zaterdag 18 juni 2011

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juni 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: nieuws over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland.

(let op: als u een link in deze Nieuwsbrief aanklikt, opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u dit scherm en dus de Nieuwsbrief kwijt)

Voortgang Plaatsengids.nl

Nieuw: reactiemogelijkheden
Vanaf heden hebt u de mogelijkheid om direct een reactie te plaatsen bij pagina’s op de site, als u iets over een plaats op te merken of aan te vullen heeft. Dat betreft zowel de plaatshomepages zelf als de pagina’s die daaronder ‘hangen’ (met name de pagina’s Bezienswaardigheden en Natuur en recreatie).

Dat wil zeggen: nieuwe pagina’s die wij toevoegen, krijgen automatisch de reactiemogelijkheid. Bij de bestaande pagina’s moeten wij dat nog handmatig toevoegen, dus die mogelijkheid zal geleidelijk bij alle pagina’s verschijnen. Dus heeft u iets wetenswaardigs te melden over een plaats, dat op onze site nog ontbreekt, kunt u ons dat melden middels het reactiescherm bij de plaats in kwestie (en als die er voor een bepaalde plaats nog niet is, kunt u uiteraard ook reageren via het Contactscherm). Wij zullen dat dan direct verwerken.




Bijzondere dorpen en buurtschappen in the picture
De afgelopen maand hebben wij weer veel informatieve homepages aangemaakt en aangevuld van kleine, relatief onbekende dorpjes en buurtschappen. Hieronder enkele voorbeelden:

- Rijkevoort-De Walsert is een nieuwe formele plaatsnaam in de Brabantse gemeente Sint Anthonis, althans sinds 1999. Het is een nogal ingewikkeld verhaal. U leest er alles over onder de link.


- Boerdonk (gemeente Veghel) is een van die 200 idyllische 'vergeten dorpjes' die het postcodeboek niet kent, en die wij juist daarom extra goed beschrijven. Alles wat u altijd al over Boerdonk had willen weten (als u er uberhaupt al eens van had gehoord...) vindt u op onze homepage van dit dorpje.

-
Ooy in de gemeente Zevenaar schrijf je wél met een y, in tegenstelling tot Ooij bij Ubbergen (zie daarover meer onderaan deze Nieuwsbrief in het hoofdstuk Topografie). Althans de plaatsnaamborden spellen het zo dus zal dat wel de officiële spelling zijn, áls die er al is (waarschijnlijk niet, omdat het net als het hiervoor genoemde Boerdonk formeel geen 'woonplaats' is in de zin van het postcodeboek en de BAG). Maar ter plekke wordt de naam, net als het gelijknamige dorp bij Ubbergen, oneenduidig gespeld. Zo is er een dorpsvisie Ooy van de Dorpsraad Ooij... (te vinden op onze homepage van ehh Ooy).


- De Kroezenhoek (kwamen wij bij toeval tegen tijdens het ‘scrollen’ op de site van buurdorp Silvolde), staat in geen enkele atlas, maar blijkt toch een heuse buurtschap met een actief verenigingsleven, waaronder dweilorkest De Kroezenhøkers. Dus weer een nieuwe plaats erbij in onze Nationale Plaatsnamencollectie! (zoals u wellicht weet, zijn wij middels Plaatsengids.nl gaandeweg de ultieme lijst van Nederlandse plaatsnamen aan het samenstellen, omdat daar in ons land momenteel geen actuele betrouwbare lijst van is, en wij het hoog tijd vinden worden dat die er komt, dus maken wij hem zelf maar...).


- De Groningse buurtschap Veele hebben wij onlangs aan de site toegevoegd en, sinds kort als buurtschap bestempeld, met plaatsnaamborden: de buur-buurtschap Oud Veele (die evenals het hiervoor genoemde De Kroezenhoek ook nergens in de atlassen voorkomt). Zie de links van de homepages en het artikel in Westerwolde Actueel over de onthulling van de plaatsnaamborden Oud Veele. In 1 van de handvol panden die Oud Veele omvat, heeft nog de voormalige politicus Roel van Duijn gewoond. Met dank aan Diny Beereboom voor het melden van de plaatsnaambordplaatsing te Oud Veele.


- De Achterhoekse buurtschap Zwolle hebben wij onlangs toegevoegd, evenals de nabijgelegen buurtschap ’t Klooster, die ook al in geen enkele recente atlas of plaatsenlijst wordt genoemd, maar wel degelijk een buurtschap en dus plaats is (in de zin van woonplaats), met nog een rijke geschiedenis ook. Zoals de naam al suggereert, heeft er ook daadwerkelijk een klooster gestaan. U leest er alles over op de pagina van ’t Klooster. Met dank aan Bartus Vermeulen voor het melden van deze buurtschap, die wij anders ongetwijfeld over het hoofd hadden gezien.


- Mooie Paal / Moaije Peal
, een buurtje onder het Friese Minnertsga. Met dank aan dhr. Loendersloot voor het melden van deze bijzondere beschrijvenswaardige locatie (die nergens in atlassen als plaatsnaam voorkomt, slechts als veld- of streeknaam, straatnaam en bushalte, maar die je met enige goede wil toch als buurtschap zou kunnen zien). Op de homepage leest u alles over hoe het zit met die paal.

- Gouden Ploeg gemeente Hardenberg, met een mooie sage over waar de naam van deze buurtschap vandaan zou komen. En een prachtig door de inwoners zelf geschilderd ‘plaatsnaambord’ (enigszins vergelijkbaar met de fraaie borden in de buurtschap Telgt onder Ermelo) (met dank aan Andreas Bartelink voor het melden van dit bord en het maken van de foto).

- Het leven van een plaatsnaamverklaroloog (officieel heet dat een toponymicus: een wetenschapper die studie maakt van toponymie)
gaat niet over rozen: plaatsnamen betekenen namelijk vaak iets heel anders dan je op het eerste gezicht zou denken (zo heeft Ridderkerk bijvoorbeeld niets met een ridder te maken en Leerdam niets met leer) en moet men in de middeleeuwse archieven duiken om de oudste schrijfwijzen te achterhalen, om daarmee historisch-geografisch en taalkundig verder te pluizen naar de herkomst. Maar in sommige gevallen is het makkelijk: zo is de buurtschap Draaibrug bij het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg inderdaad naar een draaibrug genoemd die daar vroeger heeft gelegen.

Heeft u ook iets bijzonders te melden over een plaats uit de categorie “nooit van gehoord”? Wij houden ons altijd aanbevolen voor aanvullingen en recente ontwikkelingen m.b.t. vooral de kleinere relatief onbekende dorpen en buurtschappen in ons land.

Vanaf heden aantrekkelijke adverteermogelijkheden
Wij werken er hard aan om op Plaatsengids.nl de meest informatieve homepages te maken van alle 6.000 plaatsen in ons land. Dat is - en wat ons betreft: blijft - voor u als bezoeker geheel gratis. Dat heeft wel tot gevolg dat de kosten door enkele adverteerders per plaats moeten worden gedekt. Vanaf heden hebben wij een aantrekkelijk en ook voor kleine ondernemers zeer betaalbaar model om te adverteren op Plaatsengids.nl voor bedrijven en instanties. Wellicht heeft u een toeristisch of recreatief bedrijf, of kent u een bedrijf die bij 'zijn' plaats zou willen adverteren. Voor minder dan de prijs van een eenmalige advertentie in een krant of tijdschrift, staat men op Plaatsengids.nl een heel jaar, 24 uur per dag, 7 dagen in de week 'op de kaart' bij onze bezoekers (dat zijn er momenteel al zo'n 1.000 per dag en ons doel voor het komende jaar is om daar minstens een 0 achter te krijgen).

Ook als particulier kan het nuttig zijn bij 'uw' plaats te adverteren, bijvoorbeeld als u een vakantiehuisje te huur heeft of als u iets lokaals te koop vraagt of aanbiedt (bijv. boeken of ansichten van bepaalde plaatsen). Ook hiervoor hebben wij de tarieven bescheiden gehouden. Genealogen kunnen zelfs geheel gratis een oproep 'personen gezocht' plaatsen, bij de plaats waar zij met hun onderzoek zijn vastgelopen.


Nieuw: facebook-page
Plaatsengids.nl heeft sinds kort ook een pagina op Facebook, waar wij ook actuele ontwikkelingen en nieuwtjes over ons land en over onze site plaatsen. Als u daar op ‘vind ik leuk’ wilt klikken, zouden wij dat zeer appreciëren. We hebben namelijk minimaal 25 ‘volgers’ nodig om de pagina nog beter te kunnen inrichten, want vanaf dat moment wordt het pas een officiële ‘fanpage’.




Beeld toegevoegd
- Onze fotografen Dick Klees en Rita van den Broek hebben het 'eiland' Schouwen-Duiveland uitgekamd en de meeste plaatshomepages van dat schiereiland inmiddels voorzien van een serie prachtige foto's. Onder de link vindt u de links naar alle steden, dorpen en buurtschappen op dat 'eiland'. Daar vandaan kunt u dus met 1 druk op de knop al die plaatsen en hun foto´s bekijken.
Dijk van Scharendijke

Brouwershaven

Uit in eigen land
Als u dit jaar op vakantie gaat in eigen land, of zo maar eens een weekendje er tussenuit wilt, kunt u eventueel via Plaatsengids.nl online uw vakantie boeken bij gerenommeerde partners waar wij mee samenwerken. Links naar online te boeken hotels en vakantiehuizen vindt u onder het kopje Overnachten op de plaatshomepages.
Landelijke links naar online te boeken vakantiemogelijkheden vindt u op de pagina Links, met name in de eerste 4 kolommen op die pagina.
Boeken en fiets- en wandelroutes kunt u online bestellen bij Bol.com via het kopje Literatuur op een plaats- of streekhomepage.


Gemeentelijke herindelingen

Provincie akkoord met nieuwe gemeente De Friese Meren
- Het college van Gedeputeerde Staten adviseert het kabinet om in te stemmen met de vorming van de nieuwe gemeente De Friese Meren.


Gemeente Liemers?
Een herindeling van Duiven, Westervoort, Zevenaar en Rijnwaarden in de Liemerse regio in Gelderland lijkt erg ver weg te zijn. Dat blijkt uit een rondgang van De Gelderlander langs de politieke partijen in de gemeenten. Meer samenwerking vinden ze prima; fuseren staat niet op het programma. Een grote meerderheid is tegen de herindeling tot een grote, Liemerse gemeente.

Nederland verdeeld in regiogemeenten?
Consultant Hans Middendorp pleit ervoor om Nederland te herindelen in een beperkt aantal regiogemeenten, globaal conform de indeling van de huidige waterschappen.

Evaluatie Wet arhi
Onderzoek naar de ervaringen van overheden met de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) (pdf) met aanbevelingen ter verbetering van het proces van gemeentelijke herindelingen (Ministerie van Binnenlandese Zaken, januari 2011).

Ruimtelijke ordening, landschap, landbouw, natuur, milieu

Kijk via de webcam mee in 8 soorten vogelnesten!
Vogelbescherming Nederland en SOVON Vogelonderzoek riepen 2011 uit tot Jaar van de Boerenzwaluw. Want het gaat niet goed met het sierlijk dansende vogeltje. De soort staat als ‘gevoelig’ op de Rode Lijst door een afname van 50-75% in de afgelopen 40 jaar. Bij acht vogelnesten in Nederland draaien van 1 maart tot 1 juli 2011 dag en nacht de camera’s van Vogelbescherming Nederland. Kijk mee en beleef het broedseizoen van ooievaar, oehoe, boomklever, boerenzwaluw, slechtvalk, steenuil, ijsvogel en purperreiger!

Eerste vleermuizenwebcam in Nederland
Natuurmonumenten heeft in een door haar aangekohcht bedrijvenpand in Waddinxveen de eerste meervleermuizenkoloniewebcam, ook wel batcam genaamd, opgehangen. Het zijn verschillende camera's die elkaar regelmatig afwisselen, zodat u de vleermuizen vanuit verschillende posities kunt bekijken. Voor nadere informatie zie het artikel meervleermuizen in Waddinxveen.


Samenwerking natuurbeheer en akkerbouw
Voor echte akkerflora is de akkerbouw van tegenwoordig te intensief en voor de natuurbeheerder kost het eigen beheer van akkerreservaten veel inspanning. In Overijssel is, mede door het project Echt Overijssel!, een samenwerking tot stand gekomen tussen terreinbeheerders en biologische boeren. Udo Prins (Louis Bolk Instituut) en Marion Plagge (Natuurmonumenten) hebben de aanpak voor samenwerking tussen Natuurmonumenten en boeren vorm gegeven. Ze tonen via een veldwerkplaats de akkers van Natuurmonumenten op de Sprengenberg. Jan Overesch (biologisch landbouwer) beheert daar verschillende akkers van Natuurmonumenten. Zie ook de links in de rechterkolom van de site.



Biodiversiteit in Eindhoven
In de gemeente Eindhoven is een project gestart om de lokale biodiversiteit zichtbaarder te maken en de waardering hiervoor in de dagelijkse leefwereld te stimuleren.

Zeegrassprietplukker: iets voor u?
De Waddenvereniging is op zoek naar vrijwilligers die willen helpen met het verzamelen en uitzaaien van 100.000 zeegrassprieten. De stengels zijn nodig voor het groot zeegrasherstelplan in de Waddenzee. Begin vorige eeuw waren er uitgestrekte velden met groot zeegras in de Nederlandse Waddenzee en in de toenmalige Zuiderzee. Door een virusinfectie en de aanleg van de Afsluitdijk zijn ze bijna volledig verdwenen. In het Nederlandse deel van de Waddenzee zijn de zeegrasvelden nooit teruggekeerd. Alleen in de monding van de Eems is vandaag de dag nog een kleine restpopulatie aanwezig. Dit in tegenstelling tot het Duitse en Deense deel van de Waddenzee, waar inmiddels wel weer aanzienlijke zeegrasvelden zijn te vinden. Zeegrasvelden hebben een belangrijke ecologische rol als kinderkamer voor verschillende vissoorten en schaaldieren. Ook staat zeegras bekend als biobouwer. Zeegrasvelden breken de stroming en stabiliseren en verhogen zo de sedimentatie. Met een veranderend klimaat, en de hiermee gepaard gaande snelle zeespiegelstijging, is het herstel van de zeegrasvelden van groot belang. Kijk voor meer informatie op de website van de Waddenvereniging.

Na mainports, brainports en greenports nu ook Nature Ports?
Minister Schultz van Haegen gaat drastisch schrappen in regels en wetten en de infrastructuur integraal herijken. Dat zil zeggen dat wegen, spoor, OV en vaarwegen in samenhang met elkaar verder worden ontwikkeld. Voor nadere informatie zie de Ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. En de toespraak van de minister over de Ontwerp Structurvisie Infrastructuur en Ruimte.

Natuur- en milieuorganisaties vinden dat er naast de aandacht voor zogeheten mainports, brainports en greenports, meer landelijke aandacht en beleid zou moeten zijn voor wat je Nature Ports zou kunnen noemen: landschappen die op landelijk niveau beschermd zouden moeten worden, opdat provincies en gemeenten niet in de verleiding komen om ze vol te bouwen. Zie verder het persbericht van de natuur- en milieuorganisaties (pdf).


Cultuurhistorie, toerisme en recreatie, bezienswaardigheden

Oosterwijk beschermd dorpsgezicht
Op 9 juni 2011 is het dorp Oosterwijk (gemeente Leerdam) aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Zie onder de link het kopje Recente ontwikkelingen.

Oosterwijk, beschermd dorpsgezicht!


Fietsprovincie van het jaar
Lees hier welke dat geworden is, en welke provincies op 2, 3 en 4 komen.

Boerenerf-fietsroute Salland
Boerenerf-fietsroute langs biologische boerderijen in Salland (Overijssel) (pdf).

Oude landbouwgewassen
Stichting De Oerakker heeft als doel om historische land- en tuinbouwgewassen als levend cultureel erfgoed te behouden.

Volkslied Overijssel: laat uw stem horen!
En daarmee bedoelen we niet uw vocale stem, maar uw stem in de zin van uw voorkeur. Zie hieronder de ingezonden mededeling van geograaf Theo Peenstra, initatiefnemer en beheerder van het zeer lezenswaardige weblog 'Dorp van de Dag', waar hij, net als Plaatsengids.nl, zijn lezers attendeert op niet algemeen bekende bijzonderheden over plaatsen in ons land. Theo doet met zijn koor mee met een lovenswaardig alternatief dat wij graag bij u onder de aandacht brengen:

"Velen van jullie nemen misschien wel eens een kijkje op mijn blog ´Dorp van de Dag´. Deze week wil ik je daarbij om een gunst vragen. Het koor waar ik in zing, On Cue, heeft een inzending gedaan voor een wedstrijd voor een nieuw Overijssels volkslied. De wedstrijd is georganiseerd door de provincie Overijssel. De inzendingen die de meeste stemmen halen, gaan door naar de vakjury. We weten niet hoeveel inzendingen er nog volgen, maar ik wil je graag vragen vast op ons te stemmen. Als je het een goede inzending vindt tenminste. We zijn er zelf in elk geval wel trots op.

Stemmen kan eenvoudig op de site Jijenoverijssel. Die van ons is dus "Overijssels Volkslied On Cue". Het kan tot 30 juni. Je kunt onze inzending daar ook met een druk op de afspeelknop bekijken. In het volkslied bezingen we veel plaatsen in onze provincie. Vijf daarvan bespreek ik deze week op mijn weblog Dorp van de Dag.
Alvast bedankt!
Groet,
Theo Peenstra

Nieuwe prioriteiten in rijkserfgoedbeleid
Het kabinet kiest voor de komende jaren vijf prioriteiten in zijn gebiedsgerichte erfgoedbeleid. De rijksoverheid gaat de zorg voor het cultureel erfgoed sterker verbinden met andere ruimtelijke vraagstukken en ontwikkelingen. Samen met provincies, gemeenten, waterschappen en particuliere organisaties neemt het Rijk initiatief om het cultuurhistorische karakter van Nederland op gebiedsniveau te behouden en te versterken. De vijf prioriteiten zijn: 1) Werelderfgoed: samenhang borgen, uitstraling vergroten. 2) Eigenheid en veiligheid: zee, kust en rivieren. 3) Herbestemming als (stedelijke) gebiedsopgave: focus op groei en krimp. 4) Levend landschap: synergie tussen erfgoed, economie, ecologie. 5) Wederopbouw: tonen van een tijdperk. Voor nadere informatie zie het rapport "Kiezen voor karakter. Visie erfgoed en ruimte" (pdf).

Topografie

Persingen en Ooij: eindelijk plaatsnaamborden respectievelijk correcte spelling
In onze Nieuwsbrief juni 2010 meldden wij u dat wij de gemeente Ubbergen een 2-tal suggesties hadden gedaan met betrekking tot bebording en spelling. Beide suggesties blijken inmiddels te zijn gehonoreerd:
1) Persingen, het toeristisch bekende plaatsje dat zich profileert als kleinste dorp van Nederland (maar er zijn er meer die voor die titel in aanmerking komen), heeft sinds 2011 eindelijk plaatsnaamborden, zodat u vanaf heden tenminste kunt zien wanneer u het dorpje binnenkomt en weer uit gaat.
2) Bij buurdorp Ooij stonden tot voor kort plaatsnaamborden met de foutieve spelling Ooy, terwijl dat al jaren formeel Ooij is. Dat is verwarrend want zo blijven mensen die verouderde spelling – ook – gebruiken, begrijpelijk, maar in dit geval niet terecht, denkend dat de spelling op de plaatsnaamborden wel correct zal zijn. Recentelijk zijn gelukkig nieuwe borden geplaatst met de correcte spelling.
Hopelijk worden alle www-adressen met de foutieve spelling snel aangepast, zodat we van deze oneenduidigheid afraken.

Mariaheide / Maria-Heide
De spelling van de naam van het dorp Mariaheide / Maria-Heide (evenals het hierboven vermelde dorp Boerdonk een van de 'vergeten dorpen' in het postcodeboek m.b.t. de gemeente Veghel) blijft de gemoederen vooralsnog bezighouden. Dorpsraad, Stichting Hei's Archief en de meeste inwoners vinden dat de spelling Maria-Heide moet zijn (want dat was vanouds de spelling en zij zien geen enkele reden waarom je dat zou moeten veranderen), terwijl de gemeente vooralsnog volhardt in de spelling Mariaheide. Onder de link leest u alle achtergronden hiervan, evenals alle andere wetenswaardigheden van dit idyllische en bruisende dorpje in het landelijk gebied tussen Veghel en Uden.

Wil de ware Nummer Een / Eén / Één / één opstaan?
Weet u nog, in de goeie ouwe tijd, het spelletje "Wie van de Drie?", met Herman Emmink en consorten? Daar doen oneenduidigheden in plaatsaamspellingen me vaak aan denken. Niet zelden worden plaatsen op bebordingen e.d. namelijk op 2 of zelfs 3 manieren gespeld. Nummer Een (volgens het kombord) spant de kroon: deze plaats kent ter plekke en in atlassen e.d. liefst 4 verschillende spellingen. Dus in dit geval is het: "Wie van de Vier?" Voor nadere informatie zie de homepage van Nummer Een.

Fraaie ´plaatsnaamborden´: Marolleput
- In de categorie “Als we van de gemeente geen plaatsnaambord krijgen, dan maken we hem toch zelf?” deze keer het fraaie ‘plaatsnaambord’ van de Zeeuws-Vlaamse buurtschap Marolleput, creatief ‘gefiguurzaagd’ in een heg! Met dank aan Jan Dijkstra voor het melden en voor de foto.



Bekend(er) maakt bemind(er)? / Plaatsengids.nl Plaatsnaambord Award
Inmiddels hebben wij al tientallen voorbeelden van creatieve zelfvervaardigde ´plaatsnaamborden´ in het hele land gespot (zoals het in de vorige alinea genoemde Marolleput, en de buurtschap Gouden Ploeg bovenaan deze Nieuwsbrief).
Wellicht gaan wij om dat te stimuleren wel een jaarlijkse Plaatsengids.nl Plaatsnaambord Award voor het mooiste plaatsnaambord (of een soortgelijk alternatief of opschrift) instellen. Er zijn immers nog steeds ca. 2.000 buurtschappen – en dus woonplaatsen! – in ons land zonder plaatsnaamborden, en wellicht kunnen wij op deze manier stimuleren dat er meer plaatsnaamborden geplaatst gaan worden.
Het lijkt óns althans voor de hand liggend dat bij iedere plaats plaatsnaamborden zouden moeten staan, uit oogpunt van het cultuurhistorisch belang van de buurtschappen in kwestie en als erkenning van de identiteit van de buurtschap en die van haar inwoners.
En ook uit toeristisch oogpunt is het wel zo handig dat je als wandelaar of fietser weet in welke plaats je bent aanbeland, en dat dat niet ‘zo maar een paar boerderijen in het buitengebied’ van een dorp of stad zijn.
Hopelijk geldt het omgekeerde van de stelling ‘onbekend maakt onbemind’ hier ook, en leidt een grotere zichtbaarheid van de buurtschappen middels plaatsnaamborden ook tot meer aandacht voor behoud van deze bijzondere cultuurlandschappen.


Vanaf heden BAG-viewer beschikbaar
Voor de topografie-liefhebbers: vanaf heden kunt u middels de BAG-viewer tot op huis(nummer)niveau inzoomen op de kaart van Nederland. Nadere informatie over de BAG.

@ @ @ @ @

Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer veel lees- en kijkplezier te hebben verschaft!
Namens de tekst- en beeldredactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

P.S.1:
Vragen, opmerkingen of aanvullingen op deze Nieuwsbrief zijn welkom bij de redactie. Ook onderaan deze Nieuwsbrief is een reactiemogelijkheid.


P.S.2:
U kunt tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl ook volgen op Twitter (waarbij wij u niet 'plat mailen', maar slechts eens in de paar dagen een berichtje plaatsen). Voor een voorbeeld zie hieronder:



Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer veel lees- en kijkplezier te hebben verschaft!
Namens de tekst- en beeldredactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

Plaatsengids.nl: het gemak dient de mens!

donderdag 19 mei 2011

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief mei 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: nieuws over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland.

(let op: als u een link in deze Nieuwsbrief aanklikt, opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u de Nieuwsbrief kwijt)

Voortgang Plaatsengids.nl

- Fotografie
- Nieuwe medewerker: Fokko van der Leest, gaat foto's maken voor het Drentse Noordenveld en het aangrenzende Groningse Westerkwartier. Zijn eerste werk voor Plaatsengids.nl kunt u nu al bewonderen op de pagina´s van Nietap, Nieuw-Roden, Terheijl en Oostindië.

Nietap

- Zuid-Limburg is inhoudelijk grotendeels gereed. Beeld wordt momenteel toegevoegd. 50 plaatsen in de gemeenten Eijsden-Margraten (nieuwe gemeente per 1-1-2011) en Gulpen-Wittem zijn visueel al gereed. Gaat u er eens een kijkje nemen, deze plaatsen zijn nu niet alleen inhoudelijk maar ook visueel de moeite van het bekijken waard! (fotografen: Dick Klees en Rita van der Broek).

Gulpen-Wittem

- Ook de streken Gooi, Vechtstreek, Gaasterland en Lemsterland zijn nu tekstueel en visueel grotendeels gereed (fotograaf: Martin Stevens).
Lemmer

Op de wijze zoals de hierboven genoemde plaatsen, gemeenten en streken beschreven en afgebeeld zijn, willen wij dus álle 6.000 plaatsen in ons land bij de horens gaan vatten. U kunt zich wellicht voorstellen dat wij daar volgens onze huidige planning nog 3 jaar mee zoet zullen zijn...

- Termenlijst

Als je zo een tijdje in plaatsen en hun bijzonderheden aan het spitten bent, vallen je soms patronen op van bijzondere omstandigheden, die het zinvol maken dat in een apart hoofdstukje onder de aandacht te brengen. Daarom hebben wij in de Termenlijst een categorie Topografie geïntroduceerd, met inmiddels al 20 hoofdstukken met bijzonderheden die ons bij een aantal plaatsen opvallen.
Die bijzonderheden zijn:
'Nieuwe' buurtschappen;
'Vergeten' plaatsen;
Baarle-Nassau-achtige plaatsen;
BAG;
Buitenlandse plaatsnamen in Nederland;
Buurtschappen met kerk;
Dorpen in een stad;
Dunstbevolkte gemeente van Nederland;
Fabrieksdorpen;
Gemeentelijke herindelingen;
Kleinste dorp van Nederland;
Kleinste gemeente van Nederland;
Kleinste plaats van Nederland;
Kleinste stad van Nederland;
Middelpunt van Nederland;
Noordelijkste punt van Nederland;
Plaats maar toch ook weer niet?;
Plaatsnamen met een getal in de naam;
Postcodeboek;
Tweelingdorpen en -steden maar toch ook weer niet?
Ga eens kijken in één of meer van deze hoofdstukken. U zult versteld staan hoeveel 'bijzondere plaatsen' we hebben in ons kleine landje. En dit zijn dan nog 'maar' beginnetjes...

- Nieuwe homepages / buurtschappen in the picture
- Na het einde van de Koude Oorlog zijn ca. 50 Mobilisatiecomplexen (MOB's) in ons land - waar van alles werd opgeslagen voor het geval er ooit nog een oorlog in ons land zou uitbreken - overcompleet gekomen en worden ze één voor één 'zinvol herbestemd'. Eén van die 'zinvolle herbestemmingen' is gerealiseerd in de buurtschap Calfven gem. Woensdrecht, waar het MOB Calfven is omgevormd tot een multifunctioneel vakantieoord van Stg. De Luchtballon, voor kinderen met een handicap of beperking. Maar ook ú kunt met welke dan groep ook vakantie vieren of teambuilden op deze idyllische locatie.
- Kring van Dorth
gem. Lochem.
- Buurtschappen van Schipluiden gem. Midden-Delfland: Zouteveen / De Kapel / Negenhuizen / Zweth – De Zweth / Hodenpijl.
- Piet Gijzenbrug gemeenten Noordwijkerhout en Teylingen, is uit de atlassen verdwenen als buurtschap, maar is er in de praktijk nog steeds.
- Buurtschappen in gem. Steenbergen: Notendaal / Benedensas.
- Er is al een aantal plaatsen genaamd Vierhuizen in ons land. Recent is er nog 1 bij gekomen: Vierhuizen bij Grijpskerk gem. Zuidhorn.
- Ook Biesheuvel gem. Aalburg komt in atlassen niet (meer) voor als buurtschap, maar is het volgens inwoners uit de regio nog wel degelijk. Met dank aan Harry Fluks voor het melden.
- Havikshorst komt (nog) in geen enkele atlas voor als buurtschap, maar heeft wel fraaie zelfvervaardigde plaatsnaamborden. Een aantal buurtschappen rond Achterveld heeft een aantal jaren geleden bij het X-jarig bestaan van dat dorp borden vervaardigd voor hun buurtschap (o.a. ook De Ruif bij Stoutenburg). Vermoedelijk komt het bord Havikshorst daar ook uit voort. Met dank aan Freek Zandbergen voor het melden aan Harry Fluks.

Gemeentelijke herindelingen

- Heerenveen en Smallingerland
De gemeenten Heerenveen en Smallingerland willen fuseren tot één nieuwe gemeente met de voorlopige werknaam Hart van Friesland.

- "Controversiële fusies"
Brief van de minister van Binnenlandse Zaken aan de Tweede Kamer over de drie hierna vermelde "controversiële gemeentefusies".

- Fusie Bussum / Naarden / Muiden
Recent is besloten dat Bussum, Naarden en Muiden gaan fuseren. Aanvankelijk beoogd fusieprartner Weesp blijft er nu buiten en wordt middels een grenscorrectie vergroot. Vermoedelijk betreft dat de Bloemendalerpolder, die tot heden deels in de gemeente Muiden en deels in de gemeente Weesp ligt, en waar de komende jaren fors genieuwbouwd gaat worden.

- Bergen / Gennep / Mook en Middelaar
Fusie Bergen, Gennep en Mook en Middelaar gaat niet door.

- Woudenberg / Scherpenzeel / Renswoude
Fusie Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude gaat niet door.

Kasteel Renswoude


- Nieuwe gemeente De Friese Meren
De gemeenteraden van Lemsterland, Skarsterlân en Gaasterlân-Sleat hebben op 27 april jl. ingestemd met een fusie van de drie gemeenten tot de nieuwe gemeente De Friese Meren, met ingang van 2013. De gemeenten gaan in principe in hun geheel samen. Alleen de dorpen Haskerdijken en Nieuwebrug, die al bijna aan Heerenveen zijn vastgegroeid, gaan over naar de gemeente Heerenveen.

Landschap, natuur, milieu

- Boek over succes van de EHS nu digitaal
Vijf organisaties hebben in 2010 gezamenlijk het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' uitgebracht. Vanwege de grote belangstelling voor de gedrukte versie, is het boek nu ook digitaal beschikbaar. Het boek is uitgegeven door Staatsbosbeheer, De 12 Landschappen, de Federatie Particulier Grondbezit, Nationaal Groenfonds en Natuurmonumenten. Het laat zien dat niet alleen planten en dieren profiteren van de Ecologische Hoofdfstructuur (EHS). Ook mensen genieten van de natuurgebieden, groen in de omgeving heeft een gunstig effect op de gezondheid en horeca en recreatie in het groen verdienen hun geld dankzij de natuur. De plannen van het huidige kabinet om te bezuinigen op de verdere uitvoering van de EHS hebben daarom ook voor mensen en economie negatieve gevolgen. Het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' belicht de diverse aspecten van de EHS en toont daarnaast de schoonheid en het succes van een groot aantal natuurgebieden.

- Restauratie koetshuis landgoed Eerde
Onlangs is het gerestaureerde koetshuis op landgoed Eerde opgeleverd. De opknapbeurt van landgoed Eerde kost in totaal ca. 4 miljoen euro. We zullen de gemeente eens vragen of er uit dat ‘potje’ ook nog een paar honderd euro af kan voor een plaatsnaambordje. Want volgens de atlassen ligt het beroemde landgoed Eerde in de buurtschap dus plaats Eerde. Dat Eerde geen eigen postcode en plaatsnaam heeft is nog tot daar aan toe, maar dat er niet eens een plaatsnaambordje af kan...

- Enige Eikenprocessierups Kenniscentrum in Europa in Dieverbrug
De eikenprocessierups heeft zich sinds de vestiging in Nederland begin jaren negentig van de vorige eeuw in 20 jaar tijd over het hele land uitgebreid. Ondanks dat de brandharen van de rupsen veel overlast voor mens en dier veroorzaken en de bestrijding veel geld kost ontbreekt er nog fundamentele en toegepaste kennis op alle relevante vlakken (ecologie, bestrijding, ecologische gevolgen, gezondheidseffecten, economische gevolgen). Daarom is onlangs in Dieverbrug het Eikenprocessierups Kenniscentrum van start gegaan. Tijdens de Insecten Experience op 28 mei op het terrein van Wageningen Universiteit, kunt u o.a. zelf als eikenprocessierupsbestrijder de boom in.

- Weidevogelquiz
Doe de Weidevogelquiz van Vara’s Vroege Vogels.

- Na Airmiles nu ook Spoormiles
De Valleilijn (Amersfoort – Ede-Wageningen) wil stimuleren dat u met de trein naar uw werk gaat en introduceert daarom Spoorbomen, een soort Airmiles maar dan voor de trein. Met iedere treinreis spaart u CO2 en hebben we minder bomen nodig om dit te compenseren, is de achterliggende gedachte. Als u een aantal Spoorbomen bij elkaar heeft gespaard, kunt u dit inwisselen voor cadeaus.

- Helder Energie
Binnenkort kunnen inwoners van Den Helder groene energie betrekken van hun eigen lokale energiemaatschappij: Helder Energie. “Onze doelstelling is duurzame energie op te wekken op eigen Helderse bodem, gebruikmakend van bijvoorbeeld zon, wind, biovergisting, aardwarmte en getijdenenergie. Energie die wordt geleverd aan Helderse bedrijven en particulieren," aldus de initiatiefnemers. Het wordt een coöperatie zonder winstoogmerk en inwoners van Den Helder worden aandeelhouder, vergelijkbaar met veerbootmaatschappij TESO op Terschelling.

Toerisme en recreatie, bezienswaardigheden

- Willemsroute
De Vaarroute Willemsroute is een alternatieve vaarroute door Limburg i.v.m. stremmingen in het Julianakanaal.

- 19 molens in Noord-Holland worden mogelijk verkocht
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHN) wil haar 19 molens verkopen. Nog een bericht over de voorgenomen verkoop van de 19 molens van HHN.

- Gemeente Zoetermeer en haar monumenten
De gemeente Zoetermeer is kennelijk niet erg monumenten-minded. De monumentale panden en objecten in Zoetermeer dreigen het een voor een te begeven, in het kader van de ‘vooruitgang’.

- Grachtengordelpanden nu digitaal te bekijken
Het in 2011 geopende museum Het Grachtenhuis heeft een virtuele encyclopedie gemaakt van de grachtengordel in Amsterdam. Via het internet en een applicatie voor smartphones is 90 procent van de 8.000 grachtenpanden in de hoofdstad digitaal te bekijken. Het Digitale Grachtenboek is een database van de huizen aan de belangrijkste grachten. Alle rijks- en gemeentelijke monumenten van de hele binnenstad komen er in voor. Via het internet zijn foto's te bekijken, maar is ook te zien wie de architect en de bewoners waren. Verder is er ook historische en architectonische informatie over de panden te vinden.

- Nieuw Philips Museum
In 2012 komt er in Eindhoven een nieuw Philips Museum, naast het ‘Oude Fabriekje’ waar alles in 1891 begonnen is, en waarin tot voor kort een Philips Museum was gevestigd.

- Nationaal Historisch Museum (NHM) naar Soestdijk of naar Opmeer?
Het NHM overweegt haar intrek te nemen in paleis Soestdijk. Overwegingen zijn o.a. dat het paleis sowieso voor veel geld verbouwd moet worden, en dan kan het maar beter een 'zinvolle herbestemming' krijgen. Verder is het natuurlijk centraal gelegen. De gemeente Opmeer zou het NHM graag haar intrek zien nemen in het leegstaande Scheringa Museum. Nadeel is dat dat ´iets´ minder centraal ligt.

Paleis Soestdijk


- Wilde Buiten Dagen
Heeft u (klein)kinderen tussen de 6 en 12 jaar? Kom dan naar de Wilde Buiten Dagen van Natuurmonumenten. Tijdens de Wilde Buiten Dagen leren kinderen alles over de natuur en hoe ze in het wild kunnen overleven. Vuur maken, hutten bouwen, broodjes bakken, kompas lezen en nog veel meer. De Wilde Buiten Dagen vinden plaats in heel Nederland. Ook survivalworkshops staan op het programma. Kortom: een aanrader voor een spannend dagje uit. Wilt u op de hoogte blijven van alle gezinsactiviteiten van Natuurmonumenten? Abonneert u zich dan op de Natuurbrief Junior.

- FietsVakantieDag Veluwezoom
Zondag 29 mei vindt bij Natuurmonumenten-Bezoekerscentrum Veluwezoom de FietsVakantieDag 2011 plaats. Deze gevarieerde dag vol fietsactiviteiten wordt georganiseerd in samenwerking met Cycletours. Opbrengsten komen ten goede aan Nationaal Park Veluwezoom. Op de FietsVakantieDag vindt u allerlei informatie op het gebied van fietsen en fietsvakanties, maar u kunt er ook een workshop volgen, materiaal uitproberen, de juiste afstelling van uw fiets laten bepalen door middel van het Shimano Bikefitting systeem, een fietstocht door Nationaal Park Veluwezoom maken of uw krachten meten met de Tacx Virtual Trainer.

- Polderwachter
Naast boswachters heeft ons land sinds enkele jaren ook een Polderwachter.

- Nieuwe kapelletjes in Netterden en Geerdijk
- Onlangs is plotseling een nieuw kapelletje verschenen in het Achterhoekse dorpje Netterden. Niemand schijnt te weten hoe het daar gekomen is.
- Het dorpje Geerdijk is recent dubbel in de prijzen gevallen: niet alleen hebben de inwoners sinds kort eindelijk een eigen postcode en woonplaats in het postcodeboek (waardoor ze niet meer 'in' Vroomshoop wonen), in 2011 heeft Geerdijk ook nog een architectonisch bijzondere Mariakapel gekregen.

- Herbestemde kerken in Overijssel
De komende 10 jaar zullen naar schatting maar liefst 1.200 van de 4.200 kerkgebouwen in Nederland worden gesloten. Herbestemming van kerken is momenteel al een 'hot item', maar dat gaat de komende jaren dus nog veel prominenter spelen. Er is een mooie site over herbestemde kerken in Overijssel. Kerken die een nieuwe functie hebben gekregen als woning of bedrijfspand. De site is sowieso zeer lezens- en kijkenswaardig, maar is ook bedoeld ter inspiratie voor instanties die voor het vraagstuk van een leegkomende kerk komen te staan en zich afvragen "hoe nu verder". Zie ook Task Force Toekomst Kerkgebouwen.

- Samenrijden.nl
De ANWB heeft de site Samenrijden.nl gelanceerd. U kunt er iemand zoeken om met uw woon-werkverkeer mee te rijden, maar het vernieuwende is dat het vooral ook bedoeld voor evenementen en dagjes uit. Zo staan er al ca. 80 mensen die een lift aanbieden vanuit het hele land naar Pinkpop in Landgraaf. Handig is ook dat de route er op een routekaart gelijk bij wordt gepresenteerd. En je kunt gelijk iemands profiel zien op bijv. Facebook of Hyves, zodat je kunt zien met wat voor soort persoon je te maken hebt, wat de sociale veiligheid en de kans op een match met een gelijkgestemde vergroot.

- Wandelroutenetwerk Brabant fors uitgebreid
Het wandelroutenetwerk in Brabant wordt eind mei met bijna 1.800 kilometer uitgebreid. De uitbreiding vindt plaats in drie gebieden: Hart van Brabant (600 km), Het Groene Woud (850 km) en Wijde Biesbosch Noord (315 km). Met deze uitbreidingen komt de totale omvang van het wandelroutenetwerk in Noord-Brabant op bijna 6.100 km en is daarmee veruit het grootste in Nederland.

- Uit in eigen land
Als u deze zomer op vakantie gaat, of even een weekendje er tussenuit, denk dan eens aan Plaatsengids.nl voor het online boeken van uw hotel of vakantiehuis (via de kopjes Overnachten op de plaatshomepages, of via de Linkspagina). Het kost u niets extra ten opzichte van als u elders zou boeken, maar u draagt er wel mee bij aan het dekken van de kosten van de site (doordat wij als ´virtuele VVV´ een kleine commissie krijgen per boeking). En zover is het nog lang niet, dus iedere boeking is welkom. Hetzelfde geldt voor als u reisgidsen, wandel- en fietsroutes e.d. nodig hebt. Ook die kunt u bestellen via onze Linkspagina (met name het 6e en 7e links-blok op die pagina).

Overig

- Leukste dorp van Limburg
De jaarlijkse verkiezingen voor Het leukste dorp van Limburg zijn weer begonnen. Via de link kunt u kijken wie de kandidaten zijn en kunt u uw stem uitbrengen. De winnaar wordt op 10 juni bekendgemaakt.

- Wat is de relatie tussen Nederhorst den Berg, postzegels en ontwikkelingshulp?
In april jl. zijn drie verschillende postzegels met toeslag verschenen van Nederhorst den Berg. Met de toeslag geeft u weeskinderen in China een toekomst. Vandaar. Voor nadere infrormatie zie onderaan de homepage van Nederhorst den Berg.

Nederhorst den Berg


- Trein Groningen-Veendam
Voor het eerst sinds 1953 rijdt er weer een trein tussen Groningen en Veendam.

- Gratis internetten in bussen Waterland
Vanaf eind dit jaar kunt u gratis internetten met uw laptop in de bussen in de streek Waterland. Hopelijk een goed voorbeeld voor de maatschappijen elders in het land.

- Start maatschappelijke dialoog megastallen
Met de presentatie van de resultaten van een onderzoek naar de mening van de Nederlanders over de megastallen is de maatschappelijke dialoog over megastallen in mei 2011 van start gegaan. De dialoog wordt op verschillende fronten gevoerd. Hans Alders leidt de dialoog, zowel op internet als bij de bijeenkomsten. Op de site Dialoog Megastallen kan iedereen een bijdrage leveren, een mening geven, meepraten of een vraag stellen. Er wordt gediscussieerd aan de hand van vijf thema's: ondernemen, dier, mens, milieu en landschap. Hans Alders zal de discussies elke week samenvatten en met nieuwe vragen komen. Er worden burgerpanels ingezet die advies geven over megastallen en de veehouderij. Ook worden er discussiebijeenkomsten voor maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en wetenschap georganiseerd. Die presenteren hun visie aan elkaar en discussiëren met elkaar over de toekomst van de veehouderij en de consequenties daarvan voor de ontwikkeling van de veehouderij in Nederland. Hans Alders overhandigt in september – na een afsluitende bijeenkomst – zijn eindrapport. Staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) zal dit rapport meenemen in zijn visie op de toekomst van de veehouderij in Nederland. Die visie komt in oktober uit. (bron: Ministerie van EL&I, 11-5-2011)

- Sluiting militaire vliegbasis Eindhoven
Na Enschede en Soesterberg gaat ook de militaire vliegbasis Eindhoven sluiten. Zou dat net als Soesterberg ook ´nieuwe natuur´ gaan worden, of zou burger-buur Eindhoven Airport (voorheen vliegveld Welschap) zich ermee willen vergroten?

Topografie

- Artikel over de complexheid van de begrippen ‘woonplaats’, ‘bebouwde kom’ e.d.
Op de site van Sloots Advies te Abbekinderen gem. Kapelle vindt u een voorbeeld van deze complexiteit in de gemeente Kapelle (m.b.t. de kernen Biezelinge, Eversdijk en Kloetinge c.q.. Abbekinderen). Toelichting van de gemeente Kapelle waarom Biezelinge en Eversdijk formeel geen ‘woonplaats’ zijn (welke problematiek geldt voor nog ca. 200 dorpen in ons land die in de jaren zeventig bij het vaststellen van onze huidige postcodes ‘vergeten’ zijn).

- Feanwâldsterwâl na jaren actievoeren eindelijk formeel een dorp
Althans waar het de gemeente Dantumadiel betreft. En terecht natuurlijk. Geografisch gezien ís F. ook gewoon een dorp. Tytsjerksteradiel heeft er kennelijk nog geen besluit over genomen. Zie artikel 1 en artikel 2. Nu nog een eigen postcode en woonplaatsnaam. Dat kan helaas pas worden gerealiseerd na fusie van de gemeenten in die regio, waarna F. beoogd onder 1 gemeente komt te vallen en daardoor wél genoeg inwoners heeft voor een eigen postcode. Voor nadere informatie over deze problematiek zie de homepage van Feanwâldsterwâl.

- Nieuwe plaatsnaamborden
- De idyllische buurtschap Abbekinderen, die voor de postadressen ‘in’ Kloetinge gem. Kapelle ligt (naast de kern Kloetinge zelf die onder de gem. Goes valt), heeft sinds kort officiële plaatsnaamborden, dankzij lobbywerk van inwoner mr. W. Sloots. Hopelijk doet goed voorbeeld goed volgen! (er zijn nog ca. 2.000 buurtschappen in ons land die plaatsnaamborden moeten ontberen, en ook ca. 2.000 buurtschappen die wél plaatsnaamborden hebben, dus het glas is hier letterlijk zowel halfvol als halfleeg).
- Ook de buurtschap Noarderein bij Drachten heeft sinds kort plaatsnaamborden. Vreemd is dat de borden alleen Friestalig zijn, omdat de (formele = postcodeboek- en BAG-) plaatsnamen in Smallingerland formeel Nederlandstalig zijn. Maar dat verschijnsel doet zich bij meer Friese buurtschappen voor...

- Weer 2 nieuwe buurtschappen ‘ontdekt’ / Quiz: Heeft Winterswijk 8, 9, 10 of 11 buurtschappen?
Zie Winterswijk, kopje Status. Samenvattend: Het goede antwoord is 10, namelijk 8 plus Vosseveld (dat sinds kort officiële plaatsnaamborden heeft) en Achterwoold (dat alleen op richtingbordjes in de buurt staat aangegeven). Deze twee worden elders in de opsomming van de Winterwijkse buurtschappen doorgaans vergeten. Zelfs de gemeente Winterswijk vermeldt ze niet op haar buurtschappenplattegrond op haar site… Voor de tip van Vosseveld: dank aan plaatsnaambordenfotograaf Harry Fluks, voor de tip van Achterwoold: dank aan buurtschappoloog Hans van Embden. Meddo hoort er niet bij (want heeft al sinds 1864 een kerk en tegenwoordig een behoorlijke dorpskern dus geografisch gezien een dorp), hoewel die toch nog vaak als deel van het setje buurtschappen rond Winterswijk wordt genoemd.

- Achterhoek of Liemers: waar ligt de grens?
De vraag waar de grens ligt tussen de Liemers en de Achterhoek, waar bovendien het Montferland en de Graafschap ook nog een rol in spelen, blijft de gemoederen bezig houden. In de tientallen reacties op het krantenartikel lees je zo ongeveer evenveel visies…

- Adviescommissie aardrijkskundige namen in Nederland (AaniN) nu onder KNAG
Op de ALV van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) d.d. 18 mei 2011 is besloten om de reeds langer bestaande Adviescommissie aardrijkskundige namen in Nederland (AaniN), die voorheen onder de KNAW ressorteerde, bij het KNAG onder te brengen. Waarmee het KNAG voor het eerst sinds decennia weer een dergelijk instituut binnen haar gelederen heeft. Wat ons betreft een heuglijk feit! Door gemeenten maar ook andere instanties wordt namelijk nogal oneenduidig omgegaan met naamgeving en spelling van plaats- en andere aardrijkskundige namen, en de consequenties die dat bijvoorbeeld heeft voor bebording, atlassen, routeplanners, internetadressen en adresbestanden. De commissie gaat meer dan voorheen ´aan de weg timmeren´ met gevraagde en ongevraagde naamkundige adviezen, en kan zo hopelijk bijdragen aan meer eenduidigheid in het aardrijkskundige namenlandschap. Nieuws van de Adviescommissie Aardrijkskundige Namen in Nederland (AaniN).

Vragen, opmerkingen of aanvullingen op deze Nieuwsbrief zijn van harte welkom bij de redactie. Ook onderaan deze Nieuwsbrief is een reactiemogelijkheid.

U kunt tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl ook volgen op Twitter.

Plaatsengids.nl: het gemak dient de mens!

dinsdag 5 april 2011

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief april 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland

(let op: als u een link aanklikt opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u de Nieuwsbrief kwijt)

Wij bouwen gestaag voort aan de site Plaatsengids.nl. Enkele bijzonderheden van de afgelopen tijd:

Buurtschappen
Op de site staan inmiddels al meer dan 1.000 buurtschappen met een eigen homepage. Tot voor kort stonden die 'verstopt' onder de stad of het dorp waaronder zij vallen en waren zij niet in het Plaatsenregister te zien. Dat was niet echt handig. Het was een aardige klus om alles om te 'bouwen', maar vanaf heden vindt u alle plaatsen die op de site staan, tot op buurtschapniveau, in het Plaatsenregister (via het alfabet, of via de provincies op de kaart op de homepage). De buurtschappen die u daar nog niet ziet staan, staan dus ook nog niet op de site. De resterende ca. 2.000 buurtschappen voeren wij in de loop van 2011 allemaal nog in. Dus wat dat betreft nog heel even geduld a.u.b. Mocht u meer willen weten over een buurtschap die nog niet op onze site staat, dan kunt u evt. een verzoek indienen of wij die met voorrang willen behandelen.

Nieuwe homepages van kleine dorpen en buurtschappen
De afgelopen tijd hebben wij weer vele tientallen homepages toegevoegd van kleine relatief onbekende dorpjes en buurtschapjes met een rijke geschiedenis, of bijzondere recente ontwikkelingen toegevoegd. Enkele voorbeelden (in alle gevallen geldt dat u op de homepages in kwestie meer informatie vindt over de genoemde bijzonderheden):

Bartlehiem krimpt niet maar groeit!
Veel plattelandsdorpen en -buurtschappen hebben last van 'krimp' (= een dalend bevolkingsaantal). De Friese buurtschap Bartlehiem, beroemd als strategisch punt in de Elfstedentocht (voor meer info zie de link), is echter onlangs fors gegroeid. Relatief althans. De buurtschap van ca. 70 inwoners heeft er namelijk door de recente verbouwing van de voormalige zuivelfabriek tot woonzorgcentrum, in één klap 16 inwoners bij gekregen.

De Beek: klein buurtschapje met enorme kerk
Het kleine buurtschapje De Beek, gemeente Ermelo herbergt een kerk met maar liefst 1.100 zitplaatsen. Dat lijkt wat buitenproportioneel. Op de homepage van De Beek leest u hoe die vork in de steel zit.

De Beek, Ermelo. Kerk


Berghuizen OV en GL
Er zijn 2 buurtschappen in ons land met de naam Berghuizen, beide met een bijzondere geschiedenis. Berghuizen bij Oldenzaal viel vanouds onder Losser, lag helemaal om Oldenzaal heen en is sinds een grenscorrectie in 1954 geleidelijk door Oldenzaal opgeslokt. Berghuizen gemeente Heerde is bekend vanwege de Berghuizer Papierfabriek, die een grote werkgever was in de regio maar die sinds kort is gesloten.

Bokhörn?
Zo af en toe duiken er toch nog 'nieuwe' buurtschappen op, dat wil zeggen buurtschappen die in geen enkele atlas of plaatsenlijst worden genoemd en waar wij ook nog nooit van gehoord hadden. Zo zijn wij door plaatsnaambordenfotograaf Harry Fluks geattendeerd op het bestaan van de idyllische buurtschap Bokhörn, gemeente Slochteren.

Bonnermond: mysterie eindelijk ontsluierd
Dankzij een inwoner van Stadskanaal die het een en ander voor ons heeft uitgezocht, weten wij nu eindelijk waar begin 20e eeuw het postkantoortje van Bonnermond heeft gestaan en waar dat plaatsje uberhaupt lag. Bonnermond was een buurtschapje op de grens van Groningen en Drenthe. De naam komt tegenwoordig niet meer voor in atlassen en dergelijke, maar het buurtje als zodanig is er nog wel. Wonderlijk is dat de meeste plaatsen op -mond in die regio nog gewoon bestaan (u weet wel: 1e en 2e Exloërmond, Gasselternijveenschemond e.d.) maar dat de naam Bonnermond dus is verdwenen.

Borgweg: welke borg?
De deskundigen op het gebied van naamsverklaringen zijn het vaak wel met elkaar eens. Soms zijn er meer verklaringen mogelijk en dan vermeldt men dat ook. Het komt echter ook voor dat wij twee stellige verklaringen vinden die elkaar tegenspreken. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de buurtschap Borgweg in de gemeenten Slochteren en Hoogezand-Sappemeer, waar sprake is van twee verschillende borgen waar de buurtschap naar genoemd zou zijn. Wellicht komen we er ooit nog eens achter welke van de twee borgen de Enige Ware is.

Brantgum: meester steelt koper en moet brommen
Tegenwoordig demonstreren de leraren voor salarisverhoging, maar in verhouding tot vroeger hebben ze het zo slecht nog niet. De meester van de school in Brantgum werd zó slecht betaald dat hij in 1856 om aan geld te komen lood van de kerktoren stal en voor straf een jaar de bak in moest…

Ceresdorp, voormalig fabrieksdorp
Ceresdorp is een heel bijzonder wijkje? dorpje? buurtschapje? dat deels in Stadskanaal ligt en deels in Musselkanaal.

Deelen: heel bijzonder vliegveld
Het buurtschapje Deelen op de Veluwe heeft een uniek rijksmonumentaal vliegveldcomplex uit de Tweede Wereldoorlog, waarbij bijvoorbeeld bunkers werden vermomd als boerderijen.

Eerde OV: beroemd maar ter plekke niet te vinden
De buurtschap Eerde bij Ommen heeft als een van de weinige buurtschappen in de gem. Ommen geen eigen postcode en woonplaats en ligt dus voor de postadressen ‘in’ Ommen, terwijl het nota bene een van de bekendste buurtschappen is en toeristisch zeer aantrekkelijk vanwege het landgoed, kasteel en conferentieoord Eerde, dat jaarlijks veel bezoekers trekt. Er kan niet eens een plaatsbaambordje af…

Egelshoek
Hoeveel Hilversummers zullen weten dat ze het bijzondere buurtschapje Egelshoek in hun eigen gemeente ‘om de hoek’ hebben liggen? Tja dat krijg je ook als er geen plaatsnaambordje staat dat mensen erop attendeert dat ze in Egelshoek zijn aanbeland...

Hilversum Egelshoek op de grens van Noord Holland en Utrecht, zie de grenspaal naast de melkbus


Frankhuis
De buurtschap Frankhuis houdt moedig stand tegen de oprukkende nieuwbouw van het Zwolse stadsdeel Stadshagen. Hoe lang nog?

Exel?
Met Exel doelen we niet op het bekende rekenprogramma, maar op een piepklein idyllisch dorpje met een enorm buitengebied in de gemeente Lochem. In het postcodeboek komt de plaats helaas niet voor: voor de post ligt het grotendeels 'in' Laren, deels 'in' Lochem.

Kijfhoek komt inderdaad van...
Kijfhoek is bekend van het rangeerterrein, het grootste van Nederland, maar het is ook een piepklein dorpje, nog niet opgeslokt door Zwijndrecht, zoals dat bij Groote Lindt wel is gebeurd.

Klarebeek?
Ook de buurtschap Klarebeek bij Ouddorp komt in geen enkele atlas of plaatsenlijst meer voor. Toch stond er tot voor kort nog een plaatsnaambordje.

Kruisweg ZH heeft het zwaar
Het buurtschapje Kruisweg bij Bleiswijk heeft het zwaar te verduren. Eerst de A12 voor de deur, recent een nieuw bedrijventerrein in de achtertuin, en nu dreigt een nieuwe parallelweg langs de A12 de buurtschap nog verder te versnipperen.

Mallem is weer een marke!
De buurtschap Mallem bij Eibergen is onlangs weer een 'marke' geworden.

Noordbarge en Zuidbarge geen dorpen? Echt wel!
Noordbarge wordt door de gemeente Emmen als wijk beschouwd. De inwoners vinden Noordbarge echter nog steeds een dorp, zelfs het oudste dorp van Drenthe!
Ook buur Zuidbarge is nog steeds een dorp, zo vinden de inwoners, dat in 2012 haar 650-jarig bestaan gaat vieren.

Orthen belangrijker dan 's-Hertogenbosch?
Orthen is nu een wijk in 's-Hertogenbosch, maar is ouder dan de stad en lange tijd belangrijker geweest dan de stad 's-Hertogenbosch.

Ter Heijde dreigt voor de 7e keer - tijdelijk - te verdwijnen!
Het dorpje Ter Heijde bij Den Haag is in de loop der tijd al 6 keer verdwenen en weer opgebouwd, en dat gaat waarschijnlijk binnenkort voor de 7e keer gebeuren! De woningbouwvereniging vindt de woningen namelijk te verouderd en wil het hele dorp platgooien en opnieuw opbouwen. Niet iedereen is het daar mee eens. Anderen willen liever de bestaande bouw renoveren. Op dit moment is de sloop van delen van het dorp al begonnen, later dit jaar beoogt de eerste nieuwbouw te verrijzen.

Westerdiepsterdallen kleinste plaats van Nederland?
De buurtschap Westerdiepsterdallen bij Veendam heeft in het Guinness Book of Records gestaan als kleinste plaats van Nederland omdat het gedurende zekere tijd slechts 1 inwoner heeft gehad. Maar er zijn meer 'kleinste plaatsen van Nederland'.

Gemeentelijke herindelingen

Molenwaard
Dat de gemeenten Graafstroom, Liesveld en Nieuw-Lekkerland per 2013 gaan fuseren was al langer bekend. De voorlopige werknaam was Kinderdijk, beroemd vanwege de vele molens en Werelderfgoed. Maar onlangs is besloten dat de nieuwe gemeentenaam Molenwaard wordt.

Gemeente Millingen aan den Rijn wil zich opheffen
De gemeente Millingen aan den Rijn heeft in maart 2011 bekend gemaakt dat ze zichzelf wil opheffen, omdat ze hun financiële problemen niet zelf kunnen oplossen. Fusie met Groesbeek en Ubbergen ligt voor de hand, maar die willen vooralsnog niet, juist vanwege die financiële problemen van de buurgemeente. Toch zal er weinig anders op zitten, omdat Millingen alleen aan deze gemeenten grenst en een gemeente van slechts 5.000 inwoners sowieso te klein is om zelfstandig te kunnen blijven. We zijn benieuwd hoe dit verder gaat.

Súdwest Fryslân definitieve naam
In het zuidwesten van de provincie Fryslân is per 1-1-2011 uit een megafusie van 5 gemeenten een nieuwe gemeente ontstaan: Súdwest Fryslân. Een gemeente met liefst 114 plaatsen!, als je tenminste alle mini-buurtschapjes ook meetelt. De gemeenteraad moest nog een definitieve naam kiezen. Alternatieve namen waren bijvoorbeeld Súdwestergo, of Sneek als grootste plaats in de gemeente in de naam verwerken. Gelukkig heeft de gemeenteraad onlangs voor Súdwest Fryslân gekozen als definitieve naam. Stel je voor dat de inmiddels honderden zo niet duizenden links op het internet met deze naam erin, weer aangepast zouden moeten worden...



Plaatsnaamborden

Plaatsnaamborden Bolsward te klein
De nieuwe gemeente Súdwest Fryslân is volop haar plaatsnaamborden aan het bestickeren met de nieuwe gemeentenaam. Alleen bij Bolsward lukt dat niet omdat er geen plekje vrij is op die borden. Zodra de nieuwe gemeentenaam definitief is (en dat is dus onlangs besloten), zullen de Bolsward-borden worden vervangen. Dit is trouwens een foutieve constatering in het artikel: "De borden zijn vanwege de korte naam Bolsward te klein om er tijdelijk de nieuwe gemeentenaam op aan te brengen." Dat klopt niet. De reden is dat er ónder de plaatsnamen geen ruimte is voor de nieuwe gemeentenaam. Dat heeft volgens ons boerenverstand niets met de léngte van de plaatsnaam te maken. De zin suggereert dat als de plaatsnaam langer geweest zou zijn, er wél ruimte geweest zou zijn voor de gemeentenaam. Vreemde logica van die journalist...

Spellingskwesties

Gemeenten maken soms een potje van de spellingen van plaatsnamen op hun (officiële) plaatsnaamborden en/of straatnaamborden. Ze luiden soms anders dan de eveneens door de gemeenten officieel vastgestelde spellingen in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG), die in 2009 in werking is getreden, of het plaatsnaambord verschilt van het straatnaambord. Hieronder enkele voorbeelden.

Lutjelollum
Is het Lutjelollum of Lutje Lollum? Wie het weet mag het zeggen. Zie de foto op de homepage.

Turkeye
Is het logisch dat de buurtschap Turkeye aan de Turkeijeweg ligt? Je zou toch verwachten dat men voor plaats- én straatnaam eenduidig voor y of ij kiest...

Windraak en Daniken
De gemeente Schinnen laat de 3 panden van de buurtschap Windraak die onder hun gemeente vallen, liggen aan de weg Wintraak, met een t dus. De ratio daarvan ontgaat ons.
Onlangs hebben ze de spelling van hun deel van de buurtschap Daniken (die ook deels onder Sittard-Geleen valt) wél veranderd in de correcte spelling. Tot voor kort noemden zij het Daneken...

Postcodes en postale woonplaatsen

Postcodeconvenant
Het Ministerie van I&M heeft per 1-2-2012 het postcodeconvenant met TNT Post opgezegd. Er wordt nog gesproken met TNT over alle consequenties die betrekking hebben op het opzeggen van het convenant. In ieder geval betekent het dat vanaf dan iedereen de postcodes voor elk doel mag gebruiken. Volgens het Ministerie van I&M is TNT geen “intellectueel eigenaar” van postcodes. Het betekent niet dat gemeenten nu zelf postcodes gaan toekennen. Dat blijft een taak van TNT Post, natuurlijk ook omdat dat landelijk goed moet worden afgestemd en eenduidig moet blijven. Het betekent dus geen 'verlichting' voor de ca. 200 dorpen in ons land die in de praktijk wel een 'woonplaats' zijn maar geen eigen postcode en woonplaats hebben in het postcodeboek. Zij hebben destijds in de jaren zeventig, bij het ontstaan van de huidige postcodesystematiek, geen postcode met bijbehorende woonplaatsnaam gekregen en hun plaats bestaat in de postadressen dus niet. Zij zullen daar dus vooralsnog mee moeten blijven leven.

'Nieuwe' woonplaatsen (voor postcodeboek en BAG)
Veel van de hiervoor bedoelde dorpen strijden soms al jaren voor een eigen postcode en woonplaatsnaam in de postadressen. Vaak krijgt men dit er niet door omdat er nogal wat kosten mee zijn gemoeid. Soms lukt het wél. Zo ontdekten wij onlangs dat het dorpje Klazienaveen-Noord sinds kort een eigen postcode (7889) met woonplaatsnaam heeft gekregen en die inwoners dus niet meer voor de postadressen moeten doen of ze ‘in’ Klazienaveen wonen, ze wonen nu ook postaal gewoon in hun eigen dorp(je): Klazienaveen-Noord. Ook het Twentse dorpje Geerdijk is sinds kort een formele woonplaats in de zin van het postcodeboek, en hoeven dus niet meer in hun postadres te schrijven dat ze 'in' Vroomshoop zouden wonen.

Literatuur

Topografische atlassen nu voor een prikje!
- De zeer gedetailleerde recente Topografische atlassen per provincie, schaal 1:25.000, zijn nu in de opruiming. Van 29,95 voor slechts 9,90. De meeste delen zijn nog verkrijgbaar dus sla uw slag als u altijd al een goede atlas van uw provincie had willen hebben maar het er nooit van gekomen is. Bestel hier online de atlas van uw provincie voor slechts 9,90!

Monumentale serie monumentenboeken nu in de opruiming!
- Ook de serie Monumenten in Nederland, een deel per provincie, is in de opruiming. Nu van 49,90 voor 24,95. Dikke pillen met alle belangrijke monumenten per proivncie op wetenschappelijk verantwoorde wijze beschreven door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Bestel hier online het monumentenboek van uw provincie voor slechts 24,95!

Overig nieuws

Nieuwe canon van Voorne-Putten en Rozenburg
Een canon is de geschiedenis van een plaats of streek in enkele tientallen, doorgaans rond de 40/50, 'vensters', de belangrijkste onderwerpen uit de geschiedenis van die plaats of streek. De afgelopen jaren zijn al rond de 100 lokale en regionale canons verschenen. Een recent verschenen canon is die van Voorne-Putten en Rozenburg.

Kraamenclave Terschelling in Leeuwarden?
Terschelling overweegt de annexatie van een ‘kraamenclave’ in een ziekenhuis in Leeuwarden, zodat kinderen van Terschelling weer op Terschelling geboren kunnen worden.

Kerk te koop
Altijd al in een kerk willen wonen? Grijp dan nu uw kans: de Gereformeerde kerk van Tienhoven (UT) is te koop (zie bij Bezienswaardigheden).



Megastallen
Staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw) zal gemeenten en provincies vragen voorlopig niet mee te werken aan nieuwe aanvragen voor "veeflats". Bleker komt zo tegemoet aan de wens van een meerderheid van de Tweede Kamer die geen nieuwe megastallen wil, zolang daar nog onderzoek naar wordt gedaan en de maatschappelijke discussie erover nog woedt. Zie over wat er zoal in het land speelt op dit gebied bijvoorbeeld bij Fortwijk, Halle-Heide en Markelosebroek.
Zie ook Meldpunt misstanden megastallen.

Primeur: houten vangrail in Heerhugowaard
Heerhugowaard plaatst binnenkort, op weg naar klimaatneutraliteit in 2030, naar eigen zeggen de eerste houten vangrail in Nederland. Duurzamer in productie en in onderhoud en aan het eind van de levensduur volledig te recyclen. Klinkt ideaal. Dus wellicht / hopelijk een trend?

Noordoostpolder wellicht Werelderfgoed
Maar de meningen zijn verdeeld. Het is uniek dat deze polder precies zo is gebouwd zoals hij is ontworpen en ook nog (grotendeels) in de staat van destijds verkeert, aldus de voorstanders.

Duurzame watertoren Bussum
De Watertoren van Bussum is onlangs verkozen tot Duurzaamste Bedrijfsgebouw 2011. Zie Bussum bij Bezienswaardigheden.

Last but not least: houdt u van smeulendeautobandenlucht? Dan naar Willinks Weust te Winterswijk!
Als u van paddenstoelen houdt en/of van de lucht van smeulende autobanden, moet u eens naar het bos Willinks Weust bij Ratum gem. Winterswijk. Daar komt namelijk als enige plek in Nederland de paddenstoel Entoloma nausiosme voor, een Satijnzwam zonder Nederlandse naam. Deze paddenstoel geurt naar smeulende autobanden...

Wij wensen u veel lees- en kijkplezier op Plaatsengids.nl! En natuurlijk hopen wij dat u er door geïnspireerd raakt om de genoemde plaatsjes ook eens 'in het echt' te gaan bekijken. Opmerkingen en aanvullingen zijn welkom. U kunt ze sturen aan de redactie of u kunt uw opmerking posten onderaan deze Nieuwsbrief.

Namens de redactie,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur Plaatsengids.nl