Plaatsengids.nl Nieuwsbrief oktober 2012

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, cultuurhistorie en kleinschalig toerisme van alle 6.000 plaatsen en plaatsjes in ons land.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:
1) Nieuwe en vernieuwde plaatsnaamborden:
West-Souburg, Egelshoek, gemeente Castricum.

2) Natuur en landschap:
Vogeluitkijkplek Oehoevallei Sint Pietersberg, zeereepgaten, Juichwilg.

3) Bezienswaardigheden:
Molen en Fort Hoofddorp, nieuw gemeentehuis Lansingerland.

4) Geschiedenis en cultureel erfgoed:
Nieuw culinair museum te Veenhuizen (DR), digitalisering archieven en tijdschriften, eerste tradities op lijst Immaterieel Erfgoed.

5) Topografie en ruimtelijke ordening:
Beinum, in Etten-Leur of 'op de Leur'?, Rode Lijst eraf en erop, GIS-Conferentie 2012, varianten op Het Dorp van Wim Sonneveld.

6) Antwoord op Vraag van de Maand:
Hoe zit het met de vier verlaten van de buurtschap Vierverlaten?

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Nieuwe en vernieuwde plaatsnaamborden

Zoals wij eerder hebben geschreven en ook op onze site staat verwoord, lijkt het óns logisch dat bij alle plaatsen in ons land plaatsnaamborden staan. Ter bevestiging van de identiteit van de plaats en die van haar inwoners. En ook voor toeristen is het wel zo handig om te kunnen zien door welke plaats je komt. Toch denken kennelijk niet alle gemeenten er zo over. Want bij de helft van de 4.000 buurtschappen in ons land ontbreken nog plaatsnaamborden. De laatste jaren is er wel een trend waarneembaar dat steeds meer gemeenten alsnog deze borden gaan plaatsen. Ook zijn er gemeenten die hun plaatsnaambord-portalen verfraaien met gemeente- of dorpswapens, lokale landschappen en dergelijke. Hieronder enkele bijzonderheden op dit gebied die onlangs hebben plaatsgevonden:

West-Souburg heeft eindelijk zijn borden terug!

West-Souburg is inmiddels wellicht te beschouwen als icoon van de strijd die soms door lokale gemeenschappen wordt geleverd om hun plaatsnaamborden te behouden dan wel terug te krijgen. Dick Schinkel, voorzitter van de lokale partij Souburg-Ritthem (omvattende 3 dorpen en 1 buurtschap in de gemeente Vlissingen), mailt ons het volgende: “Na meer dan drie jaar lobbyen is het in september 2012 gelukt om het "vergeten dorp" West-Souburg, zoals het voor de inwoners voelde, middels plaatsnaamborden weer op de kaart te zetten. Tijdens de opnamedag van SBS 6 in West-Souburg op 19-4-2012*, heeft de voltallige gemeenteraad van de gemeente Vlissingen een motie ingediend waarin gevraagd werd de schenking van de plaatsnaamborden met informatiepanelen door de lokale heemkundekring Stichting Aldegonde, te aanvaarden en de borden bij de oude ingangen van het dorp te plaatsen. Inmiddels zijn op vijf plaatsen in het dorp plaatsnaamborden West-Souburg geplaatst, voorzien van informatiepanelen die het een en ander onthullen over de rijke geschiedenis van het dorp. Op 8 oktober 2012 zijn de borden officieel onthuld door wethouder Rob van Dooren.” Voor nadere informatie zie onze homepage van West-Souburg.
* (tijdens de presentatie door Plaatsengids.nl van de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland, waar West-Souburg ook op stond wegens het in 2009 door de gemeente verwijderen van de plaatsnaamborden, red.)

Sinds september 2012 is het dorp West-Souburg ter plekke weer hekenbaar middels plaatsnaamborden, met informatiepanelen waarop de voorbijganger kan lezen wat er nu zo bijzonder is aan dit dorp.

Egelshoek gemeente Hilversum

Hoofdredacteur Frank van den Hoven heeft op 26 september jl. een lezing gehouden op een congres van o.a. gemeentelijke geografen (voor nadere details hierover zie hoofdstuk 5 van deze Nieuwsbrief). Aan het eind roept hij de gemeenten op om plaatsnaamborden te plaatsen bij de buurtschappen waar dat nog niet het geval is. De titel van die oproep was “Ga op zoek naar uw Egelshoek!”. Waarbij de buurtschap Egelshoek in de gemeente Hilversum model stond voor de vele buurtschappen in ons land met rijke geschiedenissen en bijzondere landschappen, die desondanks niet ter plekke middels plaatsnaamborden herkenbaar zijn. Wat schetst onze verbazing: een week later, op 4 oktober, blijkt in Egelshoek een plaatsnaambord te zijn onthuld. Uiteraard puur toevallig. Het is overigens wel een vreemd bord op een vreemde plek... Zie verder onze homepage van Egelshoek.

Op 4 oktober 2012 is het nieuwe plaatsnaambord in de buurtschap Egelshoek officieel onthuld. Wel een beetje vreemd bord op een beetje vreemde plek. U leest er meer over op onze homepage van Egelshoek.

Gemeente Castricum

De gemeente Castricum wil de bijzondere landschappen en de rust en ruimte van haar kernen beter ‘op de kaart’ zetten en heeft bedacht om daartoe o.a. de plaatsnaambord-portalen van de kernen te verrijken met foto’s van lokale landschappen. De winnende foto’s van een prijsvraag onder de bevolking zijn in de portalen gemonteerd. Een voorbeeld ziet u op deze pagina. Een soortgelijk voorbeeld elders in het land kennen wij alleen als particulier initiatief in de buurtschap Telgt, gemeente Ermelo. Wellicht heeft Castricum dit van Telgt afgekeken? Wat ons betreft mag dit trouwens wel een trend worden, dus wellicht doet ook hier goed voorbeeld goed volgen.

De Ermelose buurtschap Telgt heeft plaatsnaamborden met fraaie landschapsfoto's erbij. De kernen in de gemeente Castricum hebben dat sinds kort ook. Wellicht een trend?

2) Natuur en landschap

Vogeluitkijkplek Oehoevallei Sint Pietersberg

De Oehoevallei op de Sint Pietersberg bij Maastricht is ingericht als rust- en stiltegebied. Met de in september 2012 geplaatste vogeluitkijkplek Kiekoet biedt Natuurmonumenten liefhebbers toch de kans om de Oehoevallei van dichtbij te ervaren. De vallei herbergt o.a. landgeiten, vossen en bijzondere vogels zoals de Oehoe, 's werelds grootste uil.

Nieuw woord voor de Van Dale: zeereepgaten

In de 'zeereep' tussen Bloemendaal en IJmuiden worden momenteel vijf gaten gemaakt van tussen de 100 en 150 meter breed en elf meter diep. De dynamiek van stuivend zand wordt op deze manier teruggebracht en de duinen gaan weer aan de wandel door het landschap. Een eeuwenoud en verloren gegaan proces wordt zo hersteld. Zonder dynamiek is ons unieke duin-ecosysteem ten dode opgeschreven. Door de grotere variatie krijgen karakteristieke planten en dieren weer goede kansen. Zie verder onze homepage van Bloemendaal, kopje Natuur en recreatie.

En nog één: Juichwilg

De Groningse gemeente Oldambt is winnaar van de Juichwilg. De prijs werd verdiend met het actief ondersteunen van initiatieven van onderaf op het gebied van landschap en cultuurhistorie en de aandacht voor de eigen leefomgeving. De Juichwilg is een bronzen knotwilg en gaat vergezeld van een geldprijs van 5.000 euro voor een landschapsproject. In het kader van ‘Het Landschap Ben Je Zelf’ waren 12 gemeenten genomineerd voor de trofee de Juichwilg. De Juichwilg wordt jaarlijks uitgereikt aan een gemeente die zich op bijzondere wijze heeft ingezet voor het landschap. Dit jaar was het thema cultuurhistorie en buitenplaatsen. Zie verder de link.

3) Bezienswaardigheden

Molen en Fort Hoofddorp

Op onze homepage van Hoofddorp heeft iemand onderaan, bij de reacties, een link geplaatst naar een prachtig gedicht over molen De Eersteling, en verder links naar nog enkele filmpjes over de molen en over Fort Hoofddorp.

Gemeentehuis Lansingerland

Het nieuwe gemeentehuis van de gemeente Lansingerland is onlangs opgeleverd. Het is een architectonisch hoogstandje geworden. Nadere informatie vindt u op onze homepage van Lansingerland, kopje Bezienswaardigheden.

4) Geschiedenis en cultureel erfgoed

Nieuw culinair museum te Veenhuizen (DR)

Culinair Erfgoed Centrum Inmaak en Bewaar in het Drentse Veenhuizen is in september 2012 van start gegaan. U vindt er alles over oude en huidige conserveringstechnieken. Hoe deed men dat in een dorp als Veenhuizen waar ooit 5.000 mensen woonden in een tijd dat de koelkast en diepvries nog niet bestonden? En hoe kunt u het voedsel uit uw eigen tuin het beste bewaren?

Culinair Erfgoed Centrum Inmaak en Bewaar in Veenhuizen (DR) is in september 2012 van start gegaan.

Digitalisering archieven en tijdschriften gaat voort

In hoog tempo zijn en worden de afgelopen jaren teksten en beelden uit archieven gedigitaliseerd, zodat u ze thuis via het internet kunt bekijken en er niet meer per definitie voor naar het archief hoeft. Zo staan sinds 12 oktober jl. ruim 370.000 beelden van uitgeverij De Spaarnestad op de website gahetNA, een samenwerking van de Stichting Vrienden van het Nationaal Archief, het Nationaal Archief en Spaarnestad Photo. Deze omvangrijke collectie bestaat uit beeldmateriaal dat afkomstig is van kranten, tijdschriften, uitgeverijen en fotobureaus. De kern wordt gevormd door het fotoarchief van de Haarlemse rooms-katholieke drukkerij en uitgeverij De Spaarnestad (het latere VNU, nu Sanoma). De collectie bevat tevens ruim 1.500 ingebonden delen van jaargangen van tijdschriften. In deze geïllustreerde tijdschriften kunnen foto's en dia's uit de collectie in hun oorspronkelijke context worden gezien. De fotoarchieven die afkomstig zijn van De Geïllustreerde Pers, HP/De Tijd, Het Parool, Trouw, Elseviers Magazine en Het Leven (1906-1941) behoren ook tot deze collectie, net als die van het protestantse tijdschrift De Spiegel, het Nationaal Foto Persbureau, ’t Sticht, ABC Press en het ANP.


Ook alle jaargangen van het tijdschrift Archeologische Kroniek Zuid-Holland, dat sinds 1974 wordt uitgegeven, zijn onlangs gedigitaliseerd en via de link online te lezen. Maar inmiddels is er nog veel meer online te lezen over de geschiedenis van Zuid-Holland. Zie daarvoor onze homepage van Zuid-Holland, kopje Geschiedenis.

Eerste tradities op lijst Immaterieel Erfgoed

Zoals wij in de vorige Nieuwsbrief meldden, is Nederland sinds september 2012 aangesloten bij het Unesco Verdrag ter Bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Met immaterieel erfgoed worden met name tradities en rituelen bedoeld. Door het ondertekenen van het Unesco-verdrag verplicht Nederland zich onder meer om een Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed te maken. Op 13 oktober jl. is bekend geworden dat de eerste drie tradities op deze lijst zijn opgenomen. Het betreft het Bloemencorso in Zundert, de Boxmeerse Vaart en de Sint Maartensviering in Utrecht. Plaatsing op de lijst betekent met name erkenning van het belang van de traditie en beoogt een stimulans te zijn voor de betrokken organisaties om die door te geven aan jongere generaties. Voor nadere informatie zie de link.

Klein Zundert is 1 van de 20 corsobuurtschappen die jaarlijks deelneemt aan het Bloemencorso Zundert, dat onlangs op de Natoinale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed is geplaatst. Op de foto de corsowagen van Klein Zundert van 2012, getiteld Heilige Koe.

5) Topografie en ruimtelijke ordening

Beinum: van buurtschap naar wijk of dorp

Beinum is topografisch gezien een bijzonder geval. Vanouds een buurtschap van dorp en gemeente Angerlo, is het in 1957 naar de gemeente Doesburg overgegaan omdat die ruimte nodig had voor uitbreiding. Tegenwoordig is Beinum een wijk die met 4.500 inwoners bijna net zo groot is als de oude stad Doesburg. Gezien grootte en los van de stad gelegen ligging (ze worden door water van elkaar gescheiden) zou je Beinum wellicht ook als dorp kunnen zien. De atlas en richtingborden ter plekke vermelden het nog als plaatsnaam. Hoe dan ook, in Beinum is dit jaar een nieuwbouwwijk van 200 huur- en koopwoningen gerealiseerd waarin kwaliteit en betaalbaarheid worden gecombineerd. De prijzen doen inderdaad denken aan ‘vroeger’. Het project trekt dan ook belangstelling uit het hele land, om te kijken of het wellicht ook elders navolging kan krijgen. Voor nadere informatie zie onze homepage van Beinum.

Naamgeving plaatsen: woont iemand in Etten-Leur of ‘op de Leur’?

In het kader van de door ons in april jl. gepubliceerde Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland, is er onder meer een reportage geweest in Heeswijk-Dinther (start op 12 min. 30 sec.), dan wel Heeswijk en Dinther. Kern van de zaak was dat daar voor de postadressen sinds 1978 gemakshalve al sprake is van een plaatsnaam Heeswijk-Dinther, terwijl inwoners zich nog wel degelijk identificeren als inwoner van het dorp Heeswijk dan wel Dinther. Het duurt vaak enkele generaties voor zo’n nieuwe ‘fusieplaatsnaam’ echt ingeburgerd raakt. Iets soortgelijks speelt bij Etten-Leur, welke plaats al sinds ca. 1970 zo heet. Toch zegt men ook anno 2012 nog steeds dat iemand die formeel in Etten-Leur Noord woont, ‘op de Leur’ woont. Zelfs de regionale krant gebruikt die benaming nog, getuige een krantenartikel d.d. 15 oktober 2012.

Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland: 1 erbij en 1 eraf

Zoals hierboven beschreven, is West-Souburg onlangs van de Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland verwijderd omdat het dorp weer plaatsnaamborden heeft gekregen en de inwoners daarmee hun identiteit (her)bevestigd hebben gekregen. Daarentegen is er ook een plaats toegevoegd, namelijk de buurtschap Ritsumasyl bij Leeuwarden. Door voorgenomen reconstructies in de rondweg om Leeuwarden dreigt deze buurtschap namelijk van de kaart te verdwijnen. Uiteraard komen de inwoners hier met diverse acties tegen in opstand. Met een fraaie serie ansichtkaarten en met een idem wandelroute zetten zij hun buurtschap letterlijk en figuurlijk 'op de kaart'. Zie verder onze homepage van Ritsumasyl.

De nu nog idyllische buurtschap Ritsumasyl bij Leeuwarden heeft, met slechts enkele tientallen panden, toch een eigen bebouwde kom en daarmee een zekere erkenning als woonplaats, hoewel het voor de postadressen onder twee buurdorpen valt. De buurtschap dreigt door uitbreiding van Leeuwarden van de kaart te worden geveegd.

GIS-Conferentie 2012: Plaatsnamen op de kaart (of niet)

Op de GIS-Conferentie 2012 (GIS = Geografische Informatie Systemen) d.d. 26 september jl. heeft hoofdredacteur van Plaatsengids.nl Frank van den Hoven een lezing gehouden, getiteld ‘Plaatsnamen op de kaart (of niet)’. De lezing gaat over de vele plaatsen in ons land die letterlijk en figuurlijk niet goed ‘op de kaart staan’. Dit geldt letterlijk voor atlassen en plattegronden, maar ook in meer overdrachtelijke zin voor plaatsnaamborden, richtingborden, adresbestanden en de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).

Bent u ook benieuwd naar wat er in deze opzichten allemaal mis is met onze plaatsnamen en woonplaatsen?; de lezing is in tekst en beeld te vinden onder de link hierboven (de introductie tot de lezing vindt u bovenaan de pagina, de lezing zelf staat als pdf-bestand onderaan de pagina).

Hoofdredacteur van Plaatsengids.nl Frank van den Hoven heeft op 26 september jl. een lezing gehouden over wat er allemaal mis is met onze plaatsnamen in relatie tot o.a. atlassen, plaatsnaamborden en adresbestanden. En wat daaraan gedaan zou kunnen worden ter verbetering. U kunt de lezing terugvinden op onze site.

Het Dorp van Wim Sonneveld nu ook in het Frysk

U kunt ongetwijfeld het prachtige liedje Het Dorp, van Wim Sonneveld. Al rondneuzend op het internet, stuitten wij bij toeval op een soortgelijk, op dit nummer gebaseerd lied. Het gaat over Drachten in vroeger tijden en heet It alde doarp. Inderdaad, in het Fries. U kunt beide nummers beluisteren op onze pagina over steden, dorpen en buurtschappen, onder het kopje Dorp. Het Friese nummer is vooralsnog alleen te beluisteren in Explorer. Er staat ook nog een variant op dit nummer bij over het dorp Hooglanderveen.

6) Vraag van de Maand

Antwoord op vorige vraag: hoe zit het met de vier verlaten van de buurtschap Vierverlaten?

Op de vorige Vraag van de Maand is een reactie binnengekomen: Annelies de Wijk tipte ons een link naar het Nieuwsblad van het Noorden uit 1912, waarin uiteengezet wordt welke vier sluizen er vroeger in Vierverlaten zijn geweest. Er waren dus wel degelijk vier sluizen, en geen vier sluisdeuren waar de plaats naar genoemd zou zijn, zoals op Wikipedia wordt gesteld. Zie verder onze homepage van Vierverlaten.


Heeft u zelf een vraag over een aspect van een bepaalde plaats waar u niet uitkomt? Of een ‘zoekplaatje’ van een ansichtkaart die u niet kunt lokaliseren? Dan kunt u dat sturen aan de redactie van Plaatsengids.nl. Wellicht is úw vraag dan de volgende keer de Vraag van de Maand.

@ @ @ @ @

Adverteren op Plaatsengids.nl
Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaatspagina op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina Adverteren.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief september 2012

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, cultuurhistorie en kleinschalig toerisme van alle 6.000 plaatsen en plaatsjes in ons land.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties: fusies per 1-1-2013, grenscorrecties gemeenten Nijkerk en Barneveld m.b.t. buurtschappen Appel en Prinsenkamp.

2) Overige actualiteiten: nieuw museum in Monnickendam, reconstructie schans bij buurtschap Draaibrug, verstedelijking, immaterieel erfgoed, Cultuur Monumenten Maand, crowdfunding natuur Gelderland, meest authentieke boer van Nederland, tv-serie en boek over dialecten, Groningen eerste ´ontsnipperde stad´ van Europa.

3) Buurtschapen, voortgang en plaatsnaamborden: ’t Beijersche, Rijkebuurt, Roptazijl. Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne.

4) Topografie: plaatsen met oneenduidige naamgeving of spelling, plaatsnamen uitspraak, meer plaatsnamen op Duitse kentekens.

5) Vraag van de Maand: wie kan ons vertellen hoe het nu echt zit met de vier verlaten van de buurtschap Vierverlaten bij Groningen én met het mysterieuze halte’stempel’ van het toenmalige station?

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties

Fusies per 1-1-2013

De drie nieuwe fusiegemeenten die per 1-1-2013 gaan ontstaan, zijn recentelijk gefiatteerd door de Eerste Kamer en daarmee definitief geworden. Wie zich nader wil verdiepen in de stukken die hebben geleid tot deze nieuwe gemeenten, kan dit nu per nieuwe gemeente overzichtelijk gegroepeerd vinden onder de desbetreffende links op onze pagina Gemeentelijke herindelingen, kopje 1-1-2013.

Buurtschap Appel binnenkort geheel gemeente Nijkerk

Een deel van de buurtschap Appel (gelegen rond de Appelseweg) valt nu nog onder de gemeente Barneveld, soms met een nogal grillig grensverloop. Dat is niet altijd even praktisch, en daarom gaat dat binnenkort veranderen. Trouwens waarom heet de buurt W hiervan (gelegen rond de Peerweg) eigenlijk niet Peer? En: in Appel zijn recentelijk restanten van een ringburgwal gevonden, wat voor die streek zeldzaam is. Vergeet ook niet het Appels Volkslied te beluisteren! Over dit alles vindt u meer op onze homepage van Appel.

2) Overige actualiteiten

Nieuw museum in Monnickendam

Waterlandsmuseum De Speeltoren is in 2012 van start gegaan. Het museum geeft een gevarieerd beeld van de cultuur en natuur van de gemeente Waterland en haar kernen Monnickendam, Broek in Waterland, Zuiderwoude, Ilpendam, Katwoude en Overleek.

‘Nieuwe’ schans aangelegd in Draaibrug

In de buurtschap Draaibrug bij het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de aanleg van de Bordeelschans, een schans uit de 16e eeuw die ooit is verdwenen en die men nu dus weer opnieuw gaat construeren. Zie onze homepage van Draaibrug, kopje Bezienswaardigheden.

80/20-regel gaat ook op voor stad/platteland en hun inwoners

Wat wij reeds vermoedden, wordt bewaarheid in een recente statistiek van Unicef; ca. 80 procent (83 om precies te zijn, de komende decennia doorgroeiend naar 92!) van de Nederlanders woont in stedelijk gebied, dus in de zeg 20 procent (oftewel ca. 1.000) grootste plaatsen van ons land. De overige ca. 20 procent van de inwoners woont dus in de 80 procent (oftewel ca. 5.000) kleinste plaatsen van ons land. Zie de kaart op de site van UInicef.

Begrijpelijk is daarom ook, omdát veruit de meeste mensen in stedelijk gebied wonen, dat het buitengebied met haar 5.000 kleinere dorpen en buurtschappen relatief onbekend en daarmee onbemind is. En dat is nu net de reden waarom Plaatsengids.nl vooral die 5.000 kleinste plaatsen tekstueel en visueel in kaart brengt. In de hoop en veronderstelling dat het omgekeerde van de stelling ‘onbekend maakt onbemind’ ook opgaat. Ga eens van de ‘grote weg’ af en ontdek hoe mooi uw eigen land is!

Immaterieel erfgoed

Naast het materiële cultureel erfgoed (monumentale objecten en landschappen) kennen we ook immaterieel erfgoed (tradities en rituelen). Sinds september 2012 is Nederland aangesloten bij het Unesco Verdrag ter Bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Op deze manier willen de aangesloten landen de culturele diversiteit in de wereld behouden. Door het ondertekenen van het Unesco-verdrag verplicht Nederland zich onder meer om een Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed te maken. Personen en instanties kunnen zich aanmelden, als ze tradities in stand willen houden. De coördinatie ligt bij het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Voor nadere informatie zie de link en de pagina Volkscultuur en immaterieel erfgoed in onze Woordenlijst.

Natuurmonumenten is gevestigd op Schaep en Burgh, een van de 's-Gravelandse Buitenplaatsen

Cultuur Monumenten Maand

Natuurmonumenten beheert zo’n 3.200 cultuurhistorische bouwwerken, waarvan 550 een monumentale status bezitten. Om deze gebouwen duurzaam te behouden, zijn ze vaak gesloten voor het publiek. In mei en september maakt Natuurmonumenten een uitzondering. Natuurmonumenten sluit zich met de openstelling van een deel van haar buitenplaatsen aan bij het Jaar van de Historische Buitenplaats, dat dit jaar plaatsvindt. In de hele maand september worden de deuren geopend. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd in en rondom bijzondere monumenten. Zie verder de pagina's Nederlanders trots op cultuurhistorisch erfgoed en Cutuur Monumenten Maand op de site van Natuurmonumenten.

Gelderland: Financiering natuurprojecten met crowdfunding

De provincie Gelderland is een experiment gestart met het zogenoemde crowdfunding. De provincie wil via internet donateurs vinden voor een aantal natuurprojecten van onder andere Natuurmonumenten en amfibieënorganisatie Ravon. Crowdfunding is al bekend en succesvol in de kunst- en cultuursector. Voor natuurfinanciering is het middel nog onbekend. Via de website van de provincie zijn alle betrokken projecten te zien. Met een druk op de knop kunnen bezoekers aangeven dat ze een zelfgekozen bedrag in een project willen steken.

Natuurmonumenten wil een picknick- en vlinderwei realiseren en Ravon kikkerpoelen. Nieuwe natuurinitiatieven zijn verder het adopteren van een stukje natuur en het organiseren van sport in de natuur ofwel safari-joggen. Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijk voor natuur en het beheer daarvan. Gelderland wil daar als grootste en groenste provincie jaarlijks ruim 100 miljoen euro in investeren, maar vreest dat dat bedrag nog niet genoeg is om een gezond ecosysteem in stand te houden, en gaat daarom aanvullend met crowdfunding werken. Zie verder het bericht over natuur-crowdfunding op de site van de provincie Gelderland.

Kikkers kunnen profiteren van Crowdfunding

Meest authentieke boer van Nederland

Boer Piet Luyendijk uit Vierpolders is door tijdschrift Landleven tot meest authentieke boer van Nederland verkozen. Een beetje arbitrair lijkt ons; er zijn immers nog veel meer authentieke boeren in ons land. Hoe dan ook, RTV Rijnmond heeft naar aanleiding hiervan wél interessante reportages over de man gemaakt. Zie de link.

Tv-serie en boek over dialecten

Onlangs is een tv-serie gestart over de situatie van de dialecten en streektalen in ons land. Tegelijkertijd is er een boek over dit onderwerp verschenen. "Dat is andere taal!" Elke maandag van 3 september t/m 22 oktober 2012, 19:25 uur, Nederland 2. Boek en cd: Rien van den Berg en Marc van Oostendorp: Dat is andere taal! Unieboek / Het Spectrum.

Groningen eerste ‘ontsnipperde stad´ van Europa

Groningen mag zich de eerste ontsnipperde stad van Europa noemen. In geen andere stad zijn de barrières voor de natuur met faunatunnels, uitklimplaatsen en wildviaducten zo goed weggenomen als in Groningen.

3) Buurtschappen

Stand van zaken homepages

De redactie van Plaatsengids.nl werkt voortdurend aan het vervaardigen van homepages voor de buurtschappen waar wij tot heden nog geen homepage van hebben. Op dit moment zjin alle buurtschappen van de provincies Groningen, Gelderland en Zeeland ingevoerd. Over enkele maanden beogen wij hiermee landelijk compleet te zijn, en daarmee - als enige op het internet - informatieve homepages te hebben van alle ca. 6.000 nog bestaande plaatsen in ons land.

Nieuwe plaatsnaamborden

’t Beijersche

’t Beijersche is de eerste buurtschap in de gemeente Vlist die is voorzien van plaatsnaamborden (met dank aan Gerda en Leen Louwerse voor de foto). Nu de andere 11 nog. Overigens heeft ’t Beijersche nu 3 verschillende spellingen... Zie verder het kopje Naam op onze homepage van ’t Beijersche.

´t Beijersche, buurtschap in de gemeente Vlist, heeft sinds kort fraaie plaatsnaamborden. Alleen is daarmee een 3e spelling geìntroduceerd, naast de spelling Het Beijersche in de atlassen en Beijersche op de bushalteborden ter plekke. Weer een kandidaat dus voor het spelletje ´Wie van de Drie?´

Rijkebuurt

De buurtschap Rijkebuurt in de gemeente Borsele heeft vermoedelijk ook pas sinds kort plaatsnaamborden, waarvan eentje aan een kunstzinnige paal. In deze gemeente ontberen nu alleen de buurtschappen Graszode en Knaphof nog plaatsnaamborden. Van de buurtschap Knaphof is ons overigens nog geen naamsverklaring bekend. Als u daar meer van weet, houden wij ons aanbevolen.

Roptazijl

Tot voor kort verkeerden wij in de veronderstelling dat de buurtschap Roptazijl geen plaatsnaamborden heeft. Er blijkt er nu toch één te staan (het bord was door bosjes deels aan het zicht onttrokken). Zie de afbeelding op onze homepage van Roptazijl. Het bord staat in het deel van Roptazijl dat in de gemeente Harlingen ligt. De gemeente Franekeradeel wil helaas geen borden plaatsen in haar deel, zo kreeg de lokale heemkundekring op haar verzoek te horen (de gemeente wil dat aan de t.z.t. te ontstane fusiegemeente overlaten), zodat je aan die kant niet ziet wanneer je de buurtschap betreedt en weer verlaat.

Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne

Tijdens onze research naar de plaatsen in ons land zijn wij weer op een nieuwe categorie ´bijzondere gevallen´ gestuit, namelijk buurtschappen waarvan de naam kennelijk buiten gebruik is geraakt, maar waarvan de bebouwing en het landschap nog gewoon intact zijn. Er is dus geen duidelijke reden aanwijsbaar voor het verdwijnen van de plaatsnaam (anders dan bij bijvoorbeeld buurtschappen die worden afgebroken voor de aanleg van infrastructuur, of die door een dorp of stad worden ´opgeslokt´). Toch blijken die namen in de praktijk in de regio nog wel te leven.

Voorbeelden in deze categorie zijn de buurtschappen Langen en Boschheurne, beide in voorheen gemeente Laren Gelderland, tegenwoordig gemeente Lochem. Met dank aan Ad de Goede voor het ons attenderen op het bestaan van deze buurtschappen (deze plaatsnamen komen namelijk niet meer voor in recente atlassen, vandaar dat wij ze tot heden ´over het hoofd hadden gezien´) en voor de afbeeldingen van Langen. Een ander voorbeeld in deze categorie, dat wij reeds eerder hebben uitgewerkt, is de buurtschap Worth-Rheden tussen Velp en Rheden. Al met al aanleiding voor het opnemen van deze nieuwe categorie in onze Woordenlijst.
Kent u nog meer verdwenen buurtschapsnamen, waarvan de bebouwing (en wat ons betreft dus ook de buurtschap) nog gewoon bestaat? Wij vernemen het graag!

Langen was (en is wellicht nog steeds) een buurtschap, vanouds vallend onder het Gelderse Laren. De plaatsnaam is kennelijk buiten gebruik geraakt, maar de plaats (dat wil zeggen de bebouwing) bestaat nog wel degelijk.

4) Topografie

Plaatsnamen: naamgeving en spelling

In de rubriek Woordenlijst hebben wij onder meer een aantal overzichten opgenomen met topografische bijzonderheden van uiteenlopende aard. Onlangs hebben wij er weer een overzicht aan toegevoegd, en wel Plaatsnamen met oneenduidige spelling of naamgeving. Het valt ons namelijk op dat veel kleine dorpen en buurtschappen op verschillende wijzen worden gespeld (bijvoorbeeld op plaatsnaamborden, richtingwijzers, websites en in atlassen, boeken en namen van lokale instanties).

Dat komt 1) omdat wij geen landelijk instituut hebben die vaststelt wat onze plaatsnamen zijn en hoe ze gespeld moeten worden en 2) omdat de namen van kleine dorpen en buurtschappen en daarmee hun spelling, in tegenstelling tot die van de grotere dorpen en steden, vaak ook niet zijn vastgesteld voor het in 1978 ingevoerde postcodeboek en de in 2009 ingevoerde BAG. Waardoor men deels noodgedwongen lokaal maar wat aanrommelt... Het leek ons zinnig hier een overzicht van te maken. En natuurlijk hopen wij dat de lijst een `Wie de schoen past...´-effect gaat krijgen.


Nieuwerbrug aan den Rijn?
Dat landelijk gezien oneenduidig met naamgevingen en spelling wordt omgegaan (omdat daar geen landelijk coördinerend instituut voor is zoals in andere landen) is nog tot daar aan toe, maar ook binnen gemeenten en plaatsen constateren wij vele oneenduidigheden. En wij zouden er toch op zijn minst voor willen pleiten om één plaats ook, op welke manier dan ook, consequent te benoemen en te spellen.

Zo zien wij de ratio niet van het feit dat de gemeente Bodegraven-Reeuwijk recent de naam van het dorp Nieuwerbrug formeel heeft veranderd in Nieuwerbrug aan den Rijn. Volgens de gemeente zou dat de meest gangbare naam zijn, maar de enige instantie die die naam gebruikt is de gemeente zelf, en dan alleen nog in het recent op hun verzoek gewijzigde postcodeboek. Op de plaatsnaamborden en op de gemeentesite staat nog steeds Nieuwerbrug... Volgens ons is dit dus een geval van wat je 'topografische dwaling' zou kunnen noemen.

Plaatsnaam niet in Plaatsenregister? Gebruik dan de zoekfunctie!

Als u een plaatsnaam (die u bijvoorbeeld op een stempel, ansichtkaart of archiefstuk of in een adressering tegenkomt) niet in ons Plaatsenregister kunt vinden, gebruik dan de zoekfunctie. Op die manier vindt u oude spellingen en naamgevingen van plaatsen vaak wel terug.

Zoekt u bijvoorbeeld naar de plaats Briels(ch) Nieuwland, dan komt u er via de zoekfunctie achter dat dat dorp tegenwoordig Vierpolders heet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor het melden van de oude benaming en voor de afbeelding). Of zoekt u naar de dorpen Akkerwoude, Dantumawoude of Murmerwoude, dan meldt de zoekfunctie u dat die inmiddels (én wanneer en waarom!) zijn ‘gefuseerd’ tot het dorp Damwâld, dat tot voor kort nog Damwoude heette. Je moet het maar weten...

Stel u heeft een stempel, adressering, ansichtkaart of archiefstuk van bijv. een voorouder, waarop de plaatsnaam Briels(ch) Nieuwland voorkomt. In de atlassen is het niet meer te vinden, omdat de plaatsnáám inderdaad niet meer bestaat. Het dórp bestaat echter nog steeds, zij het onder een geheel andere naam. Middels de zoekfunctie van Plaatsengids.nl vindt u direct hoe dit dorp tegenwoordig heet.

Plaatsnamen uitspraak

In de rubriek ‘Plaatsnamen uitspraak’ vermelden wij plaatsnamen waarvan de uitspraak voor iemand van buiten de streek in kwestie niet voor de hand ligt. Zo is het bijvoorbeeld Heilóó en niet Héiloo. Kan iemand ons vertellen of het wellicht ook Heinó is en niet Héino? En kent u nog meer plaatsen die in deze lijst thuishoren?

Voorstel: meer plaatsnamen te kiezen op Duitse kentekens

Met dank aan Ronald Kranenburg voor het melden van dit nieuwsbericht. De Duitse minister Ramsauer wil meer plaatsnamen mogelijk maken in de kentekens. Zie naast het artikel zelf ook de vele reacties op het artikel. Velen vragen zich af of er niets belangrijkers is om je druk over te maken. Maar dat zijn natuurlijk vooral de ca. 80 procent stedelingen die er niet door getroffen worden. Vooral inwoners van de voormalige DDR reageren er dat het wel degelijk een punt is, dat door fusies veel plaatsnamen uit de kentekens zijn verdwenen en dat zij daar niet blij mee zijn.

In principe schrijven wij alleen over Nederlandse plaatsen. Dit artikel hebben wij toch opgenomen vanwege de duidelijke parallel met vele kleinere Nederlandse dorpen en buurtschappen, die hun identiteit ook verwaarloosd zien omdat hun plaatsnaam niet altijd (meer) voorkomt in adresbestanden, in atlassen, op plaatsnaamborden en richtingwijzers en dergelijke.

5) Vraag van de Maand

Hoe zit het met de vier verlaten en het haltestempel van Vierverlaten?

Bij de buurtschap Vierverlaten, bij Hoogkerk, gemeente Groningen, spelen twee bijzonderheden, waar wij het antwoord nog niet op hebben gevonden. Wellicht kunt u ons helpen?

1) De ene bron stelt dat de plaatsnaam te maken heeft met de vier verlaten (schutsluizen) die hier ooit waren. Een andere bron stelt dat er slechts sprake was van één sluis. Beide betogen klinken aannemelijk maar kunnen natuurlijk niet beide tegelijkertijd waar zijn. Wie weet hoe het echt zat met deze sluis of sluizen?

2) In Vierverlaten was een halte aan de spoorlijn Harlingen-Nieuweschans. Als men eind 19e eeuw tot begin 20e eeuw een poststuk in een trein ‘op de bus’ deed, moest een beambte in die plaats er een ‘haltestempel’ op plaatsen (= plaatsnaam in kader). Volgens literatuur (Korteweg) zou ook Vierverlaten zo´n haltestempel uitgereikt hebben gekregen, maar het is tot heden voor zover ons bekend nog nooit op een poststuk aangetroffen. Weet iemand of Vierverlaten wel of niet een haltestempel heeft gehad? Gezien het geschreven haltestempel (zie afbeelding) vermoeden wij van niet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor de afbeelding van het zeldzame poststuk uit 1884 met halte’stempel’ Vierverlaten). Voor nadere toelichting zie onze homepage van Vierverlaten.

Vierverlaten, buurtschap bij Hoogkerk gemeente Groningen. Heeft die buurtschap nu wel of niet vier verlaten gehad en hoe zat het met dat haltestempel? Wellicht weet u er meer over te vertellen?

Heeft u zelf een vraag over een aspect van een bepaalde plaats waar u niet uitkomt? Dan kunt u dat sturen aan de redactie van Plaatsengids.nl. Wellicht is uw vraag dan de volgende keer de Vraag van de Maand. Het kan ook een zoekplaatje zijn van een afbeelding die u niet kunt ‘thuisbrengen’.

@ @ @ @ @

Adverteren op Plaatsengids.nl

Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaats(pagina) op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina ´Adverteren´.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief augustus 2012

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, cultuurhistorie en kleinschalig toerisme van alle 6.000 plaatsen en plaatsjes in ons land.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen: Millingen aan den Rijn c.s., Littenseradiel, Schermer, Bussum c.s., Alphen aan den Rijn c.s.
2) Overige actualiteiten: Beste gemeenten 2012, herstelproject Wooldse Veen, Natuurvisie Mantingerveld.
3) Nieuwe buurtschappen e.d. in the picture: Berghuizen bij Maasbommel, Huinerwal, Crèvecoeur.
4) Topografie: nieuwe plaatsnaam Doetinchem-West, gemeenten in meer streken, plaatsen ten onrechte of fout in de atlassen.

Veel lees- en kijkplezier gewenst!

Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen

Millingen aan den Rijn, Groesbeek en Ubbergen

De kogel is door de kerk: na jarenlange discussies over wie met wie zou samengaan, gaan de gemeenten Millingen aan den Rijn, Groesbeek en Ubbergen fuseren tot één grote groene gemeente, en wel per 1 januari 2015. Er hoeft geen nieuw gemeentehuis te komen; het gemeentehuis van Groesbeek is ruim genoeg om als onderkomen voor de nieuwe gemeente te dienen. Het gemeentehuis van Millingen wordt een ‘breed dorpshuis’ met gemeenteloket. Zie verder het artikel in De Gelderlander.

Littenseradiel

De gemeente Littenseradiel heeft zich de afgelopen jaren verzet tegen herindeling. Sinds kort beseft zij dat de gemeente met haar 11.000 inwoners niet zelfstandig kan blijven tussen omliggende grotere gefuseerde gemeenten. Een probleem dat nog rest, is dat de gemeente wil fuseren met Leeuwarden en/of Súdwest-Fryslân en dat de provincie liever ziet dat Littenseradiel zich aansluit bij een beoogde gemeente Noord-West Fryslân (samen met Harlingen, Franekeradeel, Menameradiel en Het Bildt). Wordt vervolgd dus. Zie verder het artikel in Binnenlands Bestuur.

De gemeente Littenseradiel gaat ergens in de komende jaren fuseren met een of meer omliggende gemeenten. Welke dat zijn is nog onderwerp van discussie.

Schermer

Eind juni is bekend geworden dat de gemeente Schermer (5.500 inwoners) heeft gekozen om samen te gaan met de gemeente Alkmaar. Onlangs heeft ook buurgemeente Graft-De Rijp (6.500 inwoners) daar al voor gekozen. De fusie moet zijn beslag krijgen per 1 januari 2016. Schermer heeft een samengaan met de omliggende plattelandsgemeenten wel onderzocht, maar dat is op niets uitgelopen. Vanuit geografisch oogpunt zou een samengaan van Schermer, Graft-De Rijp en Beemster (8.700 inwoners) tot een grotere sterke plattelandsgemeente voor de hand hebben gelegen, met wellicht Zeevang (6.300 inwoners) en Koggenland (22.000 inwoners) er ook nog bij. Aan de inwoners van het dorpje Oterleek wordt nog voorgelegd of zij gezien hun ligging wellicht liever naar de gemeente Heerhugowaard overgaan. Zie verder artikel in Binnenlands Bestuur 1. Artikel in Binnenlands Bestuur 2. Artikel op Dichtbij.nl.

Bussum / Naarden / Muiden / Weesp

Zoals in de vorige Nieuwsbrief gemeld, heeft de Tweede Kamer in mei 2012 een fusie van de gemeenten Bussum, Naarden, Muiden en Weesp afgeblazen, zonder een alternatief te bieden. Politici in Naarden en Muiden vinden dat er wel een alternatief moet komen omdat de kleine gemeenten met de grote opgaven die voor de deur staan, niet autonoom verder kunnen in de komende jaren. Daarom stellen zij nu een fusie van Muiden, Naarden en Weesp voor. Zie verder het artikel in Weespernieuws. (zie ook onderaan die pagina het Dossier Gemeentefusie voor oudere artikelen over dit thema)

De beoogde fusie van de gemeenten Bussum, Naarden, Muiden en Weesp is onlangs afgeblazen. Naarden (foto) en Muiden stellen nu voor om met Weesp gedrieën een nieuwe gemeente te vormen.

Alphen aan den Rijn / Boskoop / Rijnwoude

De nieuwe naam van de fusiegemeente die ontstaat uit de gemeenten Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude is nog steeds niet bekend. De inwoners kozen voor Rijn en Gouweland, maar de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn heeft als enige raad tegen gestemd. Waarmee het dan toch weer de naam van de grootste fusiepartner zou worden, Alphen aan den Rijn dus. De wet zegt namelijk dat als de gemeenten geen keuze maken, of het niet eens worden, het standaard de naam van de grootste fusiepartner wordt. De andere gemeenten zijn daar, begrijpelijk, not amused over. Hoe het nu verder gaat, is nog niet bekend. Zie verder het artikel in Binnenlands Bestuur.

2) Overige actualiteiten

Beste gemeenten 2012

Weekblad Elsevier heeft weer haar jaarlijkse onderzoek gehouden naar de beste gemeenten en buurten om in te wonen, gemeten op een reeks criteria. Beste gemeente is wederom Haren, de aantrekkelijkste buurt is Brinkhoek in de gemeente Zwolle. Zie verder het verslag van het Elsevier onderzoek beste gemeenten 2012.

Herstelproject Wooldse Veen

Een van de bijzondere natuurreservaten in ons land is het Wooldse Veen bij de buurtschap Woold onder Winterswijk. Dit hoogveengebied heeft last van verdroging door een te lage waterstand. Beheerder Natuurmonumenten heeft een herstelplan gemaakt om het water beter in het gebied vast te houden en de veenvorming weer op gang te krijgen. Daar komt nogal wat bij kijken. Zie de pagina Woold, kopje Natuur en recreatie, en de link aldaar naar het blog van Arcadis, die beschrijven hoe ze dit complexe project gaan uitvoeren.

Natuurvisie Mantingerveld 2012-2030

Het Mantingerveld is een groot natuurgebied (ca. 1.000 hectare) bij het Drentse dorpje Mantinge. Dat wil zeggen, het zijn nu nog een aantal verschillende natuurgebieden, die Natuurmonumenten gaat omvormen tot een groter aaneengesloten gebied, wat betere mogelijkheden geeft voor flora en fauna om te overleven en zich duurzaam te ontwikkelen. In de onlangs verschenen Natuurvisie Mantingerveld 2012-2030 licht Natuurmonumenten toe hoe zij dit gaat aanpakken. Het rapport geeft een goed beeld van de complexiteit van een dergelijk project en alle uitdagingen die daarbij op het pad komen. Een link naar dit rapport vindt u op onze beschrijving van het Mantingerveld.

Het Mantingerveld wordt de komende jaren omgevormd tot een groot aaneengesloten natuurgebied met een oppervlakte van 1.000 hectare

3) ‘Nieuwe’ buurtschappen e.a. gebieden ‘in the picture’

De redactie van Plaatsengids.nl werkt voortdurend aan de uitbreiding van de inhoud van haar plaatshomepages. Maandelijks lichten wij er enkele plaatsjes uit die wij inhoudelijk hebben uitgewerkt. Deze maand:

Berghuizen bij Maasbommel

Er waren reeds 3 buurtschappen genaamd Berghuizen in ons land, althans voor zover ons bekend (bij Oldenzaal, bij Wapenveld en bij Zuidwolde DR). Henk Pot heeft ons nog een 4e buurtschap Berghuizen gemeld, namelijk bij Maasbommel in het Land van Maas en Waal. Ook dit blijkt een van de buurtschappen die niet meer in de atlassen staat, maar die door de inwoners nog wel degelijk als zodanig wordt beleefd. Zie verder onze nieuwe homepage over Berghuizen bij Maasbommel.

Huinerwal

Men vraagt ons vaak: “Wat valt er nu te vertellen over buurtschappen?” Vaak omvatten zij immers niet meer dan een handvol panden. Maar als je gaat spitten, hebben ook de kleine buurtschappen vaak een rijke geschiedenis. Een mooi voorbeeld hiervan is de site die wij onlangs hebben ‘ontdekt’ over de kleine buurtschap Huinerwal bij Putten, samengesteld door de in Huinerwal geboren C. de Vries. Hij heeft naar aanleiding van zijn genealogische interesse, de geschiedenis van deze buurtschap op zijn site uitvoerig in kaart gebracht. Zie verder onze homepage van Huinerwal.

Fort en schans Crèvecoeur bij Empel anno 1740

Crèvecoeur

Nog een gebiedje waarover veel meer te vertellen blijkt dan je op het eerste oog ou denken, is Crèvecoeur bij 's-Hertogenbosch. Leonard van Kessel vroeg ons of dit gebiedje nog als buurtschap en daarmee plaatsnaam te beschouwen valt. Dat blijkt niet het geval. Maar we hebben al zwervend over het internet naar bronnenmateriaal over dit gebied, een bijzonder uitvoerige studie naar de geschiedenis van het fort ontdekt. Kennelijk is het ooit wel een buurtschap of zelfs dorpje geweest; Crèvecoeur blijkt naast een fort namelijk ook nog een kerk te hebben gehad. De geinteresseerde kan er alles over lezen op onze homepage van Empel onder het kopje Bezienswaardigheden.

4) Topografie

Nieuwe plaatsnaam Doetinchem-West

Het komt tegenwoordig nog maar sporadisch in ons land voor dat nieuwe plaatsnamen worden toegekend. In de gemeente Doetinchem is dat onlangs gebeurd. In het oosten van Wehl, welke gemeente in 2005 door de gemeente Doetinchem is geannexeerd, ligt de buurtschap Wehlse Broek. In dat gebied gaat Doetinchem het A18 Bedrijvenpark aanleggen. Na discussies of dit nu in de plaats Wehl of Doetinchem zou moeten liggen, heeft de gemeente besloten er een formele nieuwe plaatsnaam voor te creëren: Doetinchem-West. De plaatsnaam gaat in per 1 juli 2012. Zie verder de homepage van Wehlse Broek.

De inwoners van de buurtschap Wehlse Broek bij Wehl, gem. Doetinchem, krijgen de komende jaren het nieuwe A18 Bedrijvenpark in hun 'achtertuin'.

Woordenlijst

In de rubriek Woordenlijst op Plaatsengids.nl hebben wij onder meer een aantal overzichten opgenomen met topografische bijzonderheden van uiteenlopende aard. Onlangs hebben wij er weer enkele overzichten aan toegevoegd. Het valt ons namelijk op dat er een beperkt aantal gemeenten is dat in verschillende streken ligt. Vaak vindt dat zijn oorzaak in gemeentelijke herindelingen. Omdat dit in verhouding erg weinig voorkomt, hebben wij het overzicht Gemeenten in verschillende streken gemaakt. Een andere bijzonderheid is plaatsen die ten onrechte als zodanig in atlassen worden vermeld en daarmee voor verwarring zorgen. Andere plaatsen worden soms foutief benoemd of gespeld Vandaar het nieuwe overzicht Plaatsen onterecht of met foute benaming in atlas.

@@@@@

Adverteren op Plaatsengids.nl

Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaatspagina op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina Adverteren.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juni 2012

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen: Alphen aan den Rijn c.s., Bussum c.s.
2) Overige actualiteiten: Rijssen-Holten Wandelgemeente van het Jaar, nieuwe plaatsnaamborden, alternatief plan Buitenring Parkstad Limburg
3) Nieuw beschreven buurtschappen e.d. in the picture: Havendorp, Stad-Niks, Eldik, Hien, Wely, Stuivezand en Langstraat.
4) Reacties op de Rode Lijst
5) Plaatsnaambord Award
6) Vraag van de Maand: Teersdijk

Veel lees- en kijkplezier gewenst!

Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen

Nieuwe naam fusie Alphen aan den Rijn c.s. bekend

Per 1 januari 2014 gaan de gemeenten Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude fuseren tot één nieuwe gemeente. Heet hangijzer is dan altijd hoe de nieuwe gemeente moet gaan heten. De inwoners hebben daarop onlangs hun stem kunnen uitbrengen. Wat de voorkeur van de inwoners is, kunt u lezen onderaan het kopje Status op onze homepage van Alphen aan den Rijn. Overigens nemen de gemeenteraden eind juni een definitief besluit over de naam.

De voorlopig niet doorgaande fusiegemeente Naardermeer dankt zijn eventuele naam aan het eerste beschermde natuurgebied van Natuurmonumenten "het Naardermeer"

Fusie Bussum c.s.: toch maar niet...

Er wordt al jaren gesproken over een fusie van de gemeenten Bussum, Naarden, Muiden en Weesp tot een nieuwe gemeente Naardermeer. In mei 2012 heeft de Tweede Kamer met een krappe meerderheid besloten dat deze fusie, ook in eventuele andere varianten, geen doorgang vindt, en is men dus weer terug bij af... Voor nadere informatie zie de link.

2) Overige actualiteiten

Wandelgemeente van het Jaar 2012

De gemeente Rijssen-Holten is door Wandelkrant Te Voet uitgeroepen tot Wandelgemeente van het Jaar 2012. Sterke punten van de gemeente voor wandelaars zijn onder meer de Sallandse Heuvelrug en het in 2009 gerealiseerde 50 km lange zeer informatieve Wereldtijdpad, met o.a. 9 wandellussen, 40 informatiepanelen en meer dan 2.000 informatiepaaltjes, waarover u meer kunt lezen op onze homepage van Rijssen-Holten, kopje Natuur en recreatie.

Nieuwe plaatsnaamborden

Onlangs zijn plaatsnaamborden geplaatst bij de buurtschappen Koehool (FR) en Enterbroek (OV) en medio 2011 blijken ze reeds geplaatst te zijn in Lakemond (GL) (met expliciet het woord 'buurtschap' erbij, dat is wel zo duidelijk voor de voorbijganger). Weer drie plaatsen van de Rode Lijst af, omdat je nu eindelijk kunt zien wanneer je ter plekke bent aangekomen. Nu die andere 2.000 buurtschappen nog... Dat goed voorbeeld goed moge doen volgen!

Alternatief plan Buitenring Parkstad Limburg

Er wordt al vele jaren gesteggeld over het plan voor de zogeheten Buitenring Parkstad Limburg, een stelsel van wegen in die regio, die de doorstroming van het verkeer zou moeten bevorderen. Nadeel is o.a. dat er veel ‘nieuw asfalt’ voor nodig is en dat het natuur en landschap op een aantal plekken aantast. Milieufederatie Limburg en Natuurmonumenten hebben onlangs een alternatief plan gepresenteerd dat de bestaande infrastructuur efficiënter en slimmer benut, en het landschap daarmee beter intact laat. Zie onze homepage van Parkstad, kopje Recente ontwikkelingen.

Simpelveld maakt deel uit van het samenwerkingsverband Parkstad Limburg

3) ‘Nieuwe’ buurtschappen e.a. gebieden ‘in the picture’

De redactie van Plaatsengids.nl werkt voortdurend aan de uitbreiding van de inhoud van haar plaatshomepages. Maandelijks lichten wij er enkele plaatsjes uit waarvan wij de inhoud in detail hebben uitgewerkt. Deze maand een aantal buurtschappen, waarvan de beschrijvingen in samenwerking met (ex-)inwoners of anderszins mensen uit de regio tot stand zijn gekomen:

Gelderland
- Mede door Plaatsengids.nl zijn sommigen geïnspireerd of nog geïnspireerder geraakt om kleine dorpjes en buurtschappen in hun omgeving ter plekke te bekijken, te bestuderen en te beschrijven. Egbert van de Haar uit Tiel is zo iemand. Als postbode bezocht hij geregeld de buurtschappen in de regio rond Tiel en nu hij gepensioneerd is, bestudeert hij de geschiedenis van die bij velen onbekende en daarmee ondergewaardeerde plekjes. Zo heeft hij onlangs de geschiedenis van de Betuwse buurtschapjes Eldik, Hien en Wely (met een heel bijzondere inwoner, zie het kopje Trivia...) uitgezocht. Dankzij zijn naspeuringen hebben wij informatieve homepages over deze buurtschappen kunnen maken. En kunt u nu ook meegenieten van de geschiedenissen van deze buurtschapjes, waar tot heden nauwelijks (goed ontsloten) iets van op het internet te vinden was. Zie de links.

Zeeland
- Havendorp, een voormalig nood-dorpje in Vlissingen, verband houdend met de woningnood na de Tweede Wereldoorlog. Wij hadden er nog nooit van gehoord. Het was een heus dorpje met alles erop en eraan. Zelfs met officiële plaatsnaamborden ;-) Het bestaan van dit voormalige dorpje is ons onlangs gemeld door een voormalig inwoner, die zich er over verbaasde dat er op het internet niets over te vinden was. Nu wel dus. En wat er, na het nodige speurwerk, al op het internet van bleek te staan, hebben wij middels links makkelijk(er) toegankelijk gemaakt. Met dank aan de voormalig inwoner voor de toegezonden oude foto's van dit voormalige dorpje.

Fryslân
- Stad Niks, in de Friese gemeente Het Bildt. Eveneens onlangs aan ons gemeld door een voormalig inwoner. Staat in geen enkele atlas of plaatsnamenlijst! Maar wordt ter plekke toch echt als buurtschap met die naam ervaren.

Noord-Brabant
- Een inwoonster van de buurtschap Helkant meldt ons het inconsequent te vinden dat ze voor de postadressen zogenaamd 'in' Hooge Zwaluwe woont, en dat haar 'buren' in de nabijgelegen buurtschap Blauwe Sluis zogenaamd 'in' Lage Zwaluwe wonen, terwijl beide buurtschappen officiële blauwe plaatsnaamborden hebben en daarmee toch in zekere zin als woonplaats worden erkend.

- Eén onzer bezoekers verzocht ons uit te zoeken hoe het nu zit met de buurtschap Stuivezand bij Made. Dit blijkt ook weer zo'n bijzondere buurtschap-met-kerk te zijn, vanouds vallend onder de gemeente Oosterhout, inmiddels vallend onder en vrijwel opgeslokt door het uitdijende Made.

Zuid-Holland
- Langstraat blijkt niet alleen een streek in Noord-Brabant, maar ook nog een buurtschap-met-kerk in Zuid-Holland. Gemeld door een inwoner van Goeree-Overflakkee.

Nu we het toch over 'buurtschappen met een kerk' hebben...
Wist u dat wij inmiddels al ca. 30 buurtschappen-met-kerk hebben 'gespot'? Zie de link. Wij hadden niet gedacht dat het er zoveel zouden zijn. Doorgaans wordt een buurtschap namelijk als dorp betiteld zodra het een kerk krijgt ('plaats X promoveerde tot de rang der dorpen door de bouw eener kerk', zoals A.J. Van der Aa dat rond 1850 zo mooi kon zeggen in zijn Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden). Maar een beperkt aantal blijft dus als buurtschap door het leven gaan. Het overzicht is vast nog niet compleet. Voor aanvullingen houden wij ons dan ook aanbevolen.

Plaatsparen die omkeren
Een ander nieuw onderdeel op de site is de rubriek: plaatsparen die omkeren. Setjes van twee plaatsen, waarvan het ons is opgevallen dat ze in de loop der jaren op de een of andere manier 'stuivertje hebben gewisseld'. En ook daar zijn er vast niet heel veel van, dus net zoals bij de hiervoor genoemde buurtschappen-met-kerk, ook hier weer leuk om daar een lijstje van te maken. Het is hier in een paar woorden wat lastig uit te leggen wat er precies mee bedoelen. Als u de link aanklikt vindt u een aantal voorbeelden. Wellicht weet u er nog meer?

4) Reacties op de Rode Lijst

De door Plaatsengids.nl in april jl. gelanceerde Rode Lijst van Bedreigde Plaatsen in Nederland levert veel herkenning en positieve reacties op. Mensen sturen aanvullingen over (hun) buurtschappen ten behoeve van onze beschrijvingen op de site (de hierboven onder punt 3 genoemde buurtschappen zijn daar goede voorbeelden van), en melden ons buurtschappen die zij om bepaalde redenen ook op de lijst vinden thuishoren. De lijst wordt dus regelmatig aangevuld. Zo meldde iemand ons nog twee aanvullingen op de lijst van ca. 200 dorpen-zonder-eigen-postcode-en-postale-plaatsnaam, waar wij compleet mee dachten te zijn. Het betreft de dorpen Asenray en Boukoul, beide tegenwoordig gelegen in de gemeente Roermond (vanouds respectievelijk gemeente Maasniel en Swalmen).

De Veluwe ligt niet alleen op de Veluwe, maar ook nog als buurtschap in de Betuwe, gemeente Tiel. De meeste Tielenaren blijken niet te weten dat deze idyllische buurtschap letterlijk bij hen 'om de hoek ligt'...

In de media is de Rode Lijst inmiddels in tientallen landelijke en regionale kranten en radio- en tv-programma's aan de orde geweest. Onlangs is er zelfs een item over geweest op een radio-station voor Nederlanders in Australië. U vindt alle interviews, voor zover terugkijkbaar of -luisterbaar, gelinkt op de pagina Plaatsengids in het nieuws. Veel regionale kranten en omroepen hebben items gemaakt over Rode Lijst-plaatsen uit hun regio. Zo heeft Omroep Gelderland mensen in Tiel op straat gevraagd of ze de buurtschap De Veluwe in hun eigen gemeente kennen. Niemand bleek het te kennen. Ze dachten allemaal aan die andere, grote Veluwe... En De Veluwe heeft nog wel zulke fraaie en opvallende plaatsnaamborden... Bijzonder fraai vinden wij een animatiefilmpje van de NOS, die per provincie één Rode Lijst-plaats creatief heeft gevisualiseerd.

5) Plaatsnaambord Award

De volgende actie van Plaatsengids.nl wordt de verkiezing van de ‘Plaatsnaambord Award’ . Hiermee willen wij personen en instanties in het zonnetje zetten die voor hun plaats zelf, al dan niet creatieve, plaatsnaamborden (of iets soortgelijks) hebben vervaardigd. Doorgaans betreft dit plaatsen die geen officiële plaatsnaamborden van hun gemeente hebben gekregen, en waar de inwoners daarom zelf maar voor  plaatsnaamborden hebben gezorgd, om zo hun woonplaats ‘op de kaart te zetten’.

Buurtschap Havikhorst bij Barneveld, voorbeeld van een 'zelfvervaardigd creatief plaatsnaambord'.

De verkiezing wordt in de komende herfst gelanceerd, maar gaat u de komende tijd in eigen land op vakantie, is het wellicht een idee om alvast om u heen te kijken of u nog bijzondere, niet-alledaagse plaatsnaamborden ziet en ons die te melden. Het kan bijv. ook een alternatief 'plaatsnaambord' zijn in de vorm van een opschrift op een huis (voorbeeld), of planten die zodanig geplant of gesnoeid zijn dat ze de plaatsnaam uitbeelden (voorbeeld).

6) Vraag van de Maand

Wie weet meer over de Teersdijk bij Nijmegen?

Deze grotendeels nog bestaande kilometerslange dijk tussen Nijmegen en Wijchen zou in de middeleeuwen zijn aangelegd om de omgeving te vrijwaren van het vieze ijzerhoudende water in de omliggende 'broeklanden'. Daar zou de naam ‘teers’ ook mee te maken hebben. Tegelijkertijd stellen anderen dat de Teersdijk al in de Romeinse tijd een belangrijke verkeersroute was. Deze stellingen kunnen niet beide tegelijkertijd waar zijn lijkt ons. En daarmee blijft het ook de vraag wat het naamdeel 'teers' betekent. Was die naam al in de Romeinse tijd bekend of is die pas in de middeleeuwen toegekend? En is die Romeinse dijk in de middeleeuwen wellicht 'verbouwd' om specifiek het broeklanden-water te kunnen tegenhouden, en had zij voorheen voornamelijk een verkeersfunctie? Weet iemand hoe deze vork in de steel zit? Aan deze dijk ligt trouwens nog een buurtschapje, eveneens Teersdijk geheten, vallend onder de gemeente Wijchen. Wat wij tot heden al weten over de geschiedenis van de dijk, vindt u onder de link.

Eerdere vraag niet opgelost
In een van de eerder Nieuwsbrieven hebben wij een ansicht laten zien gericht aan iemand in Zinzem, Fryslân. Het handschrift was duidelijk dus een schrijffout lijkt er niet in te zitten. Er zijn enkele suggesties binnengekomen maar de gouden tip zat er helaas niet bij.

Heeft u zelf een vraag over een aspect van een bepaalde plaats waar u niet uitkomt? Dan kunt u dat sturen aan de redactie van Plaatsengids.nl. Wellicht is uw vraag dan de volgende keer de Vraag van de Maand. Het kan ook een zoekplaatje zijn van een afbeelding die u niet kunt ‘thuisbrengen’.

@@@@@

Adverteren op Plaatsengids.nl
Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaatspagina op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina Adverteren.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!