donderdag 19 mei 2011

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief mei 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: nieuws over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland.

(let op: als u een link in deze Nieuwsbrief aanklikt, opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u de Nieuwsbrief kwijt)

Voortgang Plaatsengids.nl

- Fotografie
- Nieuwe medewerker: Fokko van der Leest, gaat foto's maken voor het Drentse Noordenveld en het aangrenzende Groningse Westerkwartier. Zijn eerste werk voor Plaatsengids.nl kunt u nu al bewonderen op de pagina´s van Nietap, Nieuw-Roden, Terheijl en Oostindië.

Nietap

- Zuid-Limburg is inhoudelijk grotendeels gereed. Beeld wordt momenteel toegevoegd. 50 plaatsen in de gemeenten Eijsden-Margraten (nieuwe gemeente per 1-1-2011) en Gulpen-Wittem zijn visueel al gereed. Gaat u er eens een kijkje nemen, deze plaatsen zijn nu niet alleen inhoudelijk maar ook visueel de moeite van het bekijken waard! (fotografen: Dick Klees en Rita van der Broek).

Gulpen-Wittem

- Ook de streken Gooi, Vechtstreek, Gaasterland en Lemsterland zijn nu tekstueel en visueel grotendeels gereed (fotograaf: Martin Stevens).
Lemmer

Op de wijze zoals de hierboven genoemde plaatsen, gemeenten en streken beschreven en afgebeeld zijn, willen wij dus álle 6.000 plaatsen in ons land bij de horens gaan vatten. U kunt zich wellicht voorstellen dat wij daar volgens onze huidige planning nog 3 jaar mee zoet zullen zijn...

- Termenlijst

Als je zo een tijdje in plaatsen en hun bijzonderheden aan het spitten bent, vallen je soms patronen op van bijzondere omstandigheden, die het zinvol maken dat in een apart hoofdstukje onder de aandacht te brengen. Daarom hebben wij in de Termenlijst een categorie Topografie geïntroduceerd, met inmiddels al 20 hoofdstukken met bijzonderheden die ons bij een aantal plaatsen opvallen.
Die bijzonderheden zijn:
'Nieuwe' buurtschappen;
'Vergeten' plaatsen;
Baarle-Nassau-achtige plaatsen;
BAG;
Buitenlandse plaatsnamen in Nederland;
Buurtschappen met kerk;
Dorpen in een stad;
Dunstbevolkte gemeente van Nederland;
Fabrieksdorpen;
Gemeentelijke herindelingen;
Kleinste dorp van Nederland;
Kleinste gemeente van Nederland;
Kleinste plaats van Nederland;
Kleinste stad van Nederland;
Middelpunt van Nederland;
Noordelijkste punt van Nederland;
Plaats maar toch ook weer niet?;
Plaatsnamen met een getal in de naam;
Postcodeboek;
Tweelingdorpen en -steden maar toch ook weer niet?
Ga eens kijken in één of meer van deze hoofdstukken. U zult versteld staan hoeveel 'bijzondere plaatsen' we hebben in ons kleine landje. En dit zijn dan nog 'maar' beginnetjes...

- Nieuwe homepages / buurtschappen in the picture
- Na het einde van de Koude Oorlog zijn ca. 50 Mobilisatiecomplexen (MOB's) in ons land - waar van alles werd opgeslagen voor het geval er ooit nog een oorlog in ons land zou uitbreken - overcompleet gekomen en worden ze één voor één 'zinvol herbestemd'. Eén van die 'zinvolle herbestemmingen' is gerealiseerd in de buurtschap Calfven gem. Woensdrecht, waar het MOB Calfven is omgevormd tot een multifunctioneel vakantieoord van Stg. De Luchtballon, voor kinderen met een handicap of beperking. Maar ook ú kunt met welke dan groep ook vakantie vieren of teambuilden op deze idyllische locatie.
- Kring van Dorth
gem. Lochem.
- Buurtschappen van Schipluiden gem. Midden-Delfland: Zouteveen / De Kapel / Negenhuizen / Zweth – De Zweth / Hodenpijl.
- Piet Gijzenbrug gemeenten Noordwijkerhout en Teylingen, is uit de atlassen verdwenen als buurtschap, maar is er in de praktijk nog steeds.
- Buurtschappen in gem. Steenbergen: Notendaal / Benedensas.
- Er is al een aantal plaatsen genaamd Vierhuizen in ons land. Recent is er nog 1 bij gekomen: Vierhuizen bij Grijpskerk gem. Zuidhorn.
- Ook Biesheuvel gem. Aalburg komt in atlassen niet (meer) voor als buurtschap, maar is het volgens inwoners uit de regio nog wel degelijk. Met dank aan Harry Fluks voor het melden.
- Havikshorst komt (nog) in geen enkele atlas voor als buurtschap, maar heeft wel fraaie zelfvervaardigde plaatsnaamborden. Een aantal buurtschappen rond Achterveld heeft een aantal jaren geleden bij het X-jarig bestaan van dat dorp borden vervaardigd voor hun buurtschap (o.a. ook De Ruif bij Stoutenburg). Vermoedelijk komt het bord Havikshorst daar ook uit voort. Met dank aan Freek Zandbergen voor het melden aan Harry Fluks.

Gemeentelijke herindelingen

- Heerenveen en Smallingerland
De gemeenten Heerenveen en Smallingerland willen fuseren tot één nieuwe gemeente met de voorlopige werknaam Hart van Friesland.

- "Controversiële fusies"
Brief van de minister van Binnenlandse Zaken aan de Tweede Kamer over de drie hierna vermelde "controversiële gemeentefusies".

- Fusie Bussum / Naarden / Muiden
Recent is besloten dat Bussum, Naarden en Muiden gaan fuseren. Aanvankelijk beoogd fusieprartner Weesp blijft er nu buiten en wordt middels een grenscorrectie vergroot. Vermoedelijk betreft dat de Bloemendalerpolder, die tot heden deels in de gemeente Muiden en deels in de gemeente Weesp ligt, en waar de komende jaren fors genieuwbouwd gaat worden.

- Bergen / Gennep / Mook en Middelaar
Fusie Bergen, Gennep en Mook en Middelaar gaat niet door.

- Woudenberg / Scherpenzeel / Renswoude
Fusie Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude gaat niet door.

Kasteel Renswoude


- Nieuwe gemeente De Friese Meren
De gemeenteraden van Lemsterland, Skarsterlân en Gaasterlân-Sleat hebben op 27 april jl. ingestemd met een fusie van de drie gemeenten tot de nieuwe gemeente De Friese Meren, met ingang van 2013. De gemeenten gaan in principe in hun geheel samen. Alleen de dorpen Haskerdijken en Nieuwebrug, die al bijna aan Heerenveen zijn vastgegroeid, gaan over naar de gemeente Heerenveen.

Landschap, natuur, milieu

- Boek over succes van de EHS nu digitaal
Vijf organisaties hebben in 2010 gezamenlijk het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' uitgebracht. Vanwege de grote belangstelling voor de gedrukte versie, is het boek nu ook digitaal beschikbaar. Het boek is uitgegeven door Staatsbosbeheer, De 12 Landschappen, de Federatie Particulier Grondbezit, Nationaal Groenfonds en Natuurmonumenten. Het laat zien dat niet alleen planten en dieren profiteren van de Ecologische Hoofdfstructuur (EHS). Ook mensen genieten van de natuurgebieden, groen in de omgeving heeft een gunstig effect op de gezondheid en horeca en recreatie in het groen verdienen hun geld dankzij de natuur. De plannen van het huidige kabinet om te bezuinigen op de verdere uitvoering van de EHS hebben daarom ook voor mensen en economie negatieve gevolgen. Het boek 'Publiek geheim, het succes van de EHS' belicht de diverse aspecten van de EHS en toont daarnaast de schoonheid en het succes van een groot aantal natuurgebieden.

- Restauratie koetshuis landgoed Eerde
Onlangs is het gerestaureerde koetshuis op landgoed Eerde opgeleverd. De opknapbeurt van landgoed Eerde kost in totaal ca. 4 miljoen euro. We zullen de gemeente eens vragen of er uit dat ‘potje’ ook nog een paar honderd euro af kan voor een plaatsnaambordje. Want volgens de atlassen ligt het beroemde landgoed Eerde in de buurtschap dus plaats Eerde. Dat Eerde geen eigen postcode en plaatsnaam heeft is nog tot daar aan toe, maar dat er niet eens een plaatsnaambordje af kan...

- Enige Eikenprocessierups Kenniscentrum in Europa in Dieverbrug
De eikenprocessierups heeft zich sinds de vestiging in Nederland begin jaren negentig van de vorige eeuw in 20 jaar tijd over het hele land uitgebreid. Ondanks dat de brandharen van de rupsen veel overlast voor mens en dier veroorzaken en de bestrijding veel geld kost ontbreekt er nog fundamentele en toegepaste kennis op alle relevante vlakken (ecologie, bestrijding, ecologische gevolgen, gezondheidseffecten, economische gevolgen). Daarom is onlangs in Dieverbrug het Eikenprocessierups Kenniscentrum van start gegaan. Tijdens de Insecten Experience op 28 mei op het terrein van Wageningen Universiteit, kunt u o.a. zelf als eikenprocessierupsbestrijder de boom in.

- Weidevogelquiz
Doe de Weidevogelquiz van Vara’s Vroege Vogels.

- Na Airmiles nu ook Spoormiles
De Valleilijn (Amersfoort – Ede-Wageningen) wil stimuleren dat u met de trein naar uw werk gaat en introduceert daarom Spoorbomen, een soort Airmiles maar dan voor de trein. Met iedere treinreis spaart u CO2 en hebben we minder bomen nodig om dit te compenseren, is de achterliggende gedachte. Als u een aantal Spoorbomen bij elkaar heeft gespaard, kunt u dit inwisselen voor cadeaus.

- Helder Energie
Binnenkort kunnen inwoners van Den Helder groene energie betrekken van hun eigen lokale energiemaatschappij: Helder Energie. “Onze doelstelling is duurzame energie op te wekken op eigen Helderse bodem, gebruikmakend van bijvoorbeeld zon, wind, biovergisting, aardwarmte en getijdenenergie. Energie die wordt geleverd aan Helderse bedrijven en particulieren," aldus de initiatiefnemers. Het wordt een coöperatie zonder winstoogmerk en inwoners van Den Helder worden aandeelhouder, vergelijkbaar met veerbootmaatschappij TESO op Terschelling.

Toerisme en recreatie, bezienswaardigheden

- Willemsroute
De Vaarroute Willemsroute is een alternatieve vaarroute door Limburg i.v.m. stremmingen in het Julianakanaal.

- 19 molens in Noord-Holland worden mogelijk verkocht
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHN) wil haar 19 molens verkopen. Nog een bericht over de voorgenomen verkoop van de 19 molens van HHN.

- Gemeente Zoetermeer en haar monumenten
De gemeente Zoetermeer is kennelijk niet erg monumenten-minded. De monumentale panden en objecten in Zoetermeer dreigen het een voor een te begeven, in het kader van de ‘vooruitgang’.

- Grachtengordelpanden nu digitaal te bekijken
Het in 2011 geopende museum Het Grachtenhuis heeft een virtuele encyclopedie gemaakt van de grachtengordel in Amsterdam. Via het internet en een applicatie voor smartphones is 90 procent van de 8.000 grachtenpanden in de hoofdstad digitaal te bekijken. Het Digitale Grachtenboek is een database van de huizen aan de belangrijkste grachten. Alle rijks- en gemeentelijke monumenten van de hele binnenstad komen er in voor. Via het internet zijn foto's te bekijken, maar is ook te zien wie de architect en de bewoners waren. Verder is er ook historische en architectonische informatie over de panden te vinden.

- Nieuw Philips Museum
In 2012 komt er in Eindhoven een nieuw Philips Museum, naast het ‘Oude Fabriekje’ waar alles in 1891 begonnen is, en waarin tot voor kort een Philips Museum was gevestigd.

- Nationaal Historisch Museum (NHM) naar Soestdijk of naar Opmeer?
Het NHM overweegt haar intrek te nemen in paleis Soestdijk. Overwegingen zijn o.a. dat het paleis sowieso voor veel geld verbouwd moet worden, en dan kan het maar beter een 'zinvolle herbestemming' krijgen. Verder is het natuurlijk centraal gelegen. De gemeente Opmeer zou het NHM graag haar intrek zien nemen in het leegstaande Scheringa Museum. Nadeel is dat dat ´iets´ minder centraal ligt.

Paleis Soestdijk


- Wilde Buiten Dagen
Heeft u (klein)kinderen tussen de 6 en 12 jaar? Kom dan naar de Wilde Buiten Dagen van Natuurmonumenten. Tijdens de Wilde Buiten Dagen leren kinderen alles over de natuur en hoe ze in het wild kunnen overleven. Vuur maken, hutten bouwen, broodjes bakken, kompas lezen en nog veel meer. De Wilde Buiten Dagen vinden plaats in heel Nederland. Ook survivalworkshops staan op het programma. Kortom: een aanrader voor een spannend dagje uit. Wilt u op de hoogte blijven van alle gezinsactiviteiten van Natuurmonumenten? Abonneert u zich dan op de Natuurbrief Junior.

- FietsVakantieDag Veluwezoom
Zondag 29 mei vindt bij Natuurmonumenten-Bezoekerscentrum Veluwezoom de FietsVakantieDag 2011 plaats. Deze gevarieerde dag vol fietsactiviteiten wordt georganiseerd in samenwerking met Cycletours. Opbrengsten komen ten goede aan Nationaal Park Veluwezoom. Op de FietsVakantieDag vindt u allerlei informatie op het gebied van fietsen en fietsvakanties, maar u kunt er ook een workshop volgen, materiaal uitproberen, de juiste afstelling van uw fiets laten bepalen door middel van het Shimano Bikefitting systeem, een fietstocht door Nationaal Park Veluwezoom maken of uw krachten meten met de Tacx Virtual Trainer.

- Polderwachter
Naast boswachters heeft ons land sinds enkele jaren ook een Polderwachter.

- Nieuwe kapelletjes in Netterden en Geerdijk
- Onlangs is plotseling een nieuw kapelletje verschenen in het Achterhoekse dorpje Netterden. Niemand schijnt te weten hoe het daar gekomen is.
- Het dorpje Geerdijk is recent dubbel in de prijzen gevallen: niet alleen hebben de inwoners sinds kort eindelijk een eigen postcode en woonplaats in het postcodeboek (waardoor ze niet meer 'in' Vroomshoop wonen), in 2011 heeft Geerdijk ook nog een architectonisch bijzondere Mariakapel gekregen.

- Herbestemde kerken in Overijssel
De komende 10 jaar zullen naar schatting maar liefst 1.200 van de 4.200 kerkgebouwen in Nederland worden gesloten. Herbestemming van kerken is momenteel al een 'hot item', maar dat gaat de komende jaren dus nog veel prominenter spelen. Er is een mooie site over herbestemde kerken in Overijssel. Kerken die een nieuwe functie hebben gekregen als woning of bedrijfspand. De site is sowieso zeer lezens- en kijkenswaardig, maar is ook bedoeld ter inspiratie voor instanties die voor het vraagstuk van een leegkomende kerk komen te staan en zich afvragen "hoe nu verder". Zie ook Task Force Toekomst Kerkgebouwen.

- Samenrijden.nl
De ANWB heeft de site Samenrijden.nl gelanceerd. U kunt er iemand zoeken om met uw woon-werkverkeer mee te rijden, maar het vernieuwende is dat het vooral ook bedoeld voor evenementen en dagjes uit. Zo staan er al ca. 80 mensen die een lift aanbieden vanuit het hele land naar Pinkpop in Landgraaf. Handig is ook dat de route er op een routekaart gelijk bij wordt gepresenteerd. En je kunt gelijk iemands profiel zien op bijv. Facebook of Hyves, zodat je kunt zien met wat voor soort persoon je te maken hebt, wat de sociale veiligheid en de kans op een match met een gelijkgestemde vergroot.

- Wandelroutenetwerk Brabant fors uitgebreid
Het wandelroutenetwerk in Brabant wordt eind mei met bijna 1.800 kilometer uitgebreid. De uitbreiding vindt plaats in drie gebieden: Hart van Brabant (600 km), Het Groene Woud (850 km) en Wijde Biesbosch Noord (315 km). Met deze uitbreidingen komt de totale omvang van het wandelroutenetwerk in Noord-Brabant op bijna 6.100 km en is daarmee veruit het grootste in Nederland.

- Uit in eigen land
Als u deze zomer op vakantie gaat, of even een weekendje er tussenuit, denk dan eens aan Plaatsengids.nl voor het online boeken van uw hotel of vakantiehuis (via de kopjes Overnachten op de plaatshomepages, of via de Linkspagina). Het kost u niets extra ten opzichte van als u elders zou boeken, maar u draagt er wel mee bij aan het dekken van de kosten van de site (doordat wij als ´virtuele VVV´ een kleine commissie krijgen per boeking). En zover is het nog lang niet, dus iedere boeking is welkom. Hetzelfde geldt voor als u reisgidsen, wandel- en fietsroutes e.d. nodig hebt. Ook die kunt u bestellen via onze Linkspagina (met name het 6e en 7e links-blok op die pagina).

Overig

- Leukste dorp van Limburg
De jaarlijkse verkiezingen voor Het leukste dorp van Limburg zijn weer begonnen. Via de link kunt u kijken wie de kandidaten zijn en kunt u uw stem uitbrengen. De winnaar wordt op 10 juni bekendgemaakt.

- Wat is de relatie tussen Nederhorst den Berg, postzegels en ontwikkelingshulp?
In april jl. zijn drie verschillende postzegels met toeslag verschenen van Nederhorst den Berg. Met de toeslag geeft u weeskinderen in China een toekomst. Vandaar. Voor nadere infrormatie zie onderaan de homepage van Nederhorst den Berg.

Nederhorst den Berg


- Trein Groningen-Veendam
Voor het eerst sinds 1953 rijdt er weer een trein tussen Groningen en Veendam.

- Gratis internetten in bussen Waterland
Vanaf eind dit jaar kunt u gratis internetten met uw laptop in de bussen in de streek Waterland. Hopelijk een goed voorbeeld voor de maatschappijen elders in het land.

- Start maatschappelijke dialoog megastallen
Met de presentatie van de resultaten van een onderzoek naar de mening van de Nederlanders over de megastallen is de maatschappelijke dialoog over megastallen in mei 2011 van start gegaan. De dialoog wordt op verschillende fronten gevoerd. Hans Alders leidt de dialoog, zowel op internet als bij de bijeenkomsten. Op de site Dialoog Megastallen kan iedereen een bijdrage leveren, een mening geven, meepraten of een vraag stellen. Er wordt gediscussieerd aan de hand van vijf thema's: ondernemen, dier, mens, milieu en landschap. Hans Alders zal de discussies elke week samenvatten en met nieuwe vragen komen. Er worden burgerpanels ingezet die advies geven over megastallen en de veehouderij. Ook worden er discussiebijeenkomsten voor maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en wetenschap georganiseerd. Die presenteren hun visie aan elkaar en discussiëren met elkaar over de toekomst van de veehouderij en de consequenties daarvan voor de ontwikkeling van de veehouderij in Nederland. Hans Alders overhandigt in september – na een afsluitende bijeenkomst – zijn eindrapport. Staatssecretaris Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) zal dit rapport meenemen in zijn visie op de toekomst van de veehouderij in Nederland. Die visie komt in oktober uit. (bron: Ministerie van EL&I, 11-5-2011)

- Sluiting militaire vliegbasis Eindhoven
Na Enschede en Soesterberg gaat ook de militaire vliegbasis Eindhoven sluiten. Zou dat net als Soesterberg ook ´nieuwe natuur´ gaan worden, of zou burger-buur Eindhoven Airport (voorheen vliegveld Welschap) zich ermee willen vergroten?

Topografie

- Artikel over de complexheid van de begrippen ‘woonplaats’, ‘bebouwde kom’ e.d.
Op de site van Sloots Advies te Abbekinderen gem. Kapelle vindt u een voorbeeld van deze complexiteit in de gemeente Kapelle (m.b.t. de kernen Biezelinge, Eversdijk en Kloetinge c.q.. Abbekinderen). Toelichting van de gemeente Kapelle waarom Biezelinge en Eversdijk formeel geen ‘woonplaats’ zijn (welke problematiek geldt voor nog ca. 200 dorpen in ons land die in de jaren zeventig bij het vaststellen van onze huidige postcodes ‘vergeten’ zijn).

- Feanwâldsterwâl na jaren actievoeren eindelijk formeel een dorp
Althans waar het de gemeente Dantumadiel betreft. En terecht natuurlijk. Geografisch gezien ís F. ook gewoon een dorp. Tytsjerksteradiel heeft er kennelijk nog geen besluit over genomen. Zie artikel 1 en artikel 2. Nu nog een eigen postcode en woonplaatsnaam. Dat kan helaas pas worden gerealiseerd na fusie van de gemeenten in die regio, waarna F. beoogd onder 1 gemeente komt te vallen en daardoor wél genoeg inwoners heeft voor een eigen postcode. Voor nadere informatie over deze problematiek zie de homepage van Feanwâldsterwâl.

- Nieuwe plaatsnaamborden
- De idyllische buurtschap Abbekinderen, die voor de postadressen ‘in’ Kloetinge gem. Kapelle ligt (naast de kern Kloetinge zelf die onder de gem. Goes valt), heeft sinds kort officiële plaatsnaamborden, dankzij lobbywerk van inwoner mr. W. Sloots. Hopelijk doet goed voorbeeld goed volgen! (er zijn nog ca. 2.000 buurtschappen in ons land die plaatsnaamborden moeten ontberen, en ook ca. 2.000 buurtschappen die wél plaatsnaamborden hebben, dus het glas is hier letterlijk zowel halfvol als halfleeg).
- Ook de buurtschap Noarderein bij Drachten heeft sinds kort plaatsnaamborden. Vreemd is dat de borden alleen Friestalig zijn, omdat de (formele = postcodeboek- en BAG-) plaatsnamen in Smallingerland formeel Nederlandstalig zijn. Maar dat verschijnsel doet zich bij meer Friese buurtschappen voor...

- Weer 2 nieuwe buurtschappen ‘ontdekt’ / Quiz: Heeft Winterswijk 8, 9, 10 of 11 buurtschappen?
Zie Winterswijk, kopje Status. Samenvattend: Het goede antwoord is 10, namelijk 8 plus Vosseveld (dat sinds kort officiële plaatsnaamborden heeft) en Achterwoold (dat alleen op richtingbordjes in de buurt staat aangegeven). Deze twee worden elders in de opsomming van de Winterwijkse buurtschappen doorgaans vergeten. Zelfs de gemeente Winterswijk vermeldt ze niet op haar buurtschappenplattegrond op haar site… Voor de tip van Vosseveld: dank aan plaatsnaambordenfotograaf Harry Fluks, voor de tip van Achterwoold: dank aan buurtschappoloog Hans van Embden. Meddo hoort er niet bij (want heeft al sinds 1864 een kerk en tegenwoordig een behoorlijke dorpskern dus geografisch gezien een dorp), hoewel die toch nog vaak als deel van het setje buurtschappen rond Winterswijk wordt genoemd.

- Achterhoek of Liemers: waar ligt de grens?
De vraag waar de grens ligt tussen de Liemers en de Achterhoek, waar bovendien het Montferland en de Graafschap ook nog een rol in spelen, blijft de gemoederen bezig houden. In de tientallen reacties op het krantenartikel lees je zo ongeveer evenveel visies…

- Adviescommissie aardrijkskundige namen in Nederland (AaniN) nu onder KNAG
Op de ALV van het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) d.d. 18 mei 2011 is besloten om de reeds langer bestaande Adviescommissie aardrijkskundige namen in Nederland (AaniN), die voorheen onder de KNAW ressorteerde, bij het KNAG onder te brengen. Waarmee het KNAG voor het eerst sinds decennia weer een dergelijk instituut binnen haar gelederen heeft. Wat ons betreft een heuglijk feit! Door gemeenten maar ook andere instanties wordt namelijk nogal oneenduidig omgegaan met naamgeving en spelling van plaats- en andere aardrijkskundige namen, en de consequenties die dat bijvoorbeeld heeft voor bebording, atlassen, routeplanners, internetadressen en adresbestanden. De commissie gaat meer dan voorheen ´aan de weg timmeren´ met gevraagde en ongevraagde naamkundige adviezen, en kan zo hopelijk bijdragen aan meer eenduidigheid in het aardrijkskundige namenlandschap. Nieuws van de Adviescommissie Aardrijkskundige Namen in Nederland (AaniN).

Vragen, opmerkingen of aanvullingen op deze Nieuwsbrief zijn van harte welkom bij de redactie. Ook onderaan deze Nieuwsbrief is een reactiemogelijkheid.

U kunt tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl ook volgen op Twitter.

Plaatsengids.nl: het gemak dient de mens!

dinsdag 5 april 2011

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief april 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland

(let op: als u een link aanklikt opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u de Nieuwsbrief kwijt)

Wij bouwen gestaag voort aan de site Plaatsengids.nl. Enkele bijzonderheden van de afgelopen tijd:

Buurtschappen
Op de site staan inmiddels al meer dan 1.000 buurtschappen met een eigen homepage. Tot voor kort stonden die 'verstopt' onder de stad of het dorp waaronder zij vallen en waren zij niet in het Plaatsenregister te zien. Dat was niet echt handig. Het was een aardige klus om alles om te 'bouwen', maar vanaf heden vindt u alle plaatsen die op de site staan, tot op buurtschapniveau, in het Plaatsenregister (via het alfabet, of via de provincies op de kaart op de homepage). De buurtschappen die u daar nog niet ziet staan, staan dus ook nog niet op de site. De resterende ca. 2.000 buurtschappen voeren wij in de loop van 2011 allemaal nog in. Dus wat dat betreft nog heel even geduld a.u.b. Mocht u meer willen weten over een buurtschap die nog niet op onze site staat, dan kunt u evt. een verzoek indienen of wij die met voorrang willen behandelen.

Nieuwe homepages van kleine dorpen en buurtschappen
De afgelopen tijd hebben wij weer vele tientallen homepages toegevoegd van kleine relatief onbekende dorpjes en buurtschapjes met een rijke geschiedenis, of bijzondere recente ontwikkelingen toegevoegd. Enkele voorbeelden (in alle gevallen geldt dat u op de homepages in kwestie meer informatie vindt over de genoemde bijzonderheden):

Bartlehiem krimpt niet maar groeit!
Veel plattelandsdorpen en -buurtschappen hebben last van 'krimp' (= een dalend bevolkingsaantal). De Friese buurtschap Bartlehiem, beroemd als strategisch punt in de Elfstedentocht (voor meer info zie de link), is echter onlangs fors gegroeid. Relatief althans. De buurtschap van ca. 70 inwoners heeft er namelijk door de recente verbouwing van de voormalige zuivelfabriek tot woonzorgcentrum, in één klap 16 inwoners bij gekregen.

De Beek: klein buurtschapje met enorme kerk
Het kleine buurtschapje De Beek, gemeente Ermelo herbergt een kerk met maar liefst 1.100 zitplaatsen. Dat lijkt wat buitenproportioneel. Op de homepage van De Beek leest u hoe die vork in de steel zit.

De Beek, Ermelo. Kerk


Berghuizen OV en GL
Er zijn 2 buurtschappen in ons land met de naam Berghuizen, beide met een bijzondere geschiedenis. Berghuizen bij Oldenzaal viel vanouds onder Losser, lag helemaal om Oldenzaal heen en is sinds een grenscorrectie in 1954 geleidelijk door Oldenzaal opgeslokt. Berghuizen gemeente Heerde is bekend vanwege de Berghuizer Papierfabriek, die een grote werkgever was in de regio maar die sinds kort is gesloten.

Bokhörn?
Zo af en toe duiken er toch nog 'nieuwe' buurtschappen op, dat wil zeggen buurtschappen die in geen enkele atlas of plaatsenlijst worden genoemd en waar wij ook nog nooit van gehoord hadden. Zo zijn wij door plaatsnaambordenfotograaf Harry Fluks geattendeerd op het bestaan van de idyllische buurtschap Bokhörn, gemeente Slochteren.

Bonnermond: mysterie eindelijk ontsluierd
Dankzij een inwoner van Stadskanaal die het een en ander voor ons heeft uitgezocht, weten wij nu eindelijk waar begin 20e eeuw het postkantoortje van Bonnermond heeft gestaan en waar dat plaatsje uberhaupt lag. Bonnermond was een buurtschapje op de grens van Groningen en Drenthe. De naam komt tegenwoordig niet meer voor in atlassen en dergelijke, maar het buurtje als zodanig is er nog wel. Wonderlijk is dat de meeste plaatsen op -mond in die regio nog gewoon bestaan (u weet wel: 1e en 2e Exloërmond, Gasselternijveenschemond e.d.) maar dat de naam Bonnermond dus is verdwenen.

Borgweg: welke borg?
De deskundigen op het gebied van naamsverklaringen zijn het vaak wel met elkaar eens. Soms zijn er meer verklaringen mogelijk en dan vermeldt men dat ook. Het komt echter ook voor dat wij twee stellige verklaringen vinden die elkaar tegenspreken. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de buurtschap Borgweg in de gemeenten Slochteren en Hoogezand-Sappemeer, waar sprake is van twee verschillende borgen waar de buurtschap naar genoemd zou zijn. Wellicht komen we er ooit nog eens achter welke van de twee borgen de Enige Ware is.

Brantgum: meester steelt koper en moet brommen
Tegenwoordig demonstreren de leraren voor salarisverhoging, maar in verhouding tot vroeger hebben ze het zo slecht nog niet. De meester van de school in Brantgum werd zó slecht betaald dat hij in 1856 om aan geld te komen lood van de kerktoren stal en voor straf een jaar de bak in moest…

Ceresdorp, voormalig fabrieksdorp
Ceresdorp is een heel bijzonder wijkje? dorpje? buurtschapje? dat deels in Stadskanaal ligt en deels in Musselkanaal.

Deelen: heel bijzonder vliegveld
Het buurtschapje Deelen op de Veluwe heeft een uniek rijksmonumentaal vliegveldcomplex uit de Tweede Wereldoorlog, waarbij bijvoorbeeld bunkers werden vermomd als boerderijen.

Eerde OV: beroemd maar ter plekke niet te vinden
De buurtschap Eerde bij Ommen heeft als een van de weinige buurtschappen in de gem. Ommen geen eigen postcode en woonplaats en ligt dus voor de postadressen ‘in’ Ommen, terwijl het nota bene een van de bekendste buurtschappen is en toeristisch zeer aantrekkelijk vanwege het landgoed, kasteel en conferentieoord Eerde, dat jaarlijks veel bezoekers trekt. Er kan niet eens een plaatsbaambordje af…

Egelshoek
Hoeveel Hilversummers zullen weten dat ze het bijzondere buurtschapje Egelshoek in hun eigen gemeente ‘om de hoek’ hebben liggen? Tja dat krijg je ook als er geen plaatsnaambordje staat dat mensen erop attendeert dat ze in Egelshoek zijn aanbeland...

Hilversum Egelshoek op de grens van Noord Holland en Utrecht, zie de grenspaal naast de melkbus


Frankhuis
De buurtschap Frankhuis houdt moedig stand tegen de oprukkende nieuwbouw van het Zwolse stadsdeel Stadshagen. Hoe lang nog?

Exel?
Met Exel doelen we niet op het bekende rekenprogramma, maar op een piepklein idyllisch dorpje met een enorm buitengebied in de gemeente Lochem. In het postcodeboek komt de plaats helaas niet voor: voor de post ligt het grotendeels 'in' Laren, deels 'in' Lochem.

Kijfhoek komt inderdaad van...
Kijfhoek is bekend van het rangeerterrein, het grootste van Nederland, maar het is ook een piepklein dorpje, nog niet opgeslokt door Zwijndrecht, zoals dat bij Groote Lindt wel is gebeurd.

Klarebeek?
Ook de buurtschap Klarebeek bij Ouddorp komt in geen enkele atlas of plaatsenlijst meer voor. Toch stond er tot voor kort nog een plaatsnaambordje.

Kruisweg ZH heeft het zwaar
Het buurtschapje Kruisweg bij Bleiswijk heeft het zwaar te verduren. Eerst de A12 voor de deur, recent een nieuw bedrijventerrein in de achtertuin, en nu dreigt een nieuwe parallelweg langs de A12 de buurtschap nog verder te versnipperen.

Mallem is weer een marke!
De buurtschap Mallem bij Eibergen is onlangs weer een 'marke' geworden.

Noordbarge en Zuidbarge geen dorpen? Echt wel!
Noordbarge wordt door de gemeente Emmen als wijk beschouwd. De inwoners vinden Noordbarge echter nog steeds een dorp, zelfs het oudste dorp van Drenthe!
Ook buur Zuidbarge is nog steeds een dorp, zo vinden de inwoners, dat in 2012 haar 650-jarig bestaan gaat vieren.

Orthen belangrijker dan 's-Hertogenbosch?
Orthen is nu een wijk in 's-Hertogenbosch, maar is ouder dan de stad en lange tijd belangrijker geweest dan de stad 's-Hertogenbosch.

Ter Heijde dreigt voor de 7e keer - tijdelijk - te verdwijnen!
Het dorpje Ter Heijde bij Den Haag is in de loop der tijd al 6 keer verdwenen en weer opgebouwd, en dat gaat waarschijnlijk binnenkort voor de 7e keer gebeuren! De woningbouwvereniging vindt de woningen namelijk te verouderd en wil het hele dorp platgooien en opnieuw opbouwen. Niet iedereen is het daar mee eens. Anderen willen liever de bestaande bouw renoveren. Op dit moment is de sloop van delen van het dorp al begonnen, later dit jaar beoogt de eerste nieuwbouw te verrijzen.

Westerdiepsterdallen kleinste plaats van Nederland?
De buurtschap Westerdiepsterdallen bij Veendam heeft in het Guinness Book of Records gestaan als kleinste plaats van Nederland omdat het gedurende zekere tijd slechts 1 inwoner heeft gehad. Maar er zijn meer 'kleinste plaatsen van Nederland'.

Gemeentelijke herindelingen

Molenwaard
Dat de gemeenten Graafstroom, Liesveld en Nieuw-Lekkerland per 2013 gaan fuseren was al langer bekend. De voorlopige werknaam was Kinderdijk, beroemd vanwege de vele molens en Werelderfgoed. Maar onlangs is besloten dat de nieuwe gemeentenaam Molenwaard wordt.

Gemeente Millingen aan den Rijn wil zich opheffen
De gemeente Millingen aan den Rijn heeft in maart 2011 bekend gemaakt dat ze zichzelf wil opheffen, omdat ze hun financiële problemen niet zelf kunnen oplossen. Fusie met Groesbeek en Ubbergen ligt voor de hand, maar die willen vooralsnog niet, juist vanwege die financiële problemen van de buurgemeente. Toch zal er weinig anders op zitten, omdat Millingen alleen aan deze gemeenten grenst en een gemeente van slechts 5.000 inwoners sowieso te klein is om zelfstandig te kunnen blijven. We zijn benieuwd hoe dit verder gaat.

Súdwest Fryslân definitieve naam
In het zuidwesten van de provincie Fryslân is per 1-1-2011 uit een megafusie van 5 gemeenten een nieuwe gemeente ontstaan: Súdwest Fryslân. Een gemeente met liefst 114 plaatsen!, als je tenminste alle mini-buurtschapjes ook meetelt. De gemeenteraad moest nog een definitieve naam kiezen. Alternatieve namen waren bijvoorbeeld Súdwestergo, of Sneek als grootste plaats in de gemeente in de naam verwerken. Gelukkig heeft de gemeenteraad onlangs voor Súdwest Fryslân gekozen als definitieve naam. Stel je voor dat de inmiddels honderden zo niet duizenden links op het internet met deze naam erin, weer aangepast zouden moeten worden...



Plaatsnaamborden

Plaatsnaamborden Bolsward te klein
De nieuwe gemeente Súdwest Fryslân is volop haar plaatsnaamborden aan het bestickeren met de nieuwe gemeentenaam. Alleen bij Bolsward lukt dat niet omdat er geen plekje vrij is op die borden. Zodra de nieuwe gemeentenaam definitief is (en dat is dus onlangs besloten), zullen de Bolsward-borden worden vervangen. Dit is trouwens een foutieve constatering in het artikel: "De borden zijn vanwege de korte naam Bolsward te klein om er tijdelijk de nieuwe gemeentenaam op aan te brengen." Dat klopt niet. De reden is dat er ónder de plaatsnamen geen ruimte is voor de nieuwe gemeentenaam. Dat heeft volgens ons boerenverstand niets met de léngte van de plaatsnaam te maken. De zin suggereert dat als de plaatsnaam langer geweest zou zijn, er wél ruimte geweest zou zijn voor de gemeentenaam. Vreemde logica van die journalist...

Spellingskwesties

Gemeenten maken soms een potje van de spellingen van plaatsnamen op hun (officiële) plaatsnaamborden en/of straatnaamborden. Ze luiden soms anders dan de eveneens door de gemeenten officieel vastgestelde spellingen in het postcodeboek en in de gemeentelijke Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG), die in 2009 in werking is getreden, of het plaatsnaambord verschilt van het straatnaambord. Hieronder enkele voorbeelden.

Lutjelollum
Is het Lutjelollum of Lutje Lollum? Wie het weet mag het zeggen. Zie de foto op de homepage.

Turkeye
Is het logisch dat de buurtschap Turkeye aan de Turkeijeweg ligt? Je zou toch verwachten dat men voor plaats- én straatnaam eenduidig voor y of ij kiest...

Windraak en Daniken
De gemeente Schinnen laat de 3 panden van de buurtschap Windraak die onder hun gemeente vallen, liggen aan de weg Wintraak, met een t dus. De ratio daarvan ontgaat ons.
Onlangs hebben ze de spelling van hun deel van de buurtschap Daniken (die ook deels onder Sittard-Geleen valt) wél veranderd in de correcte spelling. Tot voor kort noemden zij het Daneken...

Postcodes en postale woonplaatsen

Postcodeconvenant
Het Ministerie van I&M heeft per 1-2-2012 het postcodeconvenant met TNT Post opgezegd. Er wordt nog gesproken met TNT over alle consequenties die betrekking hebben op het opzeggen van het convenant. In ieder geval betekent het dat vanaf dan iedereen de postcodes voor elk doel mag gebruiken. Volgens het Ministerie van I&M is TNT geen “intellectueel eigenaar” van postcodes. Het betekent niet dat gemeenten nu zelf postcodes gaan toekennen. Dat blijft een taak van TNT Post, natuurlijk ook omdat dat landelijk goed moet worden afgestemd en eenduidig moet blijven. Het betekent dus geen 'verlichting' voor de ca. 200 dorpen in ons land die in de praktijk wel een 'woonplaats' zijn maar geen eigen postcode en woonplaats hebben in het postcodeboek. Zij hebben destijds in de jaren zeventig, bij het ontstaan van de huidige postcodesystematiek, geen postcode met bijbehorende woonplaatsnaam gekregen en hun plaats bestaat in de postadressen dus niet. Zij zullen daar dus vooralsnog mee moeten blijven leven.

'Nieuwe' woonplaatsen (voor postcodeboek en BAG)
Veel van de hiervoor bedoelde dorpen strijden soms al jaren voor een eigen postcode en woonplaatsnaam in de postadressen. Vaak krijgt men dit er niet door omdat er nogal wat kosten mee zijn gemoeid. Soms lukt het wél. Zo ontdekten wij onlangs dat het dorpje Klazienaveen-Noord sinds kort een eigen postcode (7889) met woonplaatsnaam heeft gekregen en die inwoners dus niet meer voor de postadressen moeten doen of ze ‘in’ Klazienaveen wonen, ze wonen nu ook postaal gewoon in hun eigen dorp(je): Klazienaveen-Noord. Ook het Twentse dorpje Geerdijk is sinds kort een formele woonplaats in de zin van het postcodeboek, en hoeven dus niet meer in hun postadres te schrijven dat ze 'in' Vroomshoop zouden wonen.

Literatuur

Topografische atlassen nu voor een prikje!
- De zeer gedetailleerde recente Topografische atlassen per provincie, schaal 1:25.000, zijn nu in de opruiming. Van 29,95 voor slechts 9,90. De meeste delen zijn nog verkrijgbaar dus sla uw slag als u altijd al een goede atlas van uw provincie had willen hebben maar het er nooit van gekomen is. Bestel hier online de atlas van uw provincie voor slechts 9,90!

Monumentale serie monumentenboeken nu in de opruiming!
- Ook de serie Monumenten in Nederland, een deel per provincie, is in de opruiming. Nu van 49,90 voor 24,95. Dikke pillen met alle belangrijke monumenten per proivncie op wetenschappelijk verantwoorde wijze beschreven door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Bestel hier online het monumentenboek van uw provincie voor slechts 24,95!

Overig nieuws

Nieuwe canon van Voorne-Putten en Rozenburg
Een canon is de geschiedenis van een plaats of streek in enkele tientallen, doorgaans rond de 40/50, 'vensters', de belangrijkste onderwerpen uit de geschiedenis van die plaats of streek. De afgelopen jaren zijn al rond de 100 lokale en regionale canons verschenen. Een recent verschenen canon is die van Voorne-Putten en Rozenburg.

Kraamenclave Terschelling in Leeuwarden?
Terschelling overweegt de annexatie van een ‘kraamenclave’ in een ziekenhuis in Leeuwarden, zodat kinderen van Terschelling weer op Terschelling geboren kunnen worden.

Kerk te koop
Altijd al in een kerk willen wonen? Grijp dan nu uw kans: de Gereformeerde kerk van Tienhoven (UT) is te koop (zie bij Bezienswaardigheden).



Megastallen
Staatssecretaris Henk Bleker (Landbouw) zal gemeenten en provincies vragen voorlopig niet mee te werken aan nieuwe aanvragen voor "veeflats". Bleker komt zo tegemoet aan de wens van een meerderheid van de Tweede Kamer die geen nieuwe megastallen wil, zolang daar nog onderzoek naar wordt gedaan en de maatschappelijke discussie erover nog woedt. Zie over wat er zoal in het land speelt op dit gebied bijvoorbeeld bij Fortwijk, Halle-Heide en Markelosebroek.
Zie ook Meldpunt misstanden megastallen.

Primeur: houten vangrail in Heerhugowaard
Heerhugowaard plaatst binnenkort, op weg naar klimaatneutraliteit in 2030, naar eigen zeggen de eerste houten vangrail in Nederland. Duurzamer in productie en in onderhoud en aan het eind van de levensduur volledig te recyclen. Klinkt ideaal. Dus wellicht / hopelijk een trend?

Noordoostpolder wellicht Werelderfgoed
Maar de meningen zijn verdeeld. Het is uniek dat deze polder precies zo is gebouwd zoals hij is ontworpen en ook nog (grotendeels) in de staat van destijds verkeert, aldus de voorstanders.

Duurzame watertoren Bussum
De Watertoren van Bussum is onlangs verkozen tot Duurzaamste Bedrijfsgebouw 2011. Zie Bussum bij Bezienswaardigheden.

Last but not least: houdt u van smeulendeautobandenlucht? Dan naar Willinks Weust te Winterswijk!
Als u van paddenstoelen houdt en/of van de lucht van smeulende autobanden, moet u eens naar het bos Willinks Weust bij Ratum gem. Winterswijk. Daar komt namelijk als enige plek in Nederland de paddenstoel Entoloma nausiosme voor, een Satijnzwam zonder Nederlandse naam. Deze paddenstoel geurt naar smeulende autobanden...

Wij wensen u veel lees- en kijkplezier op Plaatsengids.nl! En natuurlijk hopen wij dat u er door geïnspireerd raakt om de genoemde plaatsjes ook eens 'in het echt' te gaan bekijken. Opmerkingen en aanvullingen zijn welkom. U kunt ze sturen aan de redactie of u kunt uw opmerking posten onderaan deze Nieuwsbrief.

Namens de redactie,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur Plaatsengids.nl

zondag 23 januari 2011

Nieuwsbrief januari 2011

Stand van zaken en ontwikkelingen rond Plaatsengids.nl

De afgelopen maanden hebben wij niet stil gezeten. De contouren van hoe wij de ultieme Nederlandse plaatsensite van de grond willen krijgen, worden steeds duidelijker.
Dat het een megaklus is, is duidelijk: 6.000 plaatsen - dus evenveel plaatshomepages - maal een aantal 'manuren' om die in tekst en beeld goed te beschrijven, is al snel enkele tienduizenden manuren (een nauwkeuriger schatting geven wij nog maar even niet, dat zal de tijd leren).

Dat dat een compacte professionele kernredactie vergt, naast de zeer gewaardeerde hulp van reeds vele tientallen lokaal en thematisch deskundige vrijwilligers, is ook duidelijk. Zonder professionele hoofd- en eindredactie bijvoorbeeld, zou de site een ratjetoe aan uiteenlopende inhoud en stijlen opleveren en daar zit volgens ons niemand op te wachten, dus dat moeten we niet willen. Verder willen we natuurlijk ook hoogwaardig beeld bij de teksten.

Redactie
Welnu, wij zijn blij u te kunnen melden dat per heden, naast Mirjam van den Hoven (redacteur), Frank van den Hoven (hoofdredacteur / eindredacteur) en Martin Stevens (http://www.wolverlei.com/, beeldredacteur), de volgende personen tot de kernredactie zijn toegetreden: Lucienne van Ek (http://www.deleidhinde.nl/, redacteur), Dick Klees (http://www.studiowolverine.com/, beeldredacteur) en Rita van den Broek (http://www.fotobuiten.nl/, beeldredacteur). Stuk voor stuk, net als de reeds eerder toegetreden Martin Stevens, mensen met een decennialange staat van dienst als professioneel en kwalitatief hoogwaardig fotograaf en/of redacteur. Allen zijn gespecialiseerd in de thema's natuur en cultuurtoerisme, dus dat sluit perfect aan bij de aard en inhoud van Plaatsengids.nl.

Bovendien gaan we allemaal voor de spreekwoordelijke '9', die symbool staat voor het feit dat wij gaan voor de hoogst mogelijke kwaliteit, maar wel rekening houdend met de grenzen aan mensen en middelen die er nu eenmaal zijn, plus dat we het ook nog binnen overzienbare tijd 'gereed' willen hebben. Vanaf heden gaan we dus nóg voortvarender aan de slag om alle homepages tekstueel en visueel op te tuigen.

Planning
De periode tot heden zou je als bèta-fase of pilot-fase kunnen beschouwen: we hebben geëxperimenteerd met allerlei technische mogelijkheden en onmogelijkheden qua database en site waar we u niet mee zullen vermoeien, en we hebben een aantal redactionele 'formats' uitgetest, zowel qua inhoud als qua stijl. Na een aantal 'voortschrijdende inzichten' - met helaas nu eenmaal bijbehorend deels herbouwen en herschrijven - denken wij nu het goede format te hebben gevonden voor de vele uiteenlopende doelgroepen die wij zo optimaal mogelijk willen bedienen.

Oftewel een gebruikersvriendelijke, overzichtelijk ingedeelde, eenvoudige en eenvoudig te bedienen site, zonder aandacht afleidende toeters en bellen, waar u altijd met slechts enkele muisklikken supersnel vindt waar u naar op zoek bent (uiteraard binnen de gemaakte keuzes aan 'soorten content' die wij gemaakt hebben en ons voorgenomen hebben te willen bieden). Er ligt dus nu een gedegen technisch en redactioneel fundament. Vanaf heden gaan we dan écht full speed aan de slag met het optuigen van de inhoud.

Tot heden hebben wij ca. 4.000 homepages vervaardigd, die al op de site staan, weliswaar deels met nog slechts zeer basale inhoud. In de loop van 2011 voeren we de resterende 2.000 homepages in, waardoor we dan van alle ca. 6.000 nog bestaande plaatsen in ons land een homepage hebben, met minimaal de 'basisgegevens' omtrent status, naam. ligging en statistische gegevens (wat je zou kunnen beschouwen als een herziene editie van de 'Topografische gids van Nederland' uit 1998).

Enige betrouwbare plaatsnamenlijst
Op en vanaf dat moment zijn wij de enige instantie in ons land met een echt betrouwbare - want plaats voor plaats geverifieerde - Nederlandse plaatsnamenlijst, sinds een voorganger enkele decennia geleden (Aardrijkskundig woordenboek van Nederland, uitg. Van Goor, 1968). Andere plaatsenlijsten in papieren media en op het internet, van welke instantie dan ook, zijn namelijk allemaal 'vervuild', in die zin dat ze plaatsen bevatten die dat soms al lang niet meer zijn, of soms zelfs nooit geweest zijn, en/of anderzijds plaatsen niet bevatten die dat wel degelijk zijn.

Fasering
Wij denken 1.500 plaatsen per jaar grondig te kunnen uitwerken. Zodat het over 4 jaar min of meer gereed is. Uiteraard blijven we actuele ontwikkelingen bijhouden, dus in die zin is het uiteraard nooit echt klaar, maar we bedoelen het in de zin van '6.000 goed uitgewerkte homepages', die aan een bepaalde set minimale kwaliteits- en inhoudseisen voldoen.

Prioriteiten
Het ligt voor de hand om dat streeksgewijs aan te pakken en niet het hele land hap-snap bij de horens te vatten. De prioriteit voor 2011 ligt daarom bij: Groningen: streek Westerwolde, Friesland: gemeente in wording De Friese Meren, Drenthe: gemeente Noordenveld, Overijssel: streek Twente, Flevoland: streek Noordoostpolder, Gelderland: streek Veluwe, Utrecht: streek Lopikerwaard en gemeente Stichtse Vecht, Noord-Holland: regio Gooi en Vechtstreek en gemeente Texel, Zuid-Holland: streek Krimpenerwaard, Zeeland: streek Walcheren, Noord-Brabant: streek Baronie en Markiezaat en Limburg: streek Zuid-Limburg. Totaal zijn dit naar schatting ca. 1.500 plaatsen (tot op buurtschapsniveau) en dus homepages.
't Gooi, Laren, de korenmolen van Laren

Hulp gevraagd
Uiteraard kunnen en willen wij dat niet alleen: de specifiek inhoudelijke kennis zit immers primair bij de lokale en regionale (formele of de facto) heemkundige deskundigen. Wij zijn er primair om de inhoud te redigeren én die op de site één 'gezicht' te geven. Dus bent u of kent u iemand die veel weet van een plaats, gemeente of streek met betrekking tot de hierboven vermelde regio's? Meld u dan aan bij de redactie (p/a frank@plaatsengids.nl), opdat we in gezamenlijkheid de ultieme homepages van uw plaats(en) kunnen maken. Uiteraard kunnen wij in het kader van 'voor wat hoort wat' bijvoorbeeld de lokale heemkundekring en haar activiteiten en publicaties op onze site promoten bij de plaatsen in haar werkgebied.

Gemeentelijke herindelingen
Ook de gemeenten hebben niet stil gezeten met betrekking tot gemeentelijke herindelingen. Per 1-1-2011 is weer een aantal gemeenten gefuseerd. Gemeenten zijn opgeheven en er zijn nieuwe gemeenten ontstaan. Per 2011 zijn er nog 418 gemeenten in Nederland (voorheen: 430). Tevens is al een aantal herindelingen bekend en in voorbereiding voor 2012 en later.
Zelf moeten wij nog steeds wennen aan welke gemeenten opgeheven of juist nieuw ontstaan zijn per 2011, en wij zijn daar vast niet de enigen in. Vandaar dat u alle herindelingen per 2011 en de latere herindelingen en plannen daartoe, overzichtelijk bijeen vindt op de pagina http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/154. Handig om af en toe te spieken als u het even niet meer weet. Ook op de site Metatopos (http://www.metatopos.org/) van Paul Klein vindt u uitvoerige informatie over verleden, heden en toekomst van gemeentelijke herindelingen.

Naamgeving en spelling van plaatsen en gemeenten
Reeds in 1883 en 1936 zijn plaatsnamenlijsten verschenen met als doel de spelling van onze plaatsnamen logischer te maken (o.a. eenduidiger en meer conform de uitspraak). Deze lijsten hebben maar kort effect gehad. En één rapport in dit kader ligt zelfs al enkele decennia in een ministeriële la te verstoffen (Commissie Damsteegt, 1974). Kennelijk hechtte men te zeer aan de oude spelling, want uiteindelijk zijn de meeste oude spellingen toch weer gangbaar geworden.

Onlogische en onhandige spellingen
Het zijn er te veel om hier voorbeelden te noemen. U zult er zelf ongetwijfeld allemaal een aantal kennen. Nou vooruit, twee voorbeelden dan, die ik jarenlang ook verkeerd heb uitgesproken en soms nog: Oisterwijk, dat je als Oosterwijk dient uit te spreken, en Acquoy, dat je als Akkooi dient uit te spreken. Ik heb het jarenlang als Akwoi uitgesproken, in de regio spreekt men het ook weleens - plagend - op zijn Frans uit (als Akwà dus).

Adviescommissie
Niet alleen plaatsnamen, ook gemeentenamen en andere topografische namen worden niet altijd even eenduidig en logisch gespeld. Om meer orde in het topografische namenlandschap te scheppen, is in de jaren tachtig de Adviescommissie aardrijkskundige namen in Nederland (AaniN) opgericht, die per 2011 is ondergebracht bij het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG). De commissie heeft recentelijk een brochure uitgebracht over het belang en de mogelijkheden van haar advieswerk, en zij heeft onlangs een site gepresenteerd waarop zij haar activiteiten toelicht: http://www.plaatsnamenadvies.nl/. Als de materie u interesseert: ga er eens kijken, de site heeft een hoog informatief gehalte.

1 plaats op meer manieren gespeld
Pragmatisch gezien zouden wij zeggen: dat men door een landelijke bril gezien plaatsen niet altijd even logisch en eenduidig spelt is nog tot daar aan toe, maar doe het binnen één plaats dan op zijn minst eenduidig. Landelijk kennen wij inmiddels honderden voorbeelden van plaatsen die op verschillende manieren worden gespeld (bijvoorbeeld in het postcodeboek, op plaatsnaamborden, straatnaamborden, busbordjes, richtingwijzers, paddenstoelen en wat al niet meer).

Eén voorbeeld uit vele: het dorp Ooij (http://www.plaatsengids.nl/ooij), dat officieel zo heet blijkens postcodeboek en gemeentelijke basisadministratie (BAG), maar ter plekke op de - even zeer officiële! - blauwe plaatsnaamborden (komborden) als Ooy wordt gespeld...
Nog een extreem voorbeeld: de buurtschap Nummer ehhh... Eén? (http://www.plaatsengids.nl/nummer-een) wordt op 4(!) verschillende manieren gespeld...

Plaatsnaambordloze plaatsen
Plaatsen zoals Nutter en Hezingen die voor de BAG en het postcodeboek als formele woonplaats zijn benoemd, maar ter plekke geen plaatsnaamborden hebben, vallen wat ons betreft ook onder de categorie oneenduidigheid (of slordigheid, laksheid?). Het lijkt ons althans erg voor de hand liggend dat op zijn minst alle formele woonplaatsen plaatsnaamborden zouden moeten hebben (dan laten wij de ca. 2.000 plaatsnaambordloze niet-formele woonplaats zijnde buurtschappen gemakshalve nog maar even buiten beschouwing).

Termenlijst: topografie
Het zal u vast niet verbazen dat topografen van lijstjes houden. Wij hebben dan ook in de Termenlijst van niet algemeen bekende termen (http://www.plaatsengids.nl/glossary) een categorie Topografie (http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/94) toegevoegd. Wij hebben daar, naast toelichtingen op de begrippen BAG en postcodeboek, als beginnetje een aantal voor topografisch geïnteresseerden leuke en wellicht leerzame lijstjes opgenomen (eveneens nog in een beginstadium verkerend).

Zo viel het ons tijdens ons redactiewerk op dat een aantal buurtschappen wel een (al dan niet nog in functie zijnde) kerk heeft, maar desondanks in het spraakgebruik nog als buurtschap wordt beschouwd (een buurtschap 'promoveert' namelijk over het algemeen tot dorp zodra er een kerk komt). Landelijk gezien zijn dat toch uitzonderingen en dus leuk om een lijstje van te maken (en natuurlijk de achtergronden van een en ander uit te zoeken). Zie http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/159.
En tweelingdorpen die soms wel, soms niet als zodanig worden beschouwd, afhankelijk van de instantie of het medium. Zie http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/153.
Een lijstje van 'buitenlandse plaatsnamen in Nederland' is natuurlijk ook altijd aardig (we kennen iemand die die plaatsen voor een groot deel is afgereden en daar een fotoreportage van heeft gemaakt). Zie http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/152.
En zo is er nog een lijstje van formele woonplaatsen (volgens de BAG) die dat in de praktijk helemaal niet zijn (ter plekke zijn ze nergens te vinden), en een lijstje van plaatsen met een getal in de naam. Zie http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/160 respectievelijk http://www.plaatsengids.nl/glossary/term/158.
Zoals gezegd: de meeste lijstjes zijn nog maar beginnetjes. Wij zullen zelf een en ander in de loop der tijd uitbreiden, maar opmerkingen en aanvullingen zijn natuurlijk altijd welkom.

Nieuwsbrief en Twitter
Voor de Januari-Nieuwsbrief laten wij het hier even bij. Vanwege het vele voortgangs-nieuws dat deze keer te melden viel, zijn de enkele 'A4-tjes' toch weer snel gevuld.
Kent u mensen die geïnteresseerd zouden kunnen zijn in onze Nieuwsbrief? Dan kunt u ze verwijzen naar het menu Nieuwsbrief in de boven- en linkermenubalk op de site (http://www.plaatsengids.net/nieuwsbrief--twitter). Op die pagina kunt u zich ook aanmelden om tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl te ontvangen op uw Twitter-account.

Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer van een aantal wetenswaardigheden te hebben voorzien en wensen u veel lees- en kijkplezier op Plaatsengids.nl!,
namens de redactie,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

(opmerkingen en aanvullingen zijn altijd welkom, onderaan dit artikel of via het Contact-scherm op de site: http://www.plaatsengids.nl/contact)

Plaatsengids.nl: het gemak dient de mens!