plaatsen

Kernen in de gemeente Renkum

Onlangs hebben wij alle 6 kernen van de gemeente Renkum uitgewerkt. Het blijkt dat ook de kleinste en jongste kernen van deze gemeente (Doorwerth, Wolfheze en Heveadorp) allemaal een heel specifieke en bijzondere ontstaansgeschiedenis hebben. Tipje van de sluier bij Heveadorp: hevea is de Latijnse naam van de rubberboom... Je vindt alle homepages van de 6 kernen via de pagina van Renkum, kopje Status.

Dedemsvaart Sluis 6-7

Paul Swierstra vroeg ons of wij meer kunnen vertellen over de buurtschap Dedemsvaart Sluis VI. Want daar is ooit een postkantoor geweest. En dat is best bijzonder voor zo'n kleine buurtschap. De buurtschap blijkt inmiddels met de 'buren' te zijn gefuseerd tot Dedemsvaart Sluis 6-7. Bijzonder aan deze buurtschap is o.a. dat de buurt een relatief rijk gevarieerde middenstand had (wat veel bezoekers getrokken zal hebben en daarmee de vestiging van een postkantoor lonend zal hebben gemaakt), omdat er in tegenstelling tot veel soortgelijke nederzettingen geen sprake was van 'gedwongen winkelnering'. Zie verder Dedemsvaart Sluis 6-7.

De buurtschap Dedemsvaart Sluis 6 is tegenwoordig samengegaan met de buren van Sluis 7 tot Dedemsvaart Sluis 6-7.

Bilthoven

Het dorp Bilthoven, thans beduidend groter dan moederdorp De Bilt, heeft in het begin verschillende benamingen gehad. En het dorp is pas recent ontstaan, sinds 1900. Het wanneer en waarom van die namen, van het station dat decennialang in een onbebouwde rimboe lag, en van de eerste bebouwing, hebben wij eens goed uitgezocht en vind je op de pagina van Bilthoven.

Marnehuizen

Harry Fluks stuurde ons een foto van een blauw plaatsnaambord genaamd Marnehuizen. Noooit van gehoord. Dus wij gaan zoeken in de atlas: nergens te vinden. Wat blijkt: Marnehuizen is een levensecht (tot aan de plaatsnaamborden toe dus!) nagebouwd militair oefendorp in Groningen. Zelfs het grootste van Europa. Een interessant verhaal. En ook de natuur blijkt er wel bij te varen. Lees er alles over op onze pagina van Marnehuizen.

Oud Beets wil weer op de kaart middels plaatsnaamborden

Karel F. Gildemacher zette ons op het spoor van het verdwenen dorp (Oud) Beets. Hij stuurde ons een artikel uit de Leeuwarder Courant, waarin staat dat een inwoner van de buurtschap Oud Beets graag plaatsnaamborden teruggeplaatst wil hebben. Dat wekte uiteraard onze nieuwsgierigheid om de geschiedenis van dit grotendeels verdwenen dorp nader uit te zoeken. Ook buurdorp en dochternederzetting Nij Beets (dat o.a. kerkelijke 'snertdiensten' heeft gekend) en zijn buurtschap Janssen-Stichting (nu weten we éindelijk wie die Janssen was en wat hij hier destijds heeft uitgespookt) hebben wij gelijk maar uitgewerkt. Laten ze dan Janssen-Stichting ook gelijk beborden, want daar rijdt nu ook iedereen zomaar aan voorbij, terwijl ook dat een interessante ontstaansgeschiedenis heeft en er 'een wereld' achter die naam zit.

Het Friese dorp (Oud) Beets is door een scala aan redenen in de loop van de 20e eeuw in verval geraakt. Na de afbraak van de kerk in 1984 resteert nog slechts een handvol panden plus de begraafplaats.

Genemuiden: beroemd om hooibergen, tapijt en kunstgras

Wist je dat in Genemuiden 60 procent van al onze tapijten wordt geproduceerd? Dat heeft uiteraard zo zijn historische redenen. En Genemuiden had vanouds heel veel hooibergen, waardoor er nogal eens grote branden waren. Daarom is in de straat waar nu nog maar 1 hooiberg staat, nog altijd een rookverbod van kracht. Over beide onderwerpen kun je meer vinden op onze pagina van Genemuiden.

Nieuw Rode Lijst-dorp gespot: Groenendijk

Ook Groenendijk, een heus dorp met alles erop en eraan, blijkt in de jaren zeventig vergeten bij het toekennen van de postcodes, en ligt daarom voor de postadressen, en ook qua plaatsnaamborden, zogenaamd 'in' Hazerswoude-Dorp. Het dorp is zeer bezienswaardig vanwege o.a. kerk, molen, zeer bijzondere watertoren en voormalige kleiwarenfabriek. Zie verder de pagina van Groenendijk. Vanwege de niet-erkenning van dit dorp als plaatsnaam hebben wij hem toegevoegd aan de Rode Lijst. Wij hadden dit dorp aanvankelijk over het hoofd gezien, omdat het ter plekke, gezien de witte borden, 'in' Hazerswoude-Rijndijk lijkt te liggen, wat dus - geografisch en maatschappelijk gezien - niet het geval blijkt.

Vollenhove

Ook over het stadje Vollenhove valt veel te vertellen. En over de streek Land van Vollenhove, die tegenwoordig bekend staat als de Kop van Overijssel.

6) Landschap

Zuidwestelijke Delta

In de Zuidwestelijke Delta (= Zeeland met aangrenzende delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant) moeten ingrijpende keuzes worden gemaakt om de regio economisch en landschappelijk aantrekkelijk te houden en tevens te blijven zorgen voor waterveiligheid / klimaatbestendigheid. In een onlangs verschenen rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving worden de mogelijkheden op een rijtje gezet. Zie verder de pagina Zuidwestelijke Delta.

Reggedal

Nog een nieuw door ons beschreven streek is het Reggedal in Overijssel, gelegen in deels Twente, deels Salland. Een streek die landschappelijk en toeristisch flink aan de weg timmert. De afgelopen jaren zijn veel 'Reggeherstelprojecten' uitgevoerd, die leiden tot verbeteringen voor het waterbeheer, landschap, natuur en recreatie. Zie verder de pagina Reggedal.

Noord-Nederland

Onlangs is een uitvoerige site over de landschapsgeschiedenis van Noord-Nederland gelanceerd.

7) Ruimtelijke ordening

Heijplaat

Heijplaat: een heel bijzonder, bij het brede publiek onbekend en bijna onvindbaar dorpje in de gemeente Rotterdam, rond 1900 ontstaan als 'fabrieksdorp' voor scheepswerf RDM en in 1990 bíjna afgebroken voor havenuitbreiding, krijgt er binnenkort 300 huizen bij! Onze felicitaties aan de inwoners, die al die tijd hebben gestreden voor behoud en leefbaarheid van hun dorp. Maar plaatsnaamborden kunnen er nog steeds niet af...

Het dorp Heijplaat (op de foto de catamaran die je er snel heenbrengt) is lastig te vinden. Er staan namelijk geen plaatsnaamborden...

Moerdijk

Het bekende dorp Moerdijk wordt wellicht afgebroken. Dat advies staat in het rapport van een Commissie die zich heeft gebogen over de toekomst van zowel Industrieterrein Moerdijk als het gelijknamige dorp. De gemeente wil vooralsnog juist inzetten op het verbeteren van de leefbaarheid in het dorp. Zie verder Moerdijk > onderaan het kopje Recente ontwikkelingen.

Noordoost-Groningen

De regio Noordoost-Groningen is de laatste tijd volop in het nieuws vanwege de aardbevingen in verband met de gaswinning, en de gevolgen die dat heeft voor o.a. de huizen in de regio. Een recent verschenen rapport inventariseert de toekomstmogelijkheden voor deze regio, rekening houdend met de effecten van de gaswinning. Zie verder de pagina Noordoost-Groningen.

8) Bezienswaardigheden

Ringoven Deest

De laatste kolengestookte ringoven van ons land die nog altijd in functie is, bevindt zich in Deest. De oven wordt in 2014 gerestaureerd.

Pippi Langkoushuis Muiden verplaatst

Onlangs is de houten Vechthoeve in Muiden, ook wel Pippi Langkoushuis genaamd, in zijn geheel enkele honderden meters verplaatst. Het waarom daarvan en de spectaculaire beelden hiervan vind je op de pagina van de Vechthoeve.

Toy Gallery Brummen: ook echte oldtimers!

Vandaag vernamen wij op radiozender BNR dat Speelgoedmuseum Toy Gallery niet alleen speelgoedauto's omvat, maar dat je er ook 350 'echte' oldtimers kunt bewonderen, die ook nog eens allemaal te koop zijn. Daar moet je wél een dikke portemonnee voor meenemen... Zie Speelgoedmuseum Toy Gallery.

In Speelgoedmuseum Toy Gallery kun je niet alleen speelgoedauto's bekijken, maar ook meer dan 350 echte oldtimers, waaronder deze Jaguar uit 1971.

Oude foto's en ansichtkaarten

Facebookpagina's waar men oude foto's van een bepaalde plaats deelt, zijn in opkomst. Zo hebben wij onlangs fotopagina's 'ontdekt' over de kernen in de voormalige gemeente Valburg en over Oosterbeek. Zie onder de links de kopjes Beeld.

9) Cultuurhistorie

Haagse Kaart

De onlangs gelanceerde website Haagse Kaart laat de groei van Den Haag door de eeuwen heen zien. Bezoekers van de Haagse Kaart krijgen inzicht in 6000 jaar Haagse geschiedenis door te klikken op verschillende tijdvakken of thema’s. Zie verder de pagina Den Haag, kopje Geschiedenis.


@@@@@

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vind je deze Nieuwsbrief interessant en ben je nog geen abonnee? Abonneer je dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

@@@@@

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief oktober 2013

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, kleine kernen, het buitengebied, cultureel en natuurlijk erfgoed en kleinschalig toerisme in Nederland.

Deze keer vooral veel herindelingen en veel recent door ons in tekst en beeld beschreven kleine kernen, veelal uit de categorie 'nooit van gehoord', maar die zeker wel de moeite waard zijn om over te lezen en te bezoeken, voor wie 'iets' met de streken in kwestie heeft.

1) Gemeentelijke herindelingen
Nissewaard, Maasdonk, Gooi en Vechtstreek, Groningen, Fryslân, IJsselstein en Montfoort

2) Nieuwe plaatsnaamborden
Gemeente Bellingwedde

3) Nieuw 'ontdekte' buurtschappen
Gersloot-Polder, Hardenbergerveld, 't Eiland

4) Enkele nieuw uitgewerkte plaatsen
Schildwolde, Haule, De laatste Stuiver, Noed, Tergrêft, De Tike, Spoolde, Tusveld, Lambertschaag, Achterland, Kandelaar, Lakerveld, Zwanegat

5) Nieuwe Rode Lijst-plaats
Huurne

6) Natuur
Rode Beek Brunssum

7) Geschiedenis
Nieuw online te raadplegen naslagwerken over Escharen en Selfkant

8) Ruimtelijke ordening
Eerste 3D-Structuurvisie en Bosatlas: Nederland van Boven

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

@@@@@

1) Gemeentelijke herindelingen

Nissewaard

De gemeenten Spijkenisse en Bernisse gaan per 1-1-2015 fuseren. De naam van de nieuwe gemeente wordt Nissewaard.

Maasdonk

De opheffing van de gemeente Maasdonk per 1-1-2015 is onlangs definitief geworden. De gemeente wordt over omliggende gemeenten verdeeld. Nadere informatie over deze herindeling vindt u op de pagina van Maasdonk.

Gooi en Vechtstreek

In deze streek is het al jaren een moeizaam proces om tot herindeling te geraken. Onlangs hebben Pieter Winsemius en de Provincie Noord-Holland beide een rapport opgesteld met adviezen voor herindeling, in een poging de processen weer vlot te trekken. Zie verder de pagina Gooi en Vechtstreek, kopje Recente ontwikkelingen.

Over de Gooi en Vechtstreek zijn weer 2 rapporten verschenen m.b.t. gemeentelijke herindeling. De grote vraag blijft: Wie gaat met wie?

Groningen

De hele provincie Groningen beoogt de komende jaren te worden opgeschaald qua gemeenten. De eerste concrete kandidaten zijn de gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde. Zij hebben onlangs de intentie uitgesproken om per 2016 te willen fuseren tot de nieuwe gemeente Westerwolde.

Fryslân

Ook in Fryslân zit er een golf aan herindelingen aan te komen. Zo hebben de gemeenten Franekeradeel, Menameradiel en Het Bildt onlangs de intentie uitgesproken per 2018 te willen fuseren tot een nieuwe gemeente met de voorlopige werknaam Westergo.

IJsselstein en Montfoort

De gemeenten IJsselstein en Montfoort gaan vooralsnog niet fuseren, maar hebben per september jl. wel hun bestuurlijke organisaties samengevoegd. Zie verder bij IJsselstein, kopje Status. De meeste inwoners van Montfoort en Linschoten blijken overigens een voorkeur te hebben voor samenwerking / samengaan met de gemeenten Lopik, Oudewater en Woerden.

2) Nieuwe plaatsnaamborden

Bellingwedder buurtschappen

Alle buurtschappen in de Groningse gemeente Bellingwedde hebben, in navolging van en geïnspireerd door de nabijgelegen gemeenten Vlagtwedde en Winsum, nu ook plaatsnaambordjes gekregen, op initiatief van de lokale heemkundekring. Het gaat om maar liefst ca. 30 buurtschappen. Welke dat zijn, kunt u vinden op de pagina van Bellingwedde, kopje Status.

De redactie van Plaatsengids.nl is er voorstander van dat alle plaatsen in ons land - dus ook de buurtschappen - plaatsnaamborden krijgen. Zodat je tenminste kunt zien wanneer je er bent aanbeland. Dat is wel zo duidelijk. En het is een stukje erkenning en herkenning voor de buurtschap en haar inwoners. Wij zijn dan ook verheugd dat de gemeente Bellingwedde al haar tientallen buurtschappen onlangs heeft voorzien van plaatsnaamborden voor zover ze die nog niet hadden. Het is alleen wel verwarrend dat ze de buurtschap Tjabbesstreek nu ineens Tjabbesoord zijn gaan noemen. Die mensen wonen vanaf nu dus aan de weg Tjabbesstreek in de buurtschap Tjabbesoord...

3) Nieuw 'ontdekte' buurtschappen

Al enkele jaren is de redactie van Plaatsengids.nl doende om stukje bij beetje de ultieme lijst van onze ca. 6.000 huidige Nederlandse plaatsnamen samen te stellen. Zo'n lijst blijkt er namelijk nog niet, of niet meer, te zijn (alle bestaande atlassen en plaatsenlijsten blijken namelijk inmiddels danig verouderd), en op zoek naar de laatste 'manco's' halen wij onze informatie uit alle hoeken en gaten. Zo hebben wij onlangs weer 3 'nieuwe plaatsnamen' ontdekt (dat wil zeggen: plaatsnamen die buiten de directe omgeving niet als zodanig bekend zijn), zijnde:

Gersloot-Polder

Gersloot-Polder blijkt een levendige buurtschap, waar zelfs wij nog nooit van hadden gehoord, nabij het dorpje Gersloot, gem. Heerenveen. De lokale dorpsraad (´Plaatselijk Belang´) - en daarmee de buurtschap - blijkt al meer dan 100 jaar te bestaan, maar toch komt de plaatsnaam nog altijd nergens voor in atlassen en op plaatsenlijsten. De buurtschap is dat kennelijk beu en zet zich sinds 2008 - bij het 100-jarig bestaan van de dorpsraad - op de kaart met een eigen dorpswapen én een eigen vlag én een eigen volkslied én sinds kort ook nog met een plaatsnaambord, op 24-9-2013 feestelijk onthuld door B&W van Heerenveen. Met dank aan Harry Fluks en Karel F. Gildemacher voor het melden en aan Harry voor de foto. Zie verder de pagina van Gersloot-Polder.

De buurtschap Gersloot-Polder blijkt al meer dan 100 jaar te bestaan maar komt nog altijd nergens voor in atlassen of plaatsenlijsten. Sinds kort heeft de buurtschap wél een plaatsnaambord. Een eigen dorpswapen, dorpsvlag en volkslied heeft het al sinds 2008.

Hardenbergerveld

Buurtschap Hardenbergerveld, zoals de naam al suggereert: gelegen bij Hardenberg, is een 'toevalstreffer': wij kwamen de plaatsnaam tegen toen wij naar informatie zochten over andere plaatsen in die regio. Deze buurtschap, die niet in de atlassen wordt vermeld, wordt bedreigd door - en is al deels afgebroken voor - een nieuw bedrijventerrein van het uitdijende Hardenberg. Maar de 50 inwoners van de 20 nog resterende panden laten zich niet kisten en houden moedig stand met hun eigen dorpsraad (´Plaatselijk Belang´), voetbalvereniging, volleybalvereniging en buurthuis! Zie verder de pagina van Hardenbergerveld.

't Eiland

De buurtschap 't Eiland nabij Waterlandkerkje in Zeeuws-Vlaanderen is ons gemeld door inwoner Luc van Waes. Al een eeuwenoude buurtschap en net als Hardenbergerveld om duistere redenen verdwenen uit de atlassen. Ook hij zou graag plaatsnaamborden bij zijn buurtschap zien, als erkenning van deze plaatsnaam voor de inwoners, en als herkenning voor toeristen, dat ze kunnen zien dat ze in de buurtschap 't Eiland zijn aangekomen. De plaatsnaam staat nu alleen verscholen op de gevels van 2 huizen en dat is wel érg summier...

Als je er niet te hard voorbij rijdt en heel goed kijkt, kun je aan deze brievenbus zien dat je je in de buurtschap ´t Eiland bevindt...

4) Enkele nieuw uitgewerkte plaatsen

Het betreft vooral 'kleine kernen', waarover ook wij ons telkens weer verbazen dat er vaak veel meer over te vertellen valt en te zien en te doen is dan je, gezien de grootte of beter gezegd 'kleinte' van de plaats, in eerste instantie zou denken.

Groningen
- Dorp Schildwolde gem. Slochteren.


Fryslân
- Dorp Haule gem. Ooststellingwerf.

- Buurtschap De laatste Stuiver gem. Achtkarspelen. U kunt er o.a. lezen waarom deze buurtschap met slechts 4 panden, die niet in de atlassen wordt vermeld, sinds kort landelijk bekend is, en waarom het ook De eerste Stuiver heeft geheten.
- Ook de buurtschap Noed bij Sint Nicolaasga is ten onrechte uitgegumd in de atlassen.
- Buurtschap Tergrêft gelegen naast de van de Elfstedentocht beroemde buurtschap Bartlehiem.
- Dorp De Tike gem. Smallingerland.

Als jouw buurtschap van de gemeente geen plaatsnaambord krijgt, maak je die toch gewoon lekker zélf? Hier een fraai ´gefiguurzaagd plaatsnaambord´ in een hek in de buurtschap Noed bij Sint Nicolaasga.

Overijssel

- Buurtschap Spoolde gem. Zwolle, met het regionaal en bij ansichtkaartenverzamelaars bekende Katerveer. Dank aan Lex van Rootselaar voor het melden van het verdwenen dorp Katen, waar hij op stuitte in het kader van zijn in voorbereiding zijnde publicatie over de grenzen van de provincie Gelderland. Op de pagina van Spoolde vindt u o.a. een online geplaatst boek van 200 pag. over de geschiedenis van deze buurtschap.
- Buurtschap Tusveld bij Almelo, met o.a. onlangs gerealiseerde Mariakapel.

Veel kleine buurtschappen hebben een in verhouding groot en actief verenigingsleven. Zo heeft de buurtschap Tusveld bij Almelo een eigen carnavalsvereniging.

Noord-Holland

- Dorp Lambertschaag gem. Medemblik. Uit de 264.000 treffers op deze naam in Google hebben wij de 12 werkelijk nuttige pagina's gefilterd en gelinkt. Dat bespaart ú veel zoekwerk als u alles over Lambertschaag wilt weten. Met dank aan Piet Mulder voor het bijzondere poststuk van Lambertschaag.

Het nietige dorpje Lambertschaag is altijd te klein geweest voor een ´echt postkantoor´. Het heeft wél een ´postkantoor op wielen´ gehad. Hoe dat zit kunt u lezen op onze homepage van Lambertschaag.

Zuid-Holland
- Buurtschap Achterland bij Groot-Ammers. Staat niet meer in de recente atlassen maar is nog wel degelijk een buurtschap.
- Buurtschap Kandelaar gem. Rotterdam. U leest er o.a. hoe dit plaatsje aan zijn bijzondere naam komt.
- Buurtschap Lakerveld bij Lexmond, met o.a. 3 molens en een voormalig stoomgemaal.

- Buurtschap Zwanegat bij Strijen. Met dank aan Leonard van Kessel voor het melden van dit bijzondere 'gat'.

Lakerveld is een kleine buurtschap met een grote oppervlakte. Als je alle 3 de lintbebouwingen van Lakerveld lopend wilt bekijken (zeer aan te bevelen, want er is veel moois te zien), ben je wel een halve dag onder de pannen.

Betreffende Lakerveld, Tergrêft, Noed, Lambertschaag, De Tike, Schildwolde, Achterland: met dank aan Jan Dijkstra te Houten voor de foto's.

5) Nieuwe Rode Lijst-plaats

Huurne

Huurne bij Wierden dreigt de om te leggen en te verbreden N35 midden door de buurtschap te krijgen. Maar het heeft daardoor ook een uitvoerig archeologisch rapport gekregen, waarin de geschiedenis van het gebied is onderzocht. Tja, ieder nadeel heeft zijn voordeel, om aan een legendarische voetballer te refereren...

6) Natuur

Rode Beek Brunssum

De Rode Beek in Brunssum komt weer bovengronds. Zie Brunssum, kopje Landschap e.d.

7) Geschiedenis

Escharen

Regelmatig worden boeken over de geschiedenis van een plaats ingescand en zo ook online leesbaar gemaakt. Deze keer hebben wij een online geplaatst boek over de geschiedenis van het dorp Escharen bij Grave 'ontdekt'. Zie Escharen kopje Geschiedenis.

Selfkant

De Selfkant, een Duitse streek vlak over de grens bij Sittard, heeft van 1949 tot 1963 bij Nederland gehoord in het kader van 'herstelbetalingen' van Duitsland aan Nederland. Recentelijk zijn alle jaarverslagen van het toenmalige 'Drostambt Tudderen', zoals het gebied in die tijd heette, gescand en online leesbaar gemaakt. Ook de masterscriptie 'Wanneer grenzen worden gecorrigeerd. Selfkant en Elten onder Nederlands bestuur 1949-1963' (2008, 110 pag.) is online te lezen. Zie Selfkant kopje Literatuur.

8) Ruimtelijke ordening

Eerste 3D-Structuurvisie

Een structuurvisie, een toekomstvisie voor een gemeente, is vaak een lange lap tekst die niet echt laagdrempelig is om te lezen. De gemeente Oud-Beijerland probeert de drempel te verlagen door als eerste gemeente een online raadpleegbare 3D-versie van de Structuurvisie uit te brengen, waarop je specifiek op locatie of thema kunt inzoomen. Zie Oud-Beijerland, kopje Recente ontwikkelingen.

Nederland van Boven

Onlangs is er weer een nieuwe Bosatlas verschenen. Deze keer een bijzondere editie, genaamd Nederland van Boven, met, zoals de titel al suggereert, veel luchtfoto's. Voor het geval u het item hierover bij De Wereld Draait Door heeft gemist, kunt u het via de link alsnog bekijken.

@@@@@

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

@@@@@

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juli 2013

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, kleine kernen, het buitengebied, cultureel en natuurlijk erfgoed en kleinschalig toerisme in Nederland.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Thema van de maand
Rode Lijst

2) Gemeentelijke herindelingen
Krimpenerwaard

3) Geschiedenis
Beesd en de Tweede Wereldoorlog

4) Enkele nieuw uitgewerkte plaatsen uitgelicht
Hegebeintum, Veelerveen, Nauerna

5) Plaatsnaamborden
Gemeente Bellingwedde

6) Cultuurhistorie
Kerk Werendijke

7) Ruimtelijke ordening
Kockengen Waterproof

8) Musea
Nieuw oorlogsmuseum in Beek LB

9) Natuur en recreatie
Milieuvriendelijk pontje in Kingmatille wint prijs. Nationaal Park De Alde Feanen uitgebried met 250 hectare 'nieuwe natuur'.

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Thema van de maand: Rode Lijst

In april 2012 heeft Plaatsengids.nl, vergelijkbaar met de Rode Lijst van bedreigde planten en dieren, de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland geïntroduceerd. Dat betreft plaatsen die fysiek worden bedreigd door infrastructuur zoals nieuwbouw, bedrijventerreinen, wegen, spoorlijnen en waterwegen. Maar vooral ook bedreiging van de identiteit van plaatsen. Plaatsen die impliciet in hun bestaan worden ontkend - en daarmee de inwoners, als zijnde inwoners van die plaats - doordat ze als plaatsnaam niet bestaan in de postadressen en in de gemeentelijke administratie, omdat ze geen plaatsnaamborden hebben of niet in atlassen worden vermeld.

Interview met Plaatsengids-hoofdredacteur Frank van den Hoven in de Telegraaf over de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland

Inmiddels ruim een jaar verder, is er het nodige gebeurd op dit gebied. Sommige plaatsen worden nog verder bedreigd, andere plaatsen hebben soms na jaren 'strijd' eindelijk plaatsnaamborden gekregen, en andere plaatsen die (vrijwel) verdwenen zijn, zijn toch weer 'op de kaart' gekomen. De komende tijd zullen wij op onze Facebookpagina plaatsen in het voetlicht zetten die op verschillende manieren bedreigd worden, dan wel juist weer 'op de kaart' zijn gekomen.

2) Gemeentelijke herindelingen

Na jaren van discussie over de gemeentelijke toekomst van de Krimpenerwaard (Zuid-Holland), heeft minister Plasterk onlangs de knoop doorgehakt: hij stelt voor om van de 5 kleine gemeenten in die streek 1 gemeente te maken. Zie Krimpenerwaard, kopje Status.

3) Geschiedenis

In juni 2013 is een boek verschenen over Beesd (Gelderland) en de Tweede Wereldoorlog. Ook op de site van het boek is de nodige informatie over dit onderwerp te vinden. Zie Beesd kopje Geschiedenis.

4) Enkele nieuw uitgewerkte plaatsen uitgelicht

- Hegebeintum geniet een zekere bekendheid omdat het de hoogste terp van Fryslân herbergt, maar over dit dorpje valt nog veel meer te vertellen.

Het dorpje Hegebeintum is bekend vanwege de ligging op de hoogste terp van Fryslân (en Nederland)

- Veelerveen (Groningen), een dorp dat groter is geworden dan moederdorpje Veele. Een van de bijzondere objecten hier is de Naobers Badde, vermoedelijk de enige brug in ons land die 3 kanalen met elkaar verbindt, en waar je in het midden van de brug op het 'kruispunt' van de 3 kanalen staat.

- Nauerna is een buurtschap bij Assendelft en Westzaan (in de Noord-Hollandse Zaanstreek), die al jaren in de verdrukking zit door een grote vuilstortplaats in haar buitengebied. Gelukkig is onlangs na jaren van onderhandelen en procederen een overeenkomst gesloten om de stort op termijn af te bouwen, en om als compensatie een aantal voorzieningen in de buurtschap te realiseren, waaronder de herbouw van de molen.

5) Plaatsnaamborden

De provincie Groningen kent enkele uitgestrekte gemeenten met, naast de dorpen, tientallen buurtschappen. De gemeente Bellingwedde is een van die gemeenten. Bij de meeste van die buurtschappen staan nog geen plaatsnaamborden, zodat je ter plekke niet aan bebording kunt zien dat je er bent aangekomen. Op initiatief van de Werkgroep Streekhistorie Bellingwedde worden in 2013 bij alle buurtschappen plaatsnaamborden geplaatst, voor zover zij die nog niet hadden. De werkgroep heeft zich hierbij laten inspireren door buurgemeente Vlagtwedde, die de afgelopen jaren eveneens borden bij al haar buurtschappen heeft geplaatst. Dus goed voorbeeld doet hier inderdaad goed volgen! Voor nadere informatie over welke buurtschappen het betreft, zie de pagina van Bellingwedde.

In het Zeeuwse buurtschapje Werendijke heeft men in 2013 ontdekt waar de kerk van dit voormalige dorpje heeft gestaan.

6) Cultuurhistorie

Je leest tegenwoordig nogal eens dat men bij archeologische opgravingen een aantal vondsten in de grond laat zitten. Of dat men bij onderzoek niet gaat graven maar de plek waar (vermoedelijk) iets bijzonders ligt, onaangeroerd laat. De motivatie is dat je de plek in haar oorspronkelijke toestand anders beschadigt, wat sporen verloren kan doen gaan. Men hoopt op geavanceerdere onderzoeksmethoden in de toekomst, waarbij onderzoek kan worden gedaan zonder de plek te beschadigen. Zo'n methode blijkt onlangs al succesvol te zijn toepast: in de Zeeuwse buurtschap Werendijke (bij Zoutelande), vroeger een dorp met een kerk, heeft men eindelijk de fundering en dus de plek van de kerk gevonden, dankzij 'electromagnetische inductie'. Voor nadere informatie zie de link.

7) Ruimtelijke ordening

In veel veenweidelandschappen is het niet ongebruikelijk dat de bodem enkele centimeters per jaar daalt. Dit kan leiden tot ondergrondse en bovengrondse schade aan allerlei infrastructurele voorzieningen. Eén van de oplossingen tot heden was om het oppervlaktewaterpeil te laten meezakken, maar dat kan uiteindelijk leiden tot schade aan funderingen. Om deze problematiek grondig te inventariseren en duurzame oplossingen in kaart te brengen, is onlangs in Kockengen (in de Utrechtse Vechtstreek), een van de getroffen dorpen, het project Kockengen Waterproof gestart. Zie Kockengen, kopje Recente ontwikkelingen.

Kockengen, pilot-dorp om in de komende jaren 'waterproof' te worden.

8) Musea

Sinds mei 2013 is er in het Limburgse Beek het Oorlogsmuseum Eyewitness. Initiatiefnemer Wim Seelen wil de herinneringen aan deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis levendig en krachtig houden. Om zoveel mogelijk mensen hiervan te doordringen heeft hij besloten zijn privécollectie, op een zeer tot de verbeelding sprekende manier, toegankelijk te maken voor publiek. Zie Beek kopje Musea.

9) Natuur en recreatie

Tot 1963 was er in de Friese buurtschap Kingmatille een pontje over het Van Harinxmakanaal. Na bijna 50 jaar zonder te hebben gezeten, is er sinds 2011 weer een pontje in de vaart. Niet alleen handig voor streekbewoners maar ook voor toeristen. Het pontje vaart op zonneënergie en ook het schippersonderkomen is bijzonder en duurzaam. Het project heeft onlangs de Publieksprijs 2013 'Passie op het Platteland' gewonnen. Zie verder de pagina Kingmatille.

In 2013 is Nationaal Park De Alde Feanen (Fryslân) uitgebreid met 250 hectare 'nieuwe natuur'. Zie Warten, kopje Landschap etc.

@@@@@

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

@@@@@

Adverteren op Plaatsengids.nl
Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaatspagina op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina Adverteren.

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!