Plaatsengids.nl Nieuwsbrief september 2012

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, cultuurhistorie en kleinschalig toerisme van alle 6.000 plaatsen en plaatsjes in ons land.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties: fusies per 1-1-2013, grenscorrecties gemeenten Nijkerk en Barneveld m.b.t. buurtschappen Appel en Prinsenkamp.

2) Overige actualiteiten: nieuw museum in Monnickendam, reconstructie schans bij buurtschap Draaibrug, verstedelijking, immaterieel erfgoed, Cultuur Monumenten Maand, crowdfunding natuur Gelderland, meest authentieke boer van Nederland, tv-serie en boek over dialecten, Groningen eerste ´ontsnipperde stad´ van Europa.

3) Buurtschapen, voortgang en plaatsnaamborden: ’t Beijersche, Rijkebuurt, Roptazijl. Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne.

4) Topografie: plaatsen met oneenduidige naamgeving of spelling, plaatsnamen uitspraak, meer plaatsnamen op Duitse kentekens.

5) Vraag van de Maand: wie kan ons vertellen hoe het nu echt zit met de vier verlaten van de buurtschap Vierverlaten bij Groningen én met het mysterieuze halte’stempel’ van het toenmalige station?

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties

Fusies per 1-1-2013

De drie nieuwe fusiegemeenten die per 1-1-2013 gaan ontstaan, zijn recentelijk gefiatteerd door de Eerste Kamer en daarmee definitief geworden. Wie zich nader wil verdiepen in de stukken die hebben geleid tot deze nieuwe gemeenten, kan dit nu per nieuwe gemeente overzichtelijk gegroepeerd vinden onder de desbetreffende links op onze pagina Gemeentelijke herindelingen, kopje 1-1-2013.

Buurtschap Appel binnenkort geheel gemeente Nijkerk

Een deel van de buurtschap Appel (gelegen rond de Appelseweg) valt nu nog onder de gemeente Barneveld, soms met een nogal grillig grensverloop. Dat is niet altijd even praktisch, en daarom gaat dat binnenkort veranderen. Trouwens waarom heet de buurt W hiervan (gelegen rond de Peerweg) eigenlijk niet Peer? En: in Appel zijn recentelijk restanten van een ringburgwal gevonden, wat voor die streek zeldzaam is. Vergeet ook niet het Appels Volkslied te beluisteren! Over dit alles vindt u meer op onze homepage van Appel.

2) Overige actualiteiten

Nieuw museum in Monnickendam

Waterlandsmuseum De Speeltoren is in 2012 van start gegaan. Het museum geeft een gevarieerd beeld van de cultuur en natuur van de gemeente Waterland en haar kernen Monnickendam, Broek in Waterland, Zuiderwoude, Ilpendam, Katwoude en Overleek.

‘Nieuwe’ schans aangelegd in Draaibrug

In de buurtschap Draaibrug bij het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de aanleg van de Bordeelschans, een schans uit de 16e eeuw die ooit is verdwenen en die men nu dus weer opnieuw gaat construeren. Zie onze homepage van Draaibrug, kopje Bezienswaardigheden.

80/20-regel gaat ook op voor stad/platteland en hun inwoners

Wat wij reeds vermoedden, wordt bewaarheid in een recente statistiek van Unicef; ca. 80 procent (83 om precies te zijn, de komende decennia doorgroeiend naar 92!) van de Nederlanders woont in stedelijk gebied, dus in de zeg 20 procent (oftewel ca. 1.000) grootste plaatsen van ons land. De overige ca. 20 procent van de inwoners woont dus in de 80 procent (oftewel ca. 5.000) kleinste plaatsen van ons land. Zie de kaart op de site van UInicef.

Begrijpelijk is daarom ook, omdát veruit de meeste mensen in stedelijk gebied wonen, dat het buitengebied met haar 5.000 kleinere dorpen en buurtschappen relatief onbekend en daarmee onbemind is. En dat is nu net de reden waarom Plaatsengids.nl vooral die 5.000 kleinste plaatsen tekstueel en visueel in kaart brengt. In de hoop en veronderstelling dat het omgekeerde van de stelling ‘onbekend maakt onbemind’ ook opgaat. Ga eens van de ‘grote weg’ af en ontdek hoe mooi uw eigen land is!

Immaterieel erfgoed

Naast het materiële cultureel erfgoed (monumentale objecten en landschappen) kennen we ook immaterieel erfgoed (tradities en rituelen). Sinds september 2012 is Nederland aangesloten bij het Unesco Verdrag ter Bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Op deze manier willen de aangesloten landen de culturele diversiteit in de wereld behouden. Door het ondertekenen van het Unesco-verdrag verplicht Nederland zich onder meer om een Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed te maken. Personen en instanties kunnen zich aanmelden, als ze tradities in stand willen houden. De coördinatie ligt bij het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Voor nadere informatie zie de link en de pagina Volkscultuur en immaterieel erfgoed in onze Woordenlijst.

Natuurmonumenten is gevestigd op Schaep en Burgh, een van de 's-Gravelandse Buitenplaatsen

Cultuur Monumenten Maand

Natuurmonumenten beheert zo’n 3.200 cultuurhistorische bouwwerken, waarvan 550 een monumentale status bezitten. Om deze gebouwen duurzaam te behouden, zijn ze vaak gesloten voor het publiek. In mei en september maakt Natuurmonumenten een uitzondering. Natuurmonumenten sluit zich met de openstelling van een deel van haar buitenplaatsen aan bij het Jaar van de Historische Buitenplaats, dat dit jaar plaatsvindt. In de hele maand september worden de deuren geopend. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd in en rondom bijzondere monumenten. Zie verder de pagina's Nederlanders trots op cultuurhistorisch erfgoed en Cutuur Monumenten Maand op de site van Natuurmonumenten.

Gelderland: Financiering natuurprojecten met crowdfunding

De provincie Gelderland is een experiment gestart met het zogenoemde crowdfunding. De provincie wil via internet donateurs vinden voor een aantal natuurprojecten van onder andere Natuurmonumenten en amfibieënorganisatie Ravon. Crowdfunding is al bekend en succesvol in de kunst- en cultuursector. Voor natuurfinanciering is het middel nog onbekend. Via de website van de provincie zijn alle betrokken projecten te zien. Met een druk op de knop kunnen bezoekers aangeven dat ze een zelfgekozen bedrag in een project willen steken.

Natuurmonumenten wil een picknick- en vlinderwei realiseren en Ravon kikkerpoelen. Nieuwe natuurinitiatieven zijn verder het adopteren van een stukje natuur en het organiseren van sport in de natuur ofwel safari-joggen. Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijk voor natuur en het beheer daarvan. Gelderland wil daar als grootste en groenste provincie jaarlijks ruim 100 miljoen euro in investeren, maar vreest dat dat bedrag nog niet genoeg is om een gezond ecosysteem in stand te houden, en gaat daarom aanvullend met crowdfunding werken. Zie verder het bericht over natuur-crowdfunding op de site van de provincie Gelderland.

Kikkers kunnen profiteren van Crowdfunding

Meest authentieke boer van Nederland

Boer Piet Luyendijk uit Vierpolders is door tijdschrift Landleven tot meest authentieke boer van Nederland verkozen. Een beetje arbitrair lijkt ons; er zijn immers nog veel meer authentieke boeren in ons land. Hoe dan ook, RTV Rijnmond heeft naar aanleiding hiervan wél interessante reportages over de man gemaakt. Zie de link.

Tv-serie en boek over dialecten

Onlangs is een tv-serie gestart over de situatie van de dialecten en streektalen in ons land. Tegelijkertijd is er een boek over dit onderwerp verschenen. "Dat is andere taal!" Elke maandag van 3 september t/m 22 oktober 2012, 19:25 uur, Nederland 2. Boek en cd: Rien van den Berg en Marc van Oostendorp: Dat is andere taal! Unieboek / Het Spectrum.

Groningen eerste ‘ontsnipperde stad´ van Europa

Groningen mag zich de eerste ontsnipperde stad van Europa noemen. In geen andere stad zijn de barrières voor de natuur met faunatunnels, uitklimplaatsen en wildviaducten zo goed weggenomen als in Groningen.

3) Buurtschappen

Stand van zaken homepages

De redactie van Plaatsengids.nl werkt voortdurend aan het vervaardigen van homepages voor de buurtschappen waar wij tot heden nog geen homepage van hebben. Op dit moment zjin alle buurtschappen van de provincies Groningen, Gelderland en Zeeland ingevoerd. Over enkele maanden beogen wij hiermee landelijk compleet te zijn, en daarmee - als enige op het internet - informatieve homepages te hebben van alle ca. 6.000 nog bestaande plaatsen in ons land.

Nieuwe plaatsnaamborden

’t Beijersche

’t Beijersche is de eerste buurtschap in de gemeente Vlist die is voorzien van plaatsnaamborden (met dank aan Gerda en Leen Louwerse voor de foto). Nu de andere 11 nog. Overigens heeft ’t Beijersche nu 3 verschillende spellingen... Zie verder het kopje Naam op onze homepage van ’t Beijersche.

´t Beijersche, buurtschap in de gemeente Vlist, heeft sinds kort fraaie plaatsnaamborden. Alleen is daarmee een 3e spelling geìntroduceerd, naast de spelling Het Beijersche in de atlassen en Beijersche op de bushalteborden ter plekke. Weer een kandidaat dus voor het spelletje ´Wie van de Drie?´

Rijkebuurt

De buurtschap Rijkebuurt in de gemeente Borsele heeft vermoedelijk ook pas sinds kort plaatsnaamborden, waarvan eentje aan een kunstzinnige paal. In deze gemeente ontberen nu alleen de buurtschappen Graszode en Knaphof nog plaatsnaamborden. Van de buurtschap Knaphof is ons overigens nog geen naamsverklaring bekend. Als u daar meer van weet, houden wij ons aanbevolen.

Roptazijl

Tot voor kort verkeerden wij in de veronderstelling dat de buurtschap Roptazijl geen plaatsnaamborden heeft. Er blijkt er nu toch één te staan (het bord was door bosjes deels aan het zicht onttrokken). Zie de afbeelding op onze homepage van Roptazijl. Het bord staat in het deel van Roptazijl dat in de gemeente Harlingen ligt. De gemeente Franekeradeel wil helaas geen borden plaatsen in haar deel, zo kreeg de lokale heemkundekring op haar verzoek te horen (de gemeente wil dat aan de t.z.t. te ontstane fusiegemeente overlaten), zodat je aan die kant niet ziet wanneer je de buurtschap betreedt en weer verlaat.

Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne

Tijdens onze research naar de plaatsen in ons land zijn wij weer op een nieuwe categorie ´bijzondere gevallen´ gestuit, namelijk buurtschappen waarvan de naam kennelijk buiten gebruik is geraakt, maar waarvan de bebouwing en het landschap nog gewoon intact zijn. Er is dus geen duidelijke reden aanwijsbaar voor het verdwijnen van de plaatsnaam (anders dan bij bijvoorbeeld buurtschappen die worden afgebroken voor de aanleg van infrastructuur, of die door een dorp of stad worden ´opgeslokt´). Toch blijken die namen in de praktijk in de regio nog wel te leven.

Voorbeelden in deze categorie zijn de buurtschappen Langen en Boschheurne, beide in voorheen gemeente Laren Gelderland, tegenwoordig gemeente Lochem. Met dank aan Ad de Goede voor het ons attenderen op het bestaan van deze buurtschappen (deze plaatsnamen komen namelijk niet meer voor in recente atlassen, vandaar dat wij ze tot heden ´over het hoofd hadden gezien´) en voor de afbeeldingen van Langen. Een ander voorbeeld in deze categorie, dat wij reeds eerder hebben uitgewerkt, is de buurtschap Worth-Rheden tussen Velp en Rheden. Al met al aanleiding voor het opnemen van deze nieuwe categorie in onze Woordenlijst.
Kent u nog meer verdwenen buurtschapsnamen, waarvan de bebouwing (en wat ons betreft dus ook de buurtschap) nog gewoon bestaat? Wij vernemen het graag!

Langen was (en is wellicht nog steeds) een buurtschap, vanouds vallend onder het Gelderse Laren. De plaatsnaam is kennelijk buiten gebruik geraakt, maar de plaats (dat wil zeggen de bebouwing) bestaat nog wel degelijk.

4) Topografie

Plaatsnamen: naamgeving en spelling

In de rubriek Woordenlijst hebben wij onder meer een aantal overzichten opgenomen met topografische bijzonderheden van uiteenlopende aard. Onlangs hebben wij er weer een overzicht aan toegevoegd, en wel Plaatsnamen met oneenduidige spelling of naamgeving. Het valt ons namelijk op dat veel kleine dorpen en buurtschappen op verschillende wijzen worden gespeld (bijvoorbeeld op plaatsnaamborden, richtingwijzers, websites en in atlassen, boeken en namen van lokale instanties).

Dat komt 1) omdat wij geen landelijk instituut hebben die vaststelt wat onze plaatsnamen zijn en hoe ze gespeld moeten worden en 2) omdat de namen van kleine dorpen en buurtschappen en daarmee hun spelling, in tegenstelling tot die van de grotere dorpen en steden, vaak ook niet zijn vastgesteld voor het in 1978 ingevoerde postcodeboek en de in 2009 ingevoerde BAG. Waardoor men deels noodgedwongen lokaal maar wat aanrommelt... Het leek ons zinnig hier een overzicht van te maken. En natuurlijk hopen wij dat de lijst een `Wie de schoen past...´-effect gaat krijgen.


Nieuwerbrug aan den Rijn?
Dat landelijk gezien oneenduidig met naamgevingen en spelling wordt omgegaan (omdat daar geen landelijk coördinerend instituut voor is zoals in andere landen) is nog tot daar aan toe, maar ook binnen gemeenten en plaatsen constateren wij vele oneenduidigheden. En wij zouden er toch op zijn minst voor willen pleiten om één plaats ook, op welke manier dan ook, consequent te benoemen en te spellen.

Zo zien wij de ratio niet van het feit dat de gemeente Bodegraven-Reeuwijk recent de naam van het dorp Nieuwerbrug formeel heeft veranderd in Nieuwerbrug aan den Rijn. Volgens de gemeente zou dat de meest gangbare naam zijn, maar de enige instantie die die naam gebruikt is de gemeente zelf, en dan alleen nog in het recent op hun verzoek gewijzigde postcodeboek. Op de plaatsnaamborden en op de gemeentesite staat nog steeds Nieuwerbrug... Volgens ons is dit dus een geval van wat je 'topografische dwaling' zou kunnen noemen.

Plaatsnaam niet in Plaatsenregister? Gebruik dan de zoekfunctie!

Als u een plaatsnaam (die u bijvoorbeeld op een stempel, ansichtkaart of archiefstuk of in een adressering tegenkomt) niet in ons Plaatsenregister kunt vinden, gebruik dan de zoekfunctie. Op die manier vindt u oude spellingen en naamgevingen van plaatsen vaak wel terug.

Zoekt u bijvoorbeeld naar de plaats Briels(ch) Nieuwland, dan komt u er via de zoekfunctie achter dat dat dorp tegenwoordig Vierpolders heet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor het melden van de oude benaming en voor de afbeelding). Of zoekt u naar de dorpen Akkerwoude, Dantumawoude of Murmerwoude, dan meldt de zoekfunctie u dat die inmiddels (én wanneer en waarom!) zijn ‘gefuseerd’ tot het dorp Damwâld, dat tot voor kort nog Damwoude heette. Je moet het maar weten...

Stel u heeft een stempel, adressering, ansichtkaart of archiefstuk van bijv. een voorouder, waarop de plaatsnaam Briels(ch) Nieuwland voorkomt. In de atlassen is het niet meer te vinden, omdat de plaatsnáám inderdaad niet meer bestaat. Het dórp bestaat echter nog steeds, zij het onder een geheel andere naam. Middels de zoekfunctie van Plaatsengids.nl vindt u direct hoe dit dorp tegenwoordig heet.

Plaatsnamen uitspraak

In de rubriek ‘Plaatsnamen uitspraak’ vermelden wij plaatsnamen waarvan de uitspraak voor iemand van buiten de streek in kwestie niet voor de hand ligt. Zo is het bijvoorbeeld Heilóó en niet Héiloo. Kan iemand ons vertellen of het wellicht ook Heinó is en niet Héino? En kent u nog meer plaatsen die in deze lijst thuishoren?

Voorstel: meer plaatsnamen te kiezen op Duitse kentekens

Met dank aan Ronald Kranenburg voor het melden van dit nieuwsbericht. De Duitse minister Ramsauer wil meer plaatsnamen mogelijk maken in de kentekens. Zie naast het artikel zelf ook de vele reacties op het artikel. Velen vragen zich af of er niets belangrijkers is om je druk over te maken. Maar dat zijn natuurlijk vooral de ca. 80 procent stedelingen die er niet door getroffen worden. Vooral inwoners van de voormalige DDR reageren er dat het wel degelijk een punt is, dat door fusies veel plaatsnamen uit de kentekens zijn verdwenen en dat zij daar niet blij mee zijn.

In principe schrijven wij alleen over Nederlandse plaatsen. Dit artikel hebben wij toch opgenomen vanwege de duidelijke parallel met vele kleinere Nederlandse dorpen en buurtschappen, die hun identiteit ook verwaarloosd zien omdat hun plaatsnaam niet altijd (meer) voorkomt in adresbestanden, in atlassen, op plaatsnaamborden en richtingwijzers en dergelijke.

5) Vraag van de Maand

Hoe zit het met de vier verlaten en het haltestempel van Vierverlaten?

Bij de buurtschap Vierverlaten, bij Hoogkerk, gemeente Groningen, spelen twee bijzonderheden, waar wij het antwoord nog niet op hebben gevonden. Wellicht kunt u ons helpen?

1) De ene bron stelt dat de plaatsnaam te maken heeft met de vier verlaten (schutsluizen) die hier ooit waren. Een andere bron stelt dat er slechts sprake was van één sluis. Beide betogen klinken aannemelijk maar kunnen natuurlijk niet beide tegelijkertijd waar zijn. Wie weet hoe het echt zat met deze sluis of sluizen?

2) In Vierverlaten was een halte aan de spoorlijn Harlingen-Nieuweschans. Als men eind 19e eeuw tot begin 20e eeuw een poststuk in een trein ‘op de bus’ deed, moest een beambte in die plaats er een ‘haltestempel’ op plaatsen (= plaatsnaam in kader). Volgens literatuur (Korteweg) zou ook Vierverlaten zo´n haltestempel uitgereikt hebben gekregen, maar het is tot heden voor zover ons bekend nog nooit op een poststuk aangetroffen. Weet iemand of Vierverlaten wel of niet een haltestempel heeft gehad? Gezien het geschreven haltestempel (zie afbeelding) vermoeden wij van niet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor de afbeelding van het zeldzame poststuk uit 1884 met halte’stempel’ Vierverlaten). Voor nadere toelichting zie onze homepage van Vierverlaten.

Vierverlaten, buurtschap bij Hoogkerk gemeente Groningen. Heeft die buurtschap nu wel of niet vier verlaten gehad en hoe zat het met dat haltestempel? Wellicht weet u er meer over te vertellen?

Heeft u zelf een vraag over een aspect van een bepaalde plaats waar u niet uitkomt? Dan kunt u dat sturen aan de redactie van Plaatsengids.nl. Wellicht is uw vraag dan de volgende keer de Vraag van de Maand. Het kan ook een zoekplaatje zijn van een afbeelding die u niet kunt ‘thuisbrengen’.

@ @ @ @ @

Adverteren op Plaatsengids.nl

Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaats(pagina) op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina ´Adverteren´.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juni 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: nieuws over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland.

(let op: als u een link in deze Nieuwsbrief aanklikt, opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u dit scherm en dus de Nieuwsbrief kwijt)

Voortgang Plaatsengids.nl

Nieuw: reactiemogelijkheden
Vanaf heden hebt u de mogelijkheid om direct een reactie te plaatsen bij pagina’s op de site, als u iets over een plaats op te merken of aan te vullen heeft. Dat betreft zowel de plaatshomepages zelf als de pagina’s die daaronder ‘hangen’ (met name de pagina’s Bezienswaardigheden en Natuur en recreatie).

Dat wil zeggen: nieuwe pagina’s die wij toevoegen, krijgen automatisch de reactiemogelijkheid. Bij de bestaande pagina’s moeten wij dat nog handmatig toevoegen, dus die mogelijkheid zal geleidelijk bij alle pagina’s verschijnen. Dus heeft u iets wetenswaardigs te melden over een plaats, dat op onze site nog ontbreekt, kunt u ons dat melden middels het reactiescherm bij de plaats in kwestie (en als die er voor een bepaalde plaats nog niet is, kunt u uiteraard ook reageren via het Contactscherm). Wij zullen dat dan direct verwerken.

Bijzondere dorpen en buurtschappen in the picture
De afgelopen maand hebben wij weer veel informatieve homepages aangemaakt en aangevuld van kleine, relatief onbekende dorpjes en buurtschappen. Hieronder enkele voorbeelden:

- Rijkevoort-De Walsert is een nieuwe formele plaatsnaam in de Brabantse gemeente Sint Anthonis, althans sinds 1999. Het is een nogal ingewikkeld verhaal. U leest er alles over onder de link.

- Boerdonk (gemeente Veghel) is een van die 200 idyllische 'vergeten dorpjes' die het postcodeboek niet kent, en die wij juist daarom extra goed beschrijven. Alles wat u altijd al over Boerdonk had willen weten (als u er uberhaupt al eens van had gehoord...) vindt u op onze homepage van dit dorpje.

- Ooy in de gemeente Zevenaar schrijf je wél met een y, in tegenstelling tot Ooij bij Ubbergen (zie daarover meer onderaan deze Nieuwsbrief in het hoofdstuk Topografie). Althans de plaatsnaamborden spellen het zo dus zal dat wel de officiële spelling zijn, áls die er al is (waarschijnlijk niet, omdat het net als het hiervoor genoemde Boerdonk formeel geen 'woonplaats' is in de zin van het postcodeboek en de BAG). Maar ter plekke wordt de naam, net als het gelijknamige dorp bij Ubbergen, oneenduidig gespeld. Zo is er een dorpsvisie Ooy van de Dorpsraad Ooij... (te vinden op onze homepage van ehh Ooy).

- De Kroezenhoek (kwamen wij bij toeval tegen tijdens het ‘scrollen’ op de site van buurdorp Silvolde), staat in geen enkele atlas, maar blijkt toch een heuse buurtschap met een actief verenigingsleven, waaronder dweilorkest De Kroezenhøkers. Dus weer een nieuwe plaats erbij in onze Nationale Plaatsnamencollectie! (zoals u wellicht weet, zijn wij middels Plaatsengids.nl gaandeweg de ultieme lijst van Nederlandse plaatsnamen aan het samenstellen, omdat daar in ons land momenteel geen actuele betrouwbare lijst van is, en wij het hoog tijd vinden worden dat die er komt, dus maken wij hem zelf maar...).

- De Groningse buurtschap Veele hebben wij onlangs aan de site toegevoegd en, sinds kort als buurtschap bestempeld, met plaatsnaamborden: de buur-buurtschap Oud Veele (die evenals het hiervoor genoemde De Kroezenhoek ook nergens in de atlassen voorkomt). Zie de links van de homepages en het artikel in Westerwolde Actueel over de onthulling van de plaatsnaamborden Oud Veele. In 1 van de handvol panden die Oud Veele omvat, heeft nog de voormalige politicus Roel van Duijn gewoond. Met dank aan Diny Beereboom voor het melden van de plaatsnaambordplaatsing te Oud Veele.

- De Achterhoekse buurtschap Zwolle hebben wij onlangs toegevoegd, evenals de nabijgelegen buurtschap ’t Klooster, die ook al in geen enkele recente atlas of plaatsenlijst wordt genoemd, maar wel degelijk een buurtschap en dus plaats is (in de zin van woonplaats), met nog een rijke geschiedenis ook. Zoals de naam al suggereert, heeft er ook daadwerkelijk een klooster gestaan. U leest er alles over op de pagina van ’t Klooster. Met dank aan Bartus Vermeulen voor het melden van deze buurtschap, die wij anders ongetwijfeld over het hoofd hadden gezien.

- Mooie Paal / Moaije Peal, een buurtje onder het Friese Minnertsga. Met dank aan dhr. Loendersloot voor het melden van deze bijzondere beschrijvenswaardige locatie (die nergens in atlassen als plaatsnaam voorkomt, slechts als veld- of streeknaam, straatnaam en bushalte, maar die je met enige goede wil toch als buurtschap zou kunnen zien). Op de homepage leest u alles over hoe het zit met die paal.

- Gouden Ploeg gemeente Hardenberg, met een mooie sage over waar de naam van deze buurtschap vandaan zou komen. En een prachtig door de inwoners zelf geschilderd ‘plaatsnaambord’ (enigszins vergelijkbaar met de fraaie borden in de buurtschap Telgt onder Ermelo) (met dank aan Andreas Bartelink voor het melden van dit bord en het maken van de foto).

- Het leven van een plaatsnaamverklaroloog (officieel heet dat een toponymicus: een wetenschapper die studie maakt van toponymie) gaat niet over rozen: plaatsnamen betekenen namelijk vaak iets heel anders dan je op het eerste gezicht zou denken (zo heeft Ridderkerk bijvoorbeeld niets met een ridder te maken en Leerdam niets met leer) en moet men in de middeleeuwse archieven duiken om de oudste schrijfwijzen te achterhalen, om daarmee historisch-geografisch en taalkundig verder te pluizen naar de herkomst. Maar in sommige gevallen is het makkelijk: zo is de buurtschap Draaibrug bij het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg inderdaad naar een draaibrug genoemd die daar vroeger heeft gelegen.

Heeft u ook iets bijzonders te melden over een plaats uit de categorie “nooit van gehoord”? Wij houden ons altijd aanbevolen voor aanvullingen en recente ontwikkelingen m.b.t. vooral de kleinere relatief onbekende dorpen en buurtschappen in ons land.

Vanaf heden aantrekkelijke adverteermogelijkheden
Wij werken er hard aan om op Plaatsengids.nl de meest informatieve homepages te maken van alle 6.000 plaatsen in ons land. Dat is - en wat ons betreft: blijft - voor u als bezoeker geheel gratis. Dat heeft wel tot gevolg dat de kosten door enkele adverteerders per plaats moeten worden gedekt. Vanaf heden hebben wij een aantrekkelijk en ook voor kleine ondernemers zeer betaalbaar model om te adverteren op Plaatsengids.nl voor bedrijven en instanties. Wellicht heeft u een toeristisch of recreatief bedrijf, of kent u een bedrijf die bij 'zijn' plaats zou willen adverteren. Voor minder dan de prijs van een eenmalige advertentie in een krant of tijdschrift, staat men op Plaatsengids.nl een heel jaar, 24 uur per dag, 7 dagen in de week 'op de kaart' bij onze bezoekers (dat zijn er momenteel al zo'n 1.000 per dag en ons doel voor het komende jaar is om daar minstens een 0 achter te krijgen).

Ook als particulier kan het nuttig zijn bij 'uw' plaats te adverteren, bijvoorbeeld als u een vakantiehuisje te huur heeft of als u iets lokaals te koop vraagt of aanbiedt (bijv. boeken of ansichten van bepaalde plaatsen). Ook hiervoor hebben wij de tarieven bescheiden gehouden. Genealogen kunnen zelfs geheel gratis een oproep 'personen gezocht' plaatsen, bij de plaats waar zij met hun onderzoek zijn vastgelopen.

Nieuw: facebook-page
Plaatsengids.nl heeft sinds kort ook een pagina op Facebook, waar wij ook actuele ontwikkelingen en nieuwtjes over ons land en over onze site plaatsen. Als u daar op ‘vind ik leuk’ wilt klikken, zouden wij dat zeer appreciëren. We hebben namelijk minimaal 25 ‘volgers’ nodig om de pagina nog beter te kunnen inrichten, want vanaf dat moment wordt het pas een officiële ‘fanpage’.

Beeld toegevoegd
- Onze fotografen Dick Klees en Rita van den Broek hebben het 'eiland' Schouwen-Duiveland uitgekamd en de meeste plaatshomepages van dat schiereiland inmiddels voorzien van een serie prachtige foto's. Onder de link vindt u de links naar alle steden, dorpen en buurtschappen op dat 'eiland'. Daar vandaan kunt u dus met 1 druk op de knop al die plaatsen en hun foto´s bekijken.

Dijk van Scharendijke

Brouwershaven

Uit in eigen land
Als u dit jaar op vakantie gaat in eigen land, of zo maar eens een weekendje er tussenuit wilt, kunt u eventueel via Plaatsengids.nl online uw vakantie boeken bij gerenommeerde partners waar wij mee samenwerken. Links naar online te boeken hotels en vakantiehuizen vindt u onder het kopje Overnachten op de plaatshomepages.
Landelijke links naar online te boeken vakantiemogelijkheden vindt u op de pagina Links, met name in de eerste 4 kolommen op die pagina.
Boeken en fiets- en wandelroutes kunt u online bestellen bij Bol.com via het kopje Literatuur op een plaats- of streekhomepage.

Gemeentelijke herindelingen

Provincie akkoord met nieuwe gemeente De Friese Meren
- Het college van Gedeputeerde Staten adviseert het kabinet om in te stemmen met de vorming van de nieuwe gemeente De Friese Meren.


Gemeente Liemers?
Een herindeling van Duiven, Westervoort, Zevenaar en Rijnwaarden in de Liemerse regio in Gelderland lijkt erg ver weg te zijn. Dat blijkt uit een rondgang van De Gelderlander langs de politieke partijen in de gemeenten. Meer samenwerking vinden ze prima; fuseren staat niet op het programma. Een grote meerderheid is tegen de herindeling tot een grote, Liemerse gemeente.

Nederland verdeeld in regiogemeenten?
Consultant Hans Middendorp pleit ervoor om Nederland te herindelen in een beperkt aantal regiogemeenten, globaal conform de indeling van de huidige waterschappen.

Evaluatie Wet arhi
Onderzoek naar de ervaringen van overheden met de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) (pdf) met aanbevelingen ter verbetering van het proces van gemeentelijke herindelingen (Ministerie van Binnenlandese Zaken, januari 2011).

Ruimtelijke ordening, landschap, landbouw, natuur, milieu

Kijk via de webcam mee in 8 soorten vogelnesten!
Vogelbescherming Nederland en SOVON Vogelonderzoek riepen 2011 uit tot Jaar van de Boerenzwaluw. Want het gaat niet goed met het sierlijk dansende vogeltje. De soort staat als ‘gevoelig’ op de Rode Lijst door een afname van 50-75% in de afgelopen 40 jaar. Bij acht vogelnesten in Nederland draaien van 1 maart tot 1 juli 2011 dag en nacht de camera’s van Vogelbescherming Nederland. Kijk mee en beleef het broedseizoen van ooievaar, oehoe, boomklever, boerenzwaluw, slechtvalk, steenuil, ijsvogel en purperreiger!

Eerste vleermuizenwebcam in Nederland
Natuurmonumenten heeft in een door haar aangekohcht bedrijvenpand in Waddinxveen de eerste meervleermuizenkoloniewebcam, ook wel batcam genaamd, opgehangen. Het zijn verschillende camera's die elkaar regelmatig afwisselen, zodat u de vleermuizen vanuit verschillende posities kunt bekijken. Voor nadere informatie zie het artikel meervleermuizen in Waddinxveen.

Samenwerking natuurbeheer en akkerbouw
Voor echte akkerflora is de akkerbouw van tegenwoordig te intensief en voor de natuurbeheerder kost het eigen beheer van akkerreservaten veel inspanning. In Overijssel is, mede door het project Echt Overijssel!, een samenwerking tot stand gekomen tussen terreinbeheerders en biologische boeren. Udo Prins (Louis Bolk Instituut) en Marion Plagge (Natuurmonumenten) hebben de aanpak voor samenwerking tussen Natuurmonumenten en boeren vorm gegeven. Ze tonen via een veldwerkplaats de akkers van Natuurmonumenten op de Sprengenberg. Jan Overesch (biologisch landbouwer) beheert daar verschillende akkers van Natuurmonumenten. Zie ook de links in de rechterkolom van de site.

Biodiversiteit in Eindhoven
In de gemeente Eindhoven is een project gestart om de lokale biodiversiteit zichtbaarder te maken en de waardering hiervoor in de dagelijkse leefwereld te stimuleren.

Zeegrassprietplukker: iets voor u?
De Waddenvereniging is op zoek naar vrijwilligers die willen helpen met het verzamelen en uitzaaien van 100.000 zeegrassprieten. De stengels zijn nodig voor het groot zeegrasherstelplan in de Waddenzee. Begin vorige eeuw waren er uitgestrekte velden met groot zeegras in de Nederlandse Waddenzee en in de toenmalige Zuiderzee. Door een virusinfectie en de aanleg van de Afsluitdijk zijn ze bijna volledig verdwenen. In het Nederlandse deel van de Waddenzee zijn de zeegrasvelden nooit teruggekeerd. Alleen in de monding van de Eems is vandaag de dag nog een kleine restpopulatie aanwezig. Dit in tegenstelling tot het Duitse en Deense deel van de Waddenzee, waar inmiddels wel weer aanzienlijke zeegrasvelden zijn te vinden. Zeegrasvelden hebben een belangrijke ecologische rol als kinderkamer voor verschillende vissoorten en schaaldieren. Ook staat zeegras bekend als biobouwer. Zeegrasvelden breken de stroming en stabiliseren en verhogen zo de sedimentatie. Met een veranderend klimaat, en de hiermee gepaard gaande snelle zeespiegelstijging, is het herstel van de zeegrasvelden van groot belang. Kijk voor meer informatie op de website van de Waddenvereniging.

Na mainports, brainports en greenports nu ook Nature Ports?
Minister Schultz van Haegen gaat drastisch schrappen in regels en wetten en de infrastructuur integraal herijken. Dat zil zeggen dat wegen, spoor, OV en vaarwegen in samenhang met elkaar verder worden ontwikkeld. Voor nadere informatie zie de Ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. En de toespraak van de minister over de Ontwerp Structurvisie Infrastructuur en Ruimte.

Natuur- en milieuorganisaties vinden dat er naast de aandacht voor zogeheten mainports, brainports en greenports, meer landelijke aandacht en beleid zou moeten zijn voor wat je Nature Ports zou kunnen noemen: landschappen die op landelijk niveau beschermd zouden moeten worden, opdat provincies en gemeenten niet in de verleiding komen om ze vol te bouwen. Zie verder het persbericht van de natuur- en milieuorganisaties (pdf).

Cultuurhistorie, toerisme en recreatie, bezienswaardigheden

Oosterwijk beschermd dorpsgezicht
Op 9 juni 2011 is het dorp Oosterwijk (gemeente Leerdam) aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Zie onder de link het kopje Recente ontwikkelingen.

Oosterwijk, beschermd dorpsgezicht!

Fietsprovincie van het jaar
Lees hier welke dat geworden is, en welke provincies op 2, 3 en 4 komen.

Boerenerf-fietsroute Salland
Boerenerf-fietsroute langs biologische boerderijen in Salland (Overijssel) (pdf).

Oude landbouwgewassen
Stichting De Oerakker heeft als doel om historische land- en tuinbouwgewassen als levend cultureel erfgoed te behouden.

Volkslied Overijssel: laat uw stem horen!
En daarmee bedoelen we niet uw vocale stem, maar uw stem in de zin van uw voorkeur. Zie hieronder de ingezonden mededeling van geograaf Theo Peenstra, initatiefnemer en beheerder van het zeer lezenswaardige weblog 'Dorp van de Dag', waar hij, net als Plaatsengids.nl, zijn lezers attendeert op niet algemeen bekende bijzonderheden over plaatsen in ons land. Theo doet met zijn koor mee met een lovenswaardig alternatief dat wij graag bij u onder de aandacht brengen:

"Velen van jullie nemen misschien wel eens een kijkje op mijn blog ´Dorp van de Dag´. Deze week wil ik je daarbij om een gunst vragen. Het koor waar ik in zing, On Cue, heeft een inzending gedaan voor een wedstrijd voor een nieuw Overijssels volkslied. De wedstrijd is georganiseerd door de provincie Overijssel. De inzendingen die de meeste stemmen halen, gaan door naar de vakjury. We weten niet hoeveel inzendingen er nog volgen, maar ik wil je graag vragen vast op ons te stemmen. Als je het een goede inzending vindt tenminste. We zijn er zelf in elk geval wel trots op.

Stemmen kan eenvoudig op de site Jijenoverijssel. Die van ons is dus "Overijssels Volkslied On Cue". Het kan tot 30 juni. Je kunt onze inzending daar ook met een druk op de afspeelknop bekijken. In het volkslied bezingen we veel plaatsen in onze provincie. Vijf daarvan bespreek ik deze week op mijn weblog Dorp van de Dag.
Alvast bedankt!
Groet,
Theo Peenstra

Nieuwe prioriteiten in rijkserfgoedbeleid
Het kabinet kiest voor de komende jaren vijf prioriteiten in zijn gebiedsgerichte erfgoedbeleid. De rijksoverheid gaat de zorg voor het cultureel erfgoed sterker verbinden met andere ruimtelijke vraagstukken en ontwikkelingen. Samen met provincies, gemeenten, waterschappen en particuliere organisaties neemt het Rijk initiatief om het cultuurhistorische karakter van Nederland op gebiedsniveau te behouden en te versterken. De vijf prioriteiten zijn: 1) Werelderfgoed: samenhang borgen, uitstraling vergroten. 2) Eigenheid en veiligheid: zee, kust en rivieren. 3) Herbestemming als (stedelijke) gebiedsopgave: focus op groei en krimp. 4) Levend landschap: synergie tussen erfgoed, economie, ecologie. 5) Wederopbouw: tonen van een tijdperk. Voor nadere informatie zie het rapport "Kiezen voor karakter. Visie erfgoed en ruimte" (pdf).

Topografie

Persingen en Ooij: eindelijk plaatsnaamborden respectievelijk correcte spelling
In onze Nieuwsbrief juni 2010 meldden wij u dat wij de gemeente Ubbergen een 2-tal suggesties hadden gedaan met betrekking tot bebording en spelling. Beide suggesties blijken inmiddels te zijn gehonoreerd:
1) Persingen, het toeristisch bekende plaatsje dat zich profileert als kleinste dorp van Nederland (maar er zijn er meer die voor die titel in aanmerking komen), heeft sinds 2011 eindelijk plaatsnaamborden, zodat u vanaf heden tenminste kunt zien wanneer u het dorpje binnenkomt en weer uit gaat.
2) Bij buurdorp Ooij stonden tot voor kort plaatsnaamborden met de foutieve spelling Ooy, terwijl dat al jaren formeel Ooij is. Dat is verwarrend want zo blijven mensen die verouderde spelling – ook – gebruiken, begrijpelijk, maar in dit geval niet terecht, denkend dat de spelling op de plaatsnaamborden wel correct zal zijn. Recentelijk zijn gelukkig nieuwe borden geplaatst met de correcte spelling. Hopelijk worden alle www-adressen met de foutieve spelling snel aangepast, zodat we van deze oneenduidigheid afraken.

Mariaheide / Maria-Heide
De spelling van de naam van het dorp Mariaheide / Maria-Heide (evenals het hierboven vermelde dorp Boerdonk een van de 'vergeten dorpen' in het postcodeboek m.b.t. de gemeente Veghel) blijft de gemoederen vooralsnog bezighouden. Dorpsraad, Stichting Hei's Archief en de meeste inwoners vinden dat de spelling Maria-Heide moet zijn (want dat was vanouds de spelling en zij zien geen enkele reden waarom je dat zou moeten veranderen), terwijl de gemeente vooralsnog volhardt in de spelling Mariaheide. Onder de link leest u alle achtergronden hiervan, evenals alle andere wetenswaardigheden van dit idyllische en bruisende dorpje in het landelijk gebied tussen Veghel en Uden.

Wil de ware Nummer Een / Eén / Één / één opstaan?
Weet u nog, in de goeie ouwe tijd, het spelletje "Wie van de Drie?", met Herman Emmink en consorten? Daar doen oneenduidigheden in plaatsaamspellingen me vaak aan denken. Niet zelden worden plaatsen op bebordingen e.d. namelijk op 2 of zelfs 3 manieren gespeld. Nummer Een (volgens het kombord) spant de kroon: deze plaats kent ter plekke en in atlassen e.d. liefst 4 verschillende spellingen. Dus in dit geval is het: "Wie van de Vier?" Voor nadere informatie zie de homepage van Nummer Een.

Fraaie ´plaatsnaamborden´: Marolleput
- In de categorie “Als we van de gemeente geen plaatsnaambord krijgen, dan maken we hem toch zelf?” deze keer het fraaie ‘plaatsnaambord’ van de Zeeuws-Vlaamse buurtschap Marolleput, creatief ‘gefiguurzaagd’ in een heg! Met dank aan Jan Dijkstra voor het melden en voor de foto.

Bekend(er) maakt bemind(er)? / Plaatsengids.nl Plaatsnaambord Award
Inmiddels hebben wij al tientallen voorbeelden van creatieve zelfvervaardigde ´plaatsnaamborden´ in het hele land gespot (zoals het in de vorige alinea genoemde Marolleput, en de buurtschap Gouden Ploeg bovenaan deze Nieuwsbrief).
Wellicht gaan wij om dat te stimuleren wel een jaarlijkse Plaatsengids.nl Plaatsnaambord Award voor het mooiste plaatsnaambord (of een soortgelijk alternatief of opschrift) instellen. Er zijn immers nog steeds ca. 2.000 buurtschappen – en dus woonplaatsen! – in ons land zonder plaatsnaamborden, en wellicht kunnen wij op deze manier stimuleren dat er meer plaatsnaamborden geplaatst gaan worden.
Het lijkt óns althans voor de hand liggend dat bij iedere plaats plaatsnaamborden zouden moeten staan, uit oogpunt van het cultuurhistorisch belang van de buurtschappen in kwestie en als erkenning van de identiteit van de buurtschap en die van haar inwoners.
En ook uit toeristisch oogpunt is het wel zo handig dat je als wandelaar of fietser weet in welke plaats je bent aanbeland, en dat dat niet ‘zo maar een paar boerderijen in het buitengebied’ van een dorp of stad zijn.
Hopelijk geldt het omgekeerde van de stelling ‘onbekend maakt onbemind’ hier ook, en leidt een grotere zichtbaarheid van de buurtschappen middels plaatsnaamborden ook tot meer aandacht voor behoud van deze bijzondere cultuurlandschappen.

Vanaf heden BAG-viewer beschikbaar
Voor de topografie-liefhebbers: vanaf heden kunt u middels de BAG-viewer tot op huis(nummer)niveau inzoomen op de kaart van Nederland. Nadere informatie over de BAG.

@ @ @ @ @

Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer veel lees- en kijkplezier te hebben verschaft!
Namens de tekst- en beeldredactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

P.S.1:
Vragen, opmerkingen of aanvullingen op deze Nieuwsbrief zijn welkom bij de redactie. Ook onderaan deze Nieuwsbrief is een reactiemogelijkheid.

P.S.2:
U kunt tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl ook volgen op Twitter (waarbij wij u niet 'plat mailen', maar slechts eens in de paar dagen een berichtje plaatsen). Voor een voorbeeld zie hieronder:

Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer veel lees- en kijkplezier te hebben verschaft!
Namens de tekst- en beeldredactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

Plaatsengids.nl: het gemak dient de mens!