Plaatsengids.nl Nieuwsbrief september 2012

Plaatsengids.nl: gespecialiseerd in topografie, cultuurhistorie en kleinschalig toerisme van alle 6.000 plaatsen en plaatsjes in ons land.

In deze Nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen:

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties: fusies per 1-1-2013, grenscorrecties gemeenten Nijkerk en Barneveld m.b.t. buurtschappen Appel en Prinsenkamp.

2) Overige actualiteiten: nieuw museum in Monnickendam, reconstructie schans bij buurtschap Draaibrug, verstedelijking, immaterieel erfgoed, Cultuur Monumenten Maand, crowdfunding natuur Gelderland, meest authentieke boer van Nederland, tv-serie en boek over dialecten, Groningen eerste ´ontsnipperde stad´ van Europa.

3) Buurtschapen, voortgang en plaatsnaamborden: ’t Beijersche, Rijkebuurt, Roptazijl. Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne.

4) Topografie: plaatsen met oneenduidige naamgeving of spelling, plaatsnamen uitspraak, meer plaatsnamen op Duitse kentekens.

5) Vraag van de Maand: wie kan ons vertellen hoe het nu echt zit met de vier verlaten van de buurtschap Vierverlaten bij Groningen én met het mysterieuze halte’stempel’ van het toenmalige station?

Veel lees- en kijkplezier gewenst!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

1) Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties

Fusies per 1-1-2013

De drie nieuwe fusiegemeenten die per 1-1-2013 gaan ontstaan, zijn recentelijk gefiatteerd door de Eerste Kamer en daarmee definitief geworden. Wie zich nader wil verdiepen in de stukken die hebben geleid tot deze nieuwe gemeenten, kan dit nu per nieuwe gemeente overzichtelijk gegroepeerd vinden onder de desbetreffende links op onze pagina Gemeentelijke herindelingen, kopje 1-1-2013.

Buurtschap Appel binnenkort geheel gemeente Nijkerk

Een deel van de buurtschap Appel (gelegen rond de Appelseweg) valt nu nog onder de gemeente Barneveld, soms met een nogal grillig grensverloop. Dat is niet altijd even praktisch, en daarom gaat dat binnenkort veranderen. Trouwens waarom heet de buurt W hiervan (gelegen rond de Peerweg) eigenlijk niet Peer? En: in Appel zijn recentelijk restanten van een ringburgwal gevonden, wat voor die streek zeldzaam is. Vergeet ook niet het Appels Volkslied te beluisteren! Over dit alles vindt u meer op onze homepage van Appel.

2) Overige actualiteiten

Nieuw museum in Monnickendam

Waterlandsmuseum De Speeltoren is in 2012 van start gegaan. Het museum geeft een gevarieerd beeld van de cultuur en natuur van de gemeente Waterland en haar kernen Monnickendam, Broek in Waterland, Zuiderwoude, Ilpendam, Katwoude en Overleek.

‘Nieuwe’ schans aangelegd in Draaibrug

In de buurtschap Draaibrug bij het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg wordt momenteel de laatste hand gelegd aan de aanleg van de Bordeelschans, een schans uit de 16e eeuw die ooit is verdwenen en die men nu dus weer opnieuw gaat construeren. Zie onze homepage van Draaibrug, kopje Bezienswaardigheden.

80/20-regel gaat ook op voor stad/platteland en hun inwoners

Wat wij reeds vermoedden, wordt bewaarheid in een recente statistiek van Unicef; ca. 80 procent (83 om precies te zijn, de komende decennia doorgroeiend naar 92!) van de Nederlanders woont in stedelijk gebied, dus in de zeg 20 procent (oftewel ca. 1.000) grootste plaatsen van ons land. De overige ca. 20 procent van de inwoners woont dus in de 80 procent (oftewel ca. 5.000) kleinste plaatsen van ons land. Zie de kaart op de site van UInicef.

Begrijpelijk is daarom ook, omdát veruit de meeste mensen in stedelijk gebied wonen, dat het buitengebied met haar 5.000 kleinere dorpen en buurtschappen relatief onbekend en daarmee onbemind is. En dat is nu net de reden waarom Plaatsengids.nl vooral die 5.000 kleinste plaatsen tekstueel en visueel in kaart brengt. In de hoop en veronderstelling dat het omgekeerde van de stelling ‘onbekend maakt onbemind’ ook opgaat. Ga eens van de ‘grote weg’ af en ontdek hoe mooi uw eigen land is!

Immaterieel erfgoed

Naast het materiële cultureel erfgoed (monumentale objecten en landschappen) kennen we ook immaterieel erfgoed (tradities en rituelen). Sinds september 2012 is Nederland aangesloten bij het Unesco Verdrag ter Bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Op deze manier willen de aangesloten landen de culturele diversiteit in de wereld behouden. Door het ondertekenen van het Unesco-verdrag verplicht Nederland zich onder meer om een Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed te maken. Personen en instanties kunnen zich aanmelden, als ze tradities in stand willen houden. De coördinatie ligt bij het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Voor nadere informatie zie de link en de pagina Volkscultuur en immaterieel erfgoed in onze Woordenlijst.

Natuurmonumenten is gevestigd op Schaep en Burgh, een van de 's-Gravelandse Buitenplaatsen

Cultuur Monumenten Maand

Natuurmonumenten beheert zo’n 3.200 cultuurhistorische bouwwerken, waarvan 550 een monumentale status bezitten. Om deze gebouwen duurzaam te behouden, zijn ze vaak gesloten voor het publiek. In mei en september maakt Natuurmonumenten een uitzondering. Natuurmonumenten sluit zich met de openstelling van een deel van haar buitenplaatsen aan bij het Jaar van de Historische Buitenplaats, dat dit jaar plaatsvindt. In de hele maand september worden de deuren geopend. Er worden allerlei activiteiten georganiseerd in en rondom bijzondere monumenten. Zie verder de pagina's Nederlanders trots op cultuurhistorisch erfgoed en Cutuur Monumenten Maand op de site van Natuurmonumenten.

Gelderland: Financiering natuurprojecten met crowdfunding

De provincie Gelderland is een experiment gestart met het zogenoemde crowdfunding. De provincie wil via internet donateurs vinden voor een aantal natuurprojecten van onder andere Natuurmonumenten en amfibieënorganisatie Ravon. Crowdfunding is al bekend en succesvol in de kunst- en cultuursector. Voor natuurfinanciering is het middel nog onbekend. Via de website van de provincie zijn alle betrokken projecten te zien. Met een druk op de knop kunnen bezoekers aangeven dat ze een zelfgekozen bedrag in een project willen steken.

Natuurmonumenten wil een picknick- en vlinderwei realiseren en Ravon kikkerpoelen. Nieuwe natuurinitiatieven zijn verder het adopteren van een stukje natuur en het organiseren van sport in de natuur ofwel safari-joggen. Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijk voor natuur en het beheer daarvan. Gelderland wil daar als grootste en groenste provincie jaarlijks ruim 100 miljoen euro in investeren, maar vreest dat dat bedrag nog niet genoeg is om een gezond ecosysteem in stand te houden, en gaat daarom aanvullend met crowdfunding werken. Zie verder het bericht over natuur-crowdfunding op de site van de provincie Gelderland.

Kikkers kunnen profiteren van Crowdfunding

Meest authentieke boer van Nederland

Boer Piet Luyendijk uit Vierpolders is door tijdschrift Landleven tot meest authentieke boer van Nederland verkozen. Een beetje arbitrair lijkt ons; er zijn immers nog veel meer authentieke boeren in ons land. Hoe dan ook, RTV Rijnmond heeft naar aanleiding hiervan wél interessante reportages over de man gemaakt. Zie de link.

Tv-serie en boek over dialecten

Onlangs is een tv-serie gestart over de situatie van de dialecten en streektalen in ons land. Tegelijkertijd is er een boek over dit onderwerp verschenen. "Dat is andere taal!" Elke maandag van 3 september t/m 22 oktober 2012, 19:25 uur, Nederland 2. Boek en cd: Rien van den Berg en Marc van Oostendorp: Dat is andere taal! Unieboek / Het Spectrum.

Groningen eerste ‘ontsnipperde stad´ van Europa

Groningen mag zich de eerste ontsnipperde stad van Europa noemen. In geen andere stad zijn de barrières voor de natuur met faunatunnels, uitklimplaatsen en wildviaducten zo goed weggenomen als in Groningen.

3) Buurtschappen

Stand van zaken homepages

De redactie van Plaatsengids.nl werkt voortdurend aan het vervaardigen van homepages voor de buurtschappen waar wij tot heden nog geen homepage van hebben. Op dit moment zjin alle buurtschappen van de provincies Groningen, Gelderland en Zeeland ingevoerd. Over enkele maanden beogen wij hiermee landelijk compleet te zijn, en daarmee - als enige op het internet - informatieve homepages te hebben van alle ca. 6.000 nog bestaande plaatsen in ons land.

Nieuwe plaatsnaamborden

’t Beijersche

’t Beijersche is de eerste buurtschap in de gemeente Vlist die is voorzien van plaatsnaamborden (met dank aan Gerda en Leen Louwerse voor de foto). Nu de andere 11 nog. Overigens heeft ’t Beijersche nu 3 verschillende spellingen... Zie verder het kopje Naam op onze homepage van ’t Beijersche.

´t Beijersche, buurtschap in de gemeente Vlist, heeft sinds kort fraaie plaatsnaamborden. Alleen is daarmee een 3e spelling geìntroduceerd, naast de spelling Het Beijersche in de atlassen en Beijersche op de bushalteborden ter plekke. Weer een kandidaat dus voor het spelletje ´Wie van de Drie?´

Rijkebuurt

De buurtschap Rijkebuurt in de gemeente Borsele heeft vermoedelijk ook pas sinds kort plaatsnaamborden, waarvan eentje aan een kunstzinnige paal. In deze gemeente ontberen nu alleen de buurtschappen Graszode en Knaphof nog plaatsnaamborden. Van de buurtschap Knaphof is ons overigens nog geen naamsverklaring bekend. Als u daar meer van weet, houden wij ons aanbevolen.

Roptazijl

Tot voor kort verkeerden wij in de veronderstelling dat de buurtschap Roptazijl geen plaatsnaamborden heeft. Er blijkt er nu toch één te staan (het bord was door bosjes deels aan het zicht onttrokken). Zie de afbeelding op onze homepage van Roptazijl. Het bord staat in het deel van Roptazijl dat in de gemeente Harlingen ligt. De gemeente Franekeradeel wil helaas geen borden plaatsen in haar deel, zo kreeg de lokale heemkundekring op haar verzoek te horen (de gemeente wil dat aan de t.z.t. te ontstane fusiegemeente overlaten), zodat je aan die kant niet ziet wanneer je de buurtschap betreedt en weer verlaat.

Verdwenen buurtschappen, of toch niet?: Langen en Boschheurne

Tijdens onze research naar de plaatsen in ons land zijn wij weer op een nieuwe categorie ´bijzondere gevallen´ gestuit, namelijk buurtschappen waarvan de naam kennelijk buiten gebruik is geraakt, maar waarvan de bebouwing en het landschap nog gewoon intact zijn. Er is dus geen duidelijke reden aanwijsbaar voor het verdwijnen van de plaatsnaam (anders dan bij bijvoorbeeld buurtschappen die worden afgebroken voor de aanleg van infrastructuur, of die door een dorp of stad worden ´opgeslokt´). Toch blijken die namen in de praktijk in de regio nog wel te leven.

Voorbeelden in deze categorie zijn de buurtschappen Langen en Boschheurne, beide in voorheen gemeente Laren Gelderland, tegenwoordig gemeente Lochem. Met dank aan Ad de Goede voor het ons attenderen op het bestaan van deze buurtschappen (deze plaatsnamen komen namelijk niet meer voor in recente atlassen, vandaar dat wij ze tot heden ´over het hoofd hadden gezien´) en voor de afbeeldingen van Langen. Een ander voorbeeld in deze categorie, dat wij reeds eerder hebben uitgewerkt, is de buurtschap Worth-Rheden tussen Velp en Rheden. Al met al aanleiding voor het opnemen van deze nieuwe categorie in onze Woordenlijst.
Kent u nog meer verdwenen buurtschapsnamen, waarvan de bebouwing (en wat ons betreft dus ook de buurtschap) nog gewoon bestaat? Wij vernemen het graag!

Langen was (en is wellicht nog steeds) een buurtschap, vanouds vallend onder het Gelderse Laren. De plaatsnaam is kennelijk buiten gebruik geraakt, maar de plaats (dat wil zeggen de bebouwing) bestaat nog wel degelijk.

4) Topografie

Plaatsnamen: naamgeving en spelling

In de rubriek Woordenlijst hebben wij onder meer een aantal overzichten opgenomen met topografische bijzonderheden van uiteenlopende aard. Onlangs hebben wij er weer een overzicht aan toegevoegd, en wel Plaatsnamen met oneenduidige spelling of naamgeving. Het valt ons namelijk op dat veel kleine dorpen en buurtschappen op verschillende wijzen worden gespeld (bijvoorbeeld op plaatsnaamborden, richtingwijzers, websites en in atlassen, boeken en namen van lokale instanties).

Dat komt 1) omdat wij geen landelijk instituut hebben die vaststelt wat onze plaatsnamen zijn en hoe ze gespeld moeten worden en 2) omdat de namen van kleine dorpen en buurtschappen en daarmee hun spelling, in tegenstelling tot die van de grotere dorpen en steden, vaak ook niet zijn vastgesteld voor het in 1978 ingevoerde postcodeboek en de in 2009 ingevoerde BAG. Waardoor men deels noodgedwongen lokaal maar wat aanrommelt... Het leek ons zinnig hier een overzicht van te maken. En natuurlijk hopen wij dat de lijst een `Wie de schoen past...´-effect gaat krijgen.


Nieuwerbrug aan den Rijn?
Dat landelijk gezien oneenduidig met naamgevingen en spelling wordt omgegaan (omdat daar geen landelijk coördinerend instituut voor is zoals in andere landen) is nog tot daar aan toe, maar ook binnen gemeenten en plaatsen constateren wij vele oneenduidigheden. En wij zouden er toch op zijn minst voor willen pleiten om één plaats ook, op welke manier dan ook, consequent te benoemen en te spellen.

Zo zien wij de ratio niet van het feit dat de gemeente Bodegraven-Reeuwijk recent de naam van het dorp Nieuwerbrug formeel heeft veranderd in Nieuwerbrug aan den Rijn. Volgens de gemeente zou dat de meest gangbare naam zijn, maar de enige instantie die die naam gebruikt is de gemeente zelf, en dan alleen nog in het recent op hun verzoek gewijzigde postcodeboek. Op de plaatsnaamborden en op de gemeentesite staat nog steeds Nieuwerbrug... Volgens ons is dit dus een geval van wat je 'topografische dwaling' zou kunnen noemen.

Plaatsnaam niet in Plaatsenregister? Gebruik dan de zoekfunctie!

Als u een plaatsnaam (die u bijvoorbeeld op een stempel, ansichtkaart of archiefstuk of in een adressering tegenkomt) niet in ons Plaatsenregister kunt vinden, gebruik dan de zoekfunctie. Op die manier vindt u oude spellingen en naamgevingen van plaatsen vaak wel terug.

Zoekt u bijvoorbeeld naar de plaats Briels(ch) Nieuwland, dan komt u er via de zoekfunctie achter dat dat dorp tegenwoordig Vierpolders heet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor het melden van de oude benaming en voor de afbeelding). Of zoekt u naar de dorpen Akkerwoude, Dantumawoude of Murmerwoude, dan meldt de zoekfunctie u dat die inmiddels (én wanneer en waarom!) zijn ‘gefuseerd’ tot het dorp Damwâld, dat tot voor kort nog Damwoude heette. Je moet het maar weten...

Stel u heeft een stempel, adressering, ansichtkaart of archiefstuk van bijv. een voorouder, waarop de plaatsnaam Briels(ch) Nieuwland voorkomt. In de atlassen is het niet meer te vinden, omdat de plaatsnáám inderdaad niet meer bestaat. Het dórp bestaat echter nog steeds, zij het onder een geheel andere naam. Middels de zoekfunctie van Plaatsengids.nl vindt u direct hoe dit dorp tegenwoordig heet.

Plaatsnamen uitspraak

In de rubriek ‘Plaatsnamen uitspraak’ vermelden wij plaatsnamen waarvan de uitspraak voor iemand van buiten de streek in kwestie niet voor de hand ligt. Zo is het bijvoorbeeld Heilóó en niet Héiloo. Kan iemand ons vertellen of het wellicht ook Heinó is en niet Héino? En kent u nog meer plaatsen die in deze lijst thuishoren?

Voorstel: meer plaatsnamen te kiezen op Duitse kentekens

Met dank aan Ronald Kranenburg voor het melden van dit nieuwsbericht. De Duitse minister Ramsauer wil meer plaatsnamen mogelijk maken in de kentekens. Zie naast het artikel zelf ook de vele reacties op het artikel. Velen vragen zich af of er niets belangrijkers is om je druk over te maken. Maar dat zijn natuurlijk vooral de ca. 80 procent stedelingen die er niet door getroffen worden. Vooral inwoners van de voormalige DDR reageren er dat het wel degelijk een punt is, dat door fusies veel plaatsnamen uit de kentekens zijn verdwenen en dat zij daar niet blij mee zijn.

In principe schrijven wij alleen over Nederlandse plaatsen. Dit artikel hebben wij toch opgenomen vanwege de duidelijke parallel met vele kleinere Nederlandse dorpen en buurtschappen, die hun identiteit ook verwaarloosd zien omdat hun plaatsnaam niet altijd (meer) voorkomt in adresbestanden, in atlassen, op plaatsnaamborden en richtingwijzers en dergelijke.

5) Vraag van de Maand

Hoe zit het met de vier verlaten en het haltestempel van Vierverlaten?

Bij de buurtschap Vierverlaten, bij Hoogkerk, gemeente Groningen, spelen twee bijzonderheden, waar wij het antwoord nog niet op hebben gevonden. Wellicht kunt u ons helpen?

1) De ene bron stelt dat de plaatsnaam te maken heeft met de vier verlaten (schutsluizen) die hier ooit waren. Een andere bron stelt dat er slechts sprake was van één sluis. Beide betogen klinken aannemelijk maar kunnen natuurlijk niet beide tegelijkertijd waar zijn. Wie weet hoe het echt zat met deze sluis of sluizen?

2) In Vierverlaten was een halte aan de spoorlijn Harlingen-Nieuweschans. Als men eind 19e eeuw tot begin 20e eeuw een poststuk in een trein ‘op de bus’ deed, moest een beambte in die plaats er een ‘haltestempel’ op plaatsen (= plaatsnaam in kader). Volgens literatuur (Korteweg) zou ook Vierverlaten zo´n haltestempel uitgereikt hebben gekregen, maar het is tot heden voor zover ons bekend nog nooit op een poststuk aangetroffen. Weet iemand of Vierverlaten wel of niet een haltestempel heeft gehad? Gezien het geschreven haltestempel (zie afbeelding) vermoeden wij van niet (met dank aan René Hillesum Filatelie voor de afbeelding van het zeldzame poststuk uit 1884 met halte’stempel’ Vierverlaten). Voor nadere toelichting zie onze homepage van Vierverlaten.

Vierverlaten, buurtschap bij Hoogkerk gemeente Groningen. Heeft die buurtschap nu wel of niet vier verlaten gehad en hoe zat het met dat haltestempel? Wellicht weet u er meer over te vertellen?

Heeft u zelf een vraag over een aspect van een bepaalde plaats waar u niet uitkomt? Dan kunt u dat sturen aan de redactie van Plaatsengids.nl. Wellicht is uw vraag dan de volgende keer de Vraag van de Maand. Het kan ook een zoekplaatje zijn van een afbeelding die u niet kunt ‘thuisbrengen’.

@ @ @ @ @

Adverteren op Plaatsengids.nl

Plaatsengids.nl heeft aantrekkelijke mogelijkheden voor toeristische en recreatieve instanties die hun aanbod bij onze bezoekers onder de aandacht willen brengen. Maar ook als u uw huis of vakantiehuis te koop of te huur heeft, kunt u dat bij uw plaats(pagina) op Plaatsengids.nl bij een breed publiek kenbaar maken. Voor de mogelijkheden zie de pagina ´Adverteren´.

>>> Volg ons op Twitter / op Facebook / op Linkedin. Vond u deze Nieuwsbrief interessant en bent u nog geen abonnee? Abonneer u dan nu gratis en geheel vrijblijvend op de maandelijkse Nieuwsbrief van Plaatsengids.nl. <<<

Plaatsengids.nl: alles over Nederland op één site!

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juli 2011

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: nieuws over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, natuur en milieu en toerisme en recreatie in Nederland.

(let op: als u een link in deze Nieuwsbrief aanklikt, opent hij die pagina in dit geopende venster. Keer daarom na lezing terug naar deze Nieuwsbrief met het Vorige-pijltje linksbovenaan uw browser en klik het scherm niet dicht met het kruisje rechtsbovenaan, anders bent u de Nieuwsbrief kwijt)

Voortgang Plaatsengids.nl

Nieuwe homepages / dorpen en buurtschappen in the picture

Techum
Techum was vanouds een piepklein buurtschapje met maar 2 boerderijen, en is sinds kort een nieuwbouwwijk die door haar beschutte ligging nog steeds als ‘buurtschap’ (van Leeuwarden) wordt geprofileerd. De oude hoeve Techum is gelukkig bewaard gebleven en heeft een herbestemming gekregen als kantoor.

Oxe
Van het ene uiterste naar het andere: de prachtige landelijke buurtschap Oxe bij Deventer had jarenlang een piepklein plaatsnaambordje (want heel korte plaatsnaam) en heeft sinds kort een heel groot plaatsnaambord. Het kleine buurtschapje heeft een rijke geschiedenis en is zelfs enige tijd van militair-strategisch belang geweest!

Mariahout
Het Peeldorpje Mariahout (niet te verwarren met het nabijgelegen dorpje Maria-Heide dat in de vorige Nieuwsbrief is besproken) is pas opgericht in 1933, maar heeft in haar korte bestaan al heel wat geschiedenis en cultuurhistorie opgebouwd, met veel bezienswaardigheden w.o. rijksmonumenten.

Roptazijl / Koehool / Dijkshoek

Roptazijl

Een heemkundige uit de voormalige Friese gemeente Barradeel complimenteerde ons ermee dat wij de buurtschappen uit die gemeente goed ‘op de kaart hebben gezet’. Gaat u eens kijken bij deze bijzondere buurtschappen uit de categorie ‘nooit van gehoord’. Het betreft Roptazijl (met een heel bijzondere ‘vishevel’, heeft u daar ooit al eens van gehoord?), Koehool en Dijkshoek.

Buurtschappen gem. Aalten
Afgelopen maand hebben wij o.a. homepages aangemaakt voor alle buurtschappen van de gemeente Aalten. Op de pagina van de gemeente Aalten vindt u de links naar alle 8 buurtschappen. In het bijzonder wijzen wij u op de idyllische en zeer actieve buurtschap Haart (waar wij ook nog nooit van hadden gehoord tot wij er onlangs de homepage van gingen aanmaken), waar u o.a. een prachtige diaserie over de buurtschap kunt vinden onder de link ‘Volkslied’.

Overigens zijn de gemeente Aalten en buurgemeente Winterswijk twee ‘mooie’ voorbeelden van uitersten m.b.t. hoe oneenduidig gemeenten in ons land omgaan met hun buurtschappen: de gemeente Winterswijk heeft al haar ca. 10 buurtschappen destijds een eigen postcode en plaatsnaam toegekend voor het postcodeboek, én al haar buurtschappen voorzien van duidelijke plaatsnaamborden. Mede daardoor staan die buurtschappen dan ook - ook toeristisch gezien - beter 'op de kaart' dan de buur-buurtschappen in Aalten. In buurgemeente Aalten bestaan de 8 buurtschappen namelijk niet voor de postadressen, die liggen allemaal zogenaamd ‘in’ Aalten. En de meeste buurtschappen van Aalten – sociaal-geografisch en cultuurhistorisch zeker zo interessant als die in Winterswijk - hebben daarnaast ook nog eens geen plaatsnaamborden, waardoor je niet eens weet dat en wanneer je er bent aanbeland. Als je geluk hebt, vind je hier en daar nog wél een richtingbordje naar een buurtschap, zoals bij het hierboven genoemde Haart (zie de foto op de homepage van Haart), zodat je nog ongevéér weet waar je het zoeken moet…

Budel-Dorplein
Het unieke fabrieksdorpje Budel-Dorplein is sinds kort een beschermd dorpsgezicht. Oh ironie: als beloning wordt het dorp binnenkort 'verrijkt' met een 'duurzaam industrieterrein'. Beetje contradictio... Hopelijk wordt het landschappelijk zo goed mogelijk ingepast. De inwoners maken zich daar in ieder geval hard voor. En waar komt die aparte naam Dorplein eigenlijk vandaan? Lees er alles over op de homepage van Budel-Dorplein.

Heeft u ook iets bijzonders te melden over een plaats uit de categorie “nooit van gehoord”? Wij houden ons altijd aanbevolen voor aanvullingen en recente ontwikkelingen m.b.t. vooral de kleinere relatief onbekende dorpen en buurtschappen in ons land.

Linkspagina
Kijk eens op onze Linkspagina, daar hebben wij honderden interessante links voor u bijeen gebracht op het gebied van cultuurhistorie, cultuurtoerisme en aanverwante onderwerpen. Onder het kopje Bezienswaardigheden vindt u bijvoorbeeld tientallen landelijke sites van organisaties die zich specialiseren in bijvoorbeeld kerken, kastelen, molens, watertorens, gemalen, bruggen en wat al niet meer.

Uit in eigen land
Als u dit jaar op vakantie gaat in eigen land, of zo maar eens een weekendje er tussenuit wilt, kunt u eventueel via Plaatsengids.nl online uw vakantie boeken bij gerenommeerde partners waar wij mee samenwerken. Links naar online te boeken hotels en vakantiehuizen vindt u onder het kopje Overnachten op de plaatshomepages. Landelijke links naar online te boeken vakantiemogelijkheden vindt u op de pagina Links. Boeken en fiets- en wandelroutes van een plaats kunt u online bestellen bij Bol.com via het kopje Literatuur bij een plaats of streek.

Vakantiebestemming uitgelicht
Wilt u deze zomer naar Drenthe op vakantie? Dan is vakantiepark Witterzomer bij Assen een goede uitvalsbasis. U kunt er terecht als u 'gewoon' wilt kamperen, maar u kunt u er ook laten verwennen in een hotelkamer, compleet ingerichte huurtent, trekkershut of lodge.

Gemeentelijke herindelingen en grenscorrecties

Fusie Alphen aan den Rijn / Boskoop / Rijnwoude
De gemeenteraden van Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude zijn op 30 juni 2011 akkoord gegaan met een fusie van de drie gemeenten per 1 januari 2014. De nieuwe gemeente die dan ontstaat, telt ruim 106.000 inwoners en 8 kernen op een oppervlakte van 132,5 vierkante kilometer. De drie gemeenten staan voor forse opgaven en ambities. O.a. de verdere ontwikkeling van de Greenport, verbetering van de infrastructuur (aansluitingen op de A4, A12 en N11 en realisatie van de RijnGouwelijn), woningbouwopgaven, het stimuleren van de ontwikkeling van recreatie en toerisme en het behoud van een groen, open en landelijk profiel. Om dit te kunnen bereiken is bundeling van krachten nodig. Het is nog niet zeker of de kern Benthuizen, die inmiddels bijna aan Zoetermeer is vastgegroeid, meegaat naar de nieuwe gemeente of bij Zoetermeer zal worden gevoegd.

Deze gemeente is ook wel bekend vanwege neerstortende hefbruggen

Meppel naar Overijssel?
In Meppel - dat onlangs deels een beschermd stadsgezicht is geworden - ontstaan steeds meer initiatieven om de banden met Zwolle aan te halen. Vooral de fractie van de VVD lonkt nadrukkelijk naar Overijssel. De liberalen hebben zelfs een onafhankelijk bureau ingeschakeld om in beeld te brengen of het staatsrechtelijk mogelijk is om Meppel van Drenthe af te scheiden. Fractieleider Roelof Pieter Koning verwacht dat de resultaten van dit onderzoek eind september bekend zijn.

Ruimtelijke ordening, landschap, landbouw, natuur, milieu

Natuurmonumenten zet in op 58 natuurgebieden
Natuurmonumenten wil de komende jaren 58 natuurgebieden in het bijzonder ontwikkelen, uitbreiden en/of opknappen. Algemeen directeur Jan Jaap de Graeff heeft dit voorstel op 24 juni 2011 in Den Haag gepresenteerd. Staatssecretaris Henk Bleker wil fors bezuinigen op natuur. Hij werkt aan een plan om het netwerk van natuurgebieden van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) fors af te slanken. Natuurmonumenten snapt dat bezuinigingen nodig zijn, maar vindt dat de EHS op een behoorlijke manier moet worden afgemaakt. De EHS goed afmaken kan alleen als daar meer tijd voor wordt uitgetrokken dan is voorzien. En alleen als er prioriteiten worden gesteld. Natuurmonumenten heeft daarom de ambities voor de door haar beheerde natuurgebieden voor de periode 2011-2015 op een rij gezet.

Het Naardermeer, het eerste aangekochte Natuurmonument

In de plannen staat dat er 5 redenen zijn om in de natuur te investeren. Om te beginnen een soortenrijk Nederland. Met de rijkdom aan dier- en plantensoorten in Nederland is het slecht gesteld. Wereldwijd is er nog 70 procent van de oorspronkelijke biodiversiteit over. In Europa is dat nog 50 procent. In Nederland is het slechts 15 procent. Verder draagt natuur bij aan een economisch gezond Nederland. Naast de kenniseconomie vormt de belevingseconomie de groeimarkt van ons land. De andere redenen zijn een mooi en leefbaar Nederland en een waterveilig Nederland. Of het nu om droogte gaat of om de strijd tegen het wassende water: de natuur is van essentiële betekenis om in ons laaggelegen land te kunnen leven met het water. "Met het aanwijzen van deze ruim 50 gebieden tonen wij aan dat we durven te kiezen. Het is nu aan rijk en provincies om de uitgestoken hand aan te pakken", aldus De Graeff. Een uitvoerige beschrijving van de plannen met de 58 natuurgebieden vindt u in de notitie "Als je van Nederland houdt. Ambities Natuurmonumenten 2011-2015" (pdf).
En natuurlijk gaat ook Plaatsengids.nl extra aandacht besteden aan deze 58 natuurgebieden. Welke gebieden het betreft vindt u overzichtelijk op onze pagina Natuurgebieden Natuurmonumenten.

Kassen Westland en Bollenstreek verkassen?
Instituut SEO heeft in haar rapport "Verkassen?" (pdf, april 2011) de mogelijkheden onderzocht van het naar elders verplaatsen van een deel van de kassen in Westland en Bollenstreek, om daar woningbouw mogelijk te maken, als beoogd alternatief voor uitbreiding van de steden Zoetermeer en Almere.

Na groene daken nu trend: groene gevels?
Zie artikel over groene gevels. Een voorbeeld van een verticale tuin is te vinden in de Van Diemenstraat in Amsterdam.

Zonnestroom van Eneco op uw dak
Eneco biedt u de mogelijkheid om middels zonnepanelen op uw dak zelf een deel van uw groene stroom op te wekken en tegelijkertijd op de kosten te besparen.

Renovatie Afsluitdijk
Het hing al een tijd in de lucht: de inmiddels 80 jaar oude Afsluitdijk moet nodig worden opgeknapt om weer aan de eisen van deze tijd te voldoen. Op 24 juni 2011 heeft het kabinet de knoop doorgehakt: de Afsluitdijk wordt de komende jaren geleidelijk gerenoveerd (de start is in 2015). Wie het naadje van de kous wil weten, kan terecht bij het persbericht en bij het 174 pagina´s tellende CPB-rapport over de Afsluitdijk (pdf).
Zie ook onze homepage van Breezanddijk, de kleinste "plaats" van Nederland, midden op de Afsluitdijk.

Kierbesluit Haringvlietsluizen gaat toch door
Wat is het Kierbesluit eigenlijk? En wat is de invloed van die ‘kier’? Waarom is daar zoveel over te doen? Zie onze homepage over het Haringvliet.

Hedwigepolder toch maar niet ontpolderd?
De Hedwigepolder in Zeeuws-Vlaanderen is de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws geweest. Met Vlaanderen is afgesproken dat deze polder zou worden ‘ontpolderd’. In juni 2011 heeft het kabinet besloten dat deze ontpoldering niet door zou moeten gaan, en dat daar alternatieve locaties voor in aanmerking komen. Vlaanderen is het daar niet mee eens, dus of dit definitief doorgaat, zal de tijd leren. De diverse dossiers over de Hedwigepolder en de recente ontwikkelingen vindt u op onze homepage van de Hedwigepolder.

Nieuw in de Dikke Van Dale: snellaadpaal
In juni 2011 is in Amsterdam de eerste snellaadpaal van ons land geïnstalleerd. Dat houdt in dat een elektrische auto aan zo’n paal in een half uur volledig kan worden opgeladen.

Cultuurhistorie, toerisme en recreatie, bezienswaardigheden

Orientalis deels heropend
Museumpark Orientalis in het dorpje Heilig Landstichting bij Nijmegen is eind juni jl. deels heropend. Diverse rijksmonumenten en andere panden zijn gerestaureerd. En het gerenoveerde 'Arabisch dorp' in Orientalis is uitgebreid met een museummoskee, een tuin en een irrigatiesysteem. Het museum is deze zomer elk weekeinde gratis open voor publiek. In 2012 hoopt het museum weer het hele jaar geopend te kunnen zijn. In het museum is ook een tentoonstelling ingericht over het 100-jarig bestaan van het dorp Heilig Landstichting. Zie verder de beschrijving van Orientalis op Plaatsengids.nl.

Fort De Gagel te Utrecht
De gemeente Utrecht is op zoek naar een ‘zinvolle herbestemming’ voor fort De Gagel. Wellicht bent of kent u iemand die daar iets met bijv. horeca of outdoor-activiteiten zou willen doen.

Rotterdam nu virtueel in 3D te bekijken
Gemeentewerken Rotterdam heeft de afgelopen jaren gewerkt aan Rotterdam 3D. Op basis van het hoogtebestand en luchtfoto's van de stad is Rotterdam nu te bekijken in drie dimensies. Het 3D-bestand omvat de hele stad: centrum, haven en ook Hoek van Holland. Door een koppeling van Rotterdam 3D met de gemeentelijke basisadministratie van adressen en gebouwen is het bestand altijd actueel. De bestanden zijn te downloaden via de site van de gemeente Rotterdam.

Buurtschap Hongerige Wolf op de kaart met festival
In het laatste weekend van juli is er voor het eerst het Festival Hongerige Wolf in de gelijknamige buurtschap, vlak naast het tot voor kort bedreigde Ganzedijk. Het festival wordt in 2011 voor het eerst georganiseerd. Een heel weekend vol met theater, muziek, beeldende kunst, literatuur, poëzie, dans, installatie, performance, fotografie en film. Voor meer informatie zie onze pagina van Hongerige Wolf, kopje Jaarlijkse evenementen.

Kilsdonkse Molen uniek in de wereld
De Kilsdonkse Molen bij Dinther (NB) is een wereldwijd uniek molencomplex van 2 molens die beide op zich al heel bijzonder zijn. De restauratie is in 2009 gereed gekomen en heeft 2 miljoen euro gekost. Maar dan heb je ook wat. Zeer de moeite waard om eens ‘in het echt’ te gaan bekijken. Eind juni is een boek verschenen over de geschiedenis van dit bijzondere complex.

Sint Bavo Haarlem verwarmd door computers?
Hoe dat zit kunt u hier lezen.

Alle 430 beschermde stads- en dorpsgezichten nu online te bekijken
Alle rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten in Nederland zijn sinds 30 juni jl. online te bekijken. Ga naar de pagina met de stads-en dorpsgezichten kaart en bekijk de kaart in Google Earth. Zoom in op een van de 430 locaties en er verschijnt een venster met aanwijzingsbrief, begrenzingskaart en toelichting op de aanwijzing.

Overijssel Restaureert
De provincie Overijssel geeft op de onlangs gelanceerde website Overijssel Restaureert informatie over alle rijksmonumenten die de afgelopen jaren in de provincie zijn gerestaureerd. Via de site kunnen geïnteresseerden bekijken welke monumenten zijn opgeknapt, en welke werkzaamheden precies zijn uitgevoerd. Op de website staan veel foto’s, video’s, een handige overzichtskaart en informatie over gebruikte technieken.

Bijzonder 'museum': devotionalia
- Mientje Antonissen (1934) uit Bosschenhoofd is onlangs kleiner gaan wonen en moest daarom veel wegdoen, maar heeft in haar nieuwe appartement nog steeds een collectie devotionalia van vele duizenden objecten, die zij gedurende haar hele leven heeft verzameld. Haar museum is alleen op afspraak te bezoeken. Voor nadere informatie zie Bosschenhoofd, kopje Musea.

Sterkste merken bij steden en streken
Bij een groot landelijk merkenonderzoek blijkt de Veluwe de populairste streek in ons land. Op 2 staat Zuid-Limburg, op 3 Texel. Bij de steden wordt de eerste plaats ingenomen door Amsterdam, met op 2 Maastricht en op 3 Utrecht.

Topografie

Vijfgemeentenpunt Crailo: zijn er meer in ons land?
Bij de Gooise buurtschap Crailo bevindt zich een vijfgemeentenpunt, namelijk een 'kruispunt' waar de grenzen van de gemeenten Blaricum, Huizen, Bussum, Hilversum en Laren bij elkaar komen (zie de kaart op onze homepage van Crailo). Op zich is dat mogelijk al uniek in ons land. Maar het leidt ook ter plekke tot ingewikkelde situaties. Zo ligt de buurtschap Crailo half in de gem. Huizen, half in de gem. Blaricum, valt de Legerplaats Crailo onder 2 gemeenten en ligt het voormalige sanatorium Hoog-Laren in de gem. Blaricum... Wij kunnen ons zo geen 2e vijfgemeentenpunt in ons land voor de geest halen, dus wellicht is dit een uniek geval. Maar voor melding van soortgelijke situaties houden wij ons natuurlijk aanbevolen.

Nieuwe plaats?: Molenbrug
Met dank aan Jan Dijkstra voor het melden. Begin 2011 blijken plotseling plaatsnaamborden met de tekst “Molenbrug buurtschap” te zijn geplaatst aan de Zuidzijde (vanouds zelf al een buurtschap) te Bodegraven. Wij kunnen over deze naam en kennelijke buurtschap niets vinden in literatuur, noch op het internet (ook niet op de site van de gemeente). Dus hebben wij de gemeente maar aangeschreven omdat wij natuurlijk benieuwd zijn naar de beweegredenen om deze kennelijke “nieuwe buurtschap” in het leven te roepen. Wordt vervolgd dus.

‘Vergeten dorpen’ in het postcode’boek’: West-Souburg
Marco Evenhuis wees ons er onlangs terecht op dat wij nog geen homepage hadden van West-Souburg. Wij hadden er nota bene in januari 2010 al over geschreven, dat de inwoners ijverden voor terugkeer van de plaatsnaamborden die medio 2009 door de gemeente zijn weggehaald. De controverse is dat de gemeente Vlissingen West-Souburg een wijk van Vlissingen vindt, en dat de inwoners nog wel degelijk vinden dat zij in het dorp West-Souburg wonen (vergelijkbaar met bijv. Princenhage en het Ginneken ‘in’ Breda en Zeilberg ‘in’ Deurne). De plaats heeft in 1978 - in tegenstelling tot buurdorp Oost-Souburg - ook al geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, dus voor de postadressen woont men al ‘in’ Vlissingen. En het is nogal een prijzige grap om dat later te herstellen. Dus gun ons dan in ieder geval onze eigen plaatsnaamborden, aldus de West-Souburgers. En dat klinkt best plausibel. Nu maar hopen dat de gemeente dat ook vindt. Onze excuses naar de inwoners voor het tot heden ontbreken van ‘hun’ homepage, wij denken deze omissie alsnog te hebben goedgemaakt op de onlangs aangemaakte pagina West-Souburg.

Spellingsperikelen: Lichtenberg of Ligtenberg?, that’s the question
Lees en huiver hoe oneenduidig wordt omgegaan met de spelling van de buurtschap Lichtenberg / Ligtenberg onder de kernen Rijssen, Holten en Nijverdal in de gemeenten Rijssen-Holten en Hellendoorn. Het kostte ons wel een halve dag spitten met atlassen en postcodeboeken e.d. om uit te zoeken hoe deze vork spellingmatig in de steel zat en zit, maar dan is het maar voor eens en voor altijd duidelijk hoe onduidelijk deze situatie ter plekke in elkaar zit…

Overige

Leukste dorp van Overijssel?
Volgens ons is Limburg er ooit mee begonnen. Inmiddels hebben diverse provincies jaarlijkse een wedstrijd voor “Het leukste dorp” van de provincie, waarmee dorpen zich positief kunnen profileren. In de strijd om de titel "Leukste dorp van Overijssel" zijn nog 9 halve finalisten over. Welke dat zijn en hoe het nu verder gaat kunt u lezen op de site Leukste dorp van Overijssel.

Populairste gemeenten
Haren is de beste plaats om te wonen. De Groningse gemeente wint omdat het mooie huizen en natuur heeft. Bovendien is er weinig overlast, is het een saamhorige gemeenschap en zijn alle voorzieningen binnen de eigen gemeente of in het naburige Groningen. Dat blijkt uit de jaarlijkse test "Beste gemeente" van weekblad Elsevier. Haren laat dit jaar de traditionele winnaars uit 't Gooi achter zich. Haarlem is de beste grote gemeente en de beste kleine gemeente is Rozendaal. Heumen is het gezelligst. Elsevier bekeek alle 418 gemeenten op 101 punten. Alle resultaten staan in Weekblad Elsevier week 26.

@@@@@

Wij hopen u met deze Nieuwsbrief weer veel lees- en kijkplezier te hebben verschaft!
Namens de redactie van Plaatsengids.nl,
Frank van den Hoven
hoofdredacteur

P.S.1:
Vragen, opmerkingen of aanvullingen op deze Nieuwsbrief zijn welkom bij de redactie. Ook onderaan deze Nieuwsbrief is een reactiemogelijkheid.

P.S.2:
U kunt tussentijdse nieuwtjes van Plaatsengids.nl ook volgen op Twitter (waarbij wij u niet 'plat mailen', maar slechts eens in de paar dagen een berichtje plaatsen) en/of op onze Facebook pagina. Wilt u onze Facebook-pagina even ‘liken’? Zodra wij minimaal 25 ‘fans’ hebben, kunnen wij er namelijk een officiële pagina van maken met een korter www adres en dat is wel zo handig natuurlijk.