Nieuwsbrief plaatsengids.nl juni 2010

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief juni 2010: revolutie in de Horstermeerpolder, A4 met Vaart en nog veel meer...

Naamkunde en topografie: oneenduidige spellingen, plaats of geen plaats, buurtschap of dorp…
Onder topografische naamkunde (toponymie) wordt doorgaans verstaan de wetenschap die onderzoek doet naar en publiceert over de verklaring van onze plaatsen en andere topografische namen, op grond van de oudste, vaak middeleeuwse, schrijfwijzen. Dat levert boeiende publicaties op – want de verklaringen liggen lang niet altijd voor de hand, vaak zijn er verrassende ‘ontknopingen’ – van onder andere de heren Van Berkel en Samplonius, Beijers, Buiks, Gildemacher, Leenders, Otten en Reinsma. U vindt enkele van deze publicaties in onze Bronnenlijst, onder de letters F, L en N.
De redactie van Plaatsengids.nl verdiept zich, in aanvulling op de ‘klassieke’ naamkunde, vooral in de recente topografische, geografische en naamkundige aspecten van onze plaatsen (deze disciplines hebben veel raakvlakken. Immers om iets over de naam van een plaats te kunnen zeggen, zul je bijvoorbeeld eerst moeten vaststellen of het wel een plaats is en spelen aspecten zoals ligging een rol). Zaken zoals: welke plaatsen zijn er tegenwoordig eigenlijk nog? (een van onze doelen is om gaandeweg de ultieme plaatsnamenlijst samen te stellen, want die is er tot heden nog niet) Wat zijn onze buurtschappen en dorpen? Wanneer kun je nog van een ‘plaats’ spreken als het geleidelijk opgaat in een stad, dorp of bedrijventerrein? Hoe (on)eenduidig worden ze gespeld? Welke plaatsen hebben al dan niet terecht wel of niet een blauw kombord of wit plaatsnaambord, of worden al dan niet terecht wel of niet vermeld in het postcodeboek? Dit ter introductie van de hierna volgende voorbeelden, die wij recent bij de horens hebben gevat.
Ooij of Ooy? / Wercheren of Werchen? / bordloos Persingen
In de oostelijk van Nijmegen gelegen gemeente Ubbergen treffen wij 3 voorbeelden aan van onlogica op het gebied van spelling en plaatsnaamborden:
- Ten eerste het dorp Ooij. Die schrijfwijze is formeel vastgesteld door de gemeente o.a. ten behoeve van het postcodeboek en de gemeentelijke basisadministraties. Maar… op de (evenzeer officiële en in opdracht van de gemeente vervaardigde) plaatsnaamborden staat Ooy (zie de foto op de homepage)…
- Ten tweede: de buurtschap Wercheren. Deze blijkt te liggen aan de Werchensestraat (zie foto op de homepage). Logischer zou zijn Wercherensestraat, immers de buurtschap heet Wercheren en niet Werchen. Overigens kunt u de herbouw van de Thornsche Molen, die dus niet in Thorn stond maar in Wercheren, steunen met de aankoop van een velletje persoonlijke postzegels. Nadere informatie vindt u op de genoemde homepage.
- Ten derde: Persingen. U mogelijk bekend omdat dit dorpje zich profileert als kleinste dorp van Nederland. Het is daarom en vanwege het charmante kerkje en de idyllische ligging in de Ooijpolder, een bekend toeristisch oord. Ook is Persingen een formele ‘woonplaats’ met een eigen postcode en plaatsnaam (waar ook het hiervoor genoemde Wercheren onder valt). Echter… Persingen heeft geen plaatsnaambord, zodat je maar moet gokken wanneer je er bent aanbeland. Da’s niet handig voor een dorpje dat je toeristisch ‘op de kaart’ wilt zetten…
Wij hebben een brief aan de gemeente Ubbergen gestuurd met het verzoek te overwegen of men het ook niet logisch vindt om 1) het plaatsnaambord van Ooij in overeenstemming te brengen met de officiële spelling, 2) een plaatsnaambord te plaatsen bij het dorpje Persingen en 3) de spelling van de ‘dorpsstraat’ in Wercheren in overeenstemming te brengen met de plaatsnaam, mits er geen verklaring is die de huidige spelling rechtvaardigt.
Fochteloërveen of Fochtelooërveen of…
Niet alleen plaatsnamen, ook waterlopen, bossen en natuurgebieden worden soms op verschillende manieren geschreven. Dat komt omdat er in ons land, in tegenstelling tot de meeste andere landen, geen autoriteit is die de schrijfwijze van topografische namen vaststelt. Een ‘mooi’ geval is het Fochteloërveen bij het Friese dorp Fochteloo. Judith Bouma heeft op haar homepage over het Fochteloërveen, met honderden mooie foto’s van het gebied, een pagina ingeruimd met foto’s van alle schrijfwijzen die zij van dit gebied is tegengekomen. Met 1 of 2 o’s, met of zonder trema… Zie onze pagina over het Fochteloërveen onder het kopje Naam. Ook de rest van de pagina over dit bijzondere natuurgebied is de moeite waard om te lezen. En natuurlijk is het ook aan te bevelen om een en ander eens in het echt te gaan bekijken. Het gebied is liefst 3.000 hectare groot dus daar bent u wel even zoet mee!
Gelderswoude
Wikipedia stelt dat de buurtschap Gelderswoude, bij Zoeterwoude (ZH) per 1 juni 2009 tot dorp zou zijn gepromoveerd. Daar worden echter wat appels en peren door elkaar gehaald. Hoe de vork wél in de steel zit, kunt u lezen op onze homepage van Gelderswoude.

Plaatsnaamborden
De Hilversumse Meent, een wijk in de gemeente Hilversum, is een bijzonder topografisch geval. De details daarvan kunt u lezen op onze site. Naast de ligging is het ook qua plaatsnaambord bijzonder: het heeft een eigen blauw plaatsnaambord (kombord), terwijl het geen plaats is maar een wijk. Eigenlijk zou de Hilversumse Meent daarom een wit bord moeten hebben, want wijk, ressorterend onder de plaats (blauw bord) Hilversum. Waarschijnlijk hierdoor op het verkeerde been gezet, heeft de Topografische Dienst (tegenwoordig onderdeel van het Kadaster) het ten onrechte als ‘plaats’ vermeld in de provincie-atlas Noord-Holland.
Onlogisch was ook dat er ook aan de weg Rading W van Hilversum een blauw bord ‘Rading gem. Hilversum’ heeft gestaan. Nadere informatie daarover vindt u op de pagina Hilversum onder het kopje Naam.

‘Nieuwe’ en bijzondere buurtschappen
Ganzepan
Onlangs is ons weer een buurtschap gemeld die nergens in atlassen of plaatsenlijsten als zodanig wordt genoemd, en die ons ook nog niet bekend was. Het betreft de buurtschap Ganzepan, gelegen aan de Ganzepanweg, vallend onder het dorp Hoonhorst, gemeente Dalfsen (OV).
Buurtschappen in de gemeente Winsum
Recent is weer iemand toegetreden tot het gilde der tekst- en beeldredacteuren van Plaatsengids.nl. Het betreft Frits Huisman, die zich ten doel heeft gesteld alle dorpen en buurtschappen van de gemeente Winsum (e.o.) te fotograferen t.b.v. de site. De gemeente Winsum heeft ca. 40 buurtschappen, althans als je op de plaatsnaamborden ter plekke afgaat, die deels zijn geplaatst op initiatief van de lokale historische vereniging. Wij schatten dat ca. de helft van deze buurtschappen nergens als zodanig wordt genoemd in atlassen en plaatsenlijsten (vaak wel als ‘gebouw’, omdat er doorgaans wel een boerderij is die de naam van de buurtschap draagt, dan wel buurtschappen naar een aldaar gelegen boerderij of boerderijengroep zijn genoemd). Dus ook daar zijn de laatste tijd diverse voor ons ‘nieuwe’ buurtschappen opgedoken. Vaak hebben deze buurtschapjes met doorgaans maar een handvol panden toch een rijke geschiedenis en/of bijzondere bezienswaardigheden. Sowieso krijgen ze allemaal een homepage op Plaatsengids.nl, omdat men het ter plekke kennelijk een plaats vindt (want plaatsnaambord). En dat ‘lokale gevoelen’ is voor ons leidend (en niet wat atlassen e.d. daarvan vinden).
Dit projectje vordert gestaag. Zie bijvoorbeeld bij Harssens, De Schifpot, Allersma, Oostum (waar u evt. een petitie kunt tekenen omdat er veel te hard door dat idyllische dorpje wordt gescheurd) en Schaphalsterzijl. Van de meeste van deze plaatsjes heeft u vast nog nooit gehoord. Toch hebben ze allemaal een boeiende geschiedenis en bijzondere bezienswaardigheden. En dat is nu net wat wij met Plaatsengids.nl voor u willen ‘ontsluiten’. Opdat u bijvoorbeeld inspiratie kunt opdoen als u een keer ‘uit in eigen land’ wilt en een keer iets anders wilt zien dan de grote bekende plaatsen en attracties.

‘A4 met Vaart’ (Delft-Rotterdam)
Na 50 jaar discussie wordt eindelijk de A4 doorgetrokken tussen Delft en Rotterdam. De regering wil een open tunnelbak, anderen zien hem liever ondergronds met een waterloop erboven. Dat is landschappelijk een stuk fraaier en het schijnt niet of nauwelijks meer te kosten. Zie de site A4 met Vaart, waar u een film over het gebied en het project kunt bekijken (met Mieke van der Weij en Maarten ’t Hart die daar als jongen is opgegroeid), en desgewenst de petitie kunt tekenen als u ook voorstander bent van de alternatieve oplossing.

Revolutie in ‘Republiek Horstermeerpolder’
In de buurtschap Horstermeer, vallend onder het dorp Nederhorst den Berg (NH), is al een tijdje een opstand aan de gang, omdat er ‘nieuwe natuur’ wordt aangelegd, waar de bewoners zich niet in kunnen vinden. Een complexe materie, waarover u alles kunt lezen op onze homepage over de Horstermeer. Zie ook de links op die pagina voor de laatste ontwikkelingen. Inmiddels heeft een onzer beeldredacteuren, Martin Stevens, er een fraaie fotoreportage van gemaakt, zowel van het landschap als van de opstand, die u kunt bekijken bij de link onder het kopje Foto’s.

3x Goed nieuws
Ganzedijk wordt niet gesloopt maar opgeknapt
Herinnert u zich nog het dorpje Ganzedijk in Noord-Groningen, dat in 2008 op de nominatie stond om te worden gesloopt? Wekenlang was het voorpaginanieuws. De inwoners lieten het er niet bij zitten, verenigden zich en er werden plannen gemaakt om een en ander op te knappen in plaats van af te breken. Ganzedijk wordt nu volop gerenoveerd en bloeit weer helemaal op. Zie de homepage over Ganzedijk, de laatste link bij Recente ontwikkelingen. Zie ook de video rechtsboven op die pagina.

Documentatieprojecten Deurne. Goed voorbeeld doet goed volgen?
Deurne heeft twee prachtige projecten om de historische gegevens van (de kernen in) die gemeente met vereende krachten te ontsluiten. Waaronder een op Wikipedia gebaseerd project. Hopelijk inspirerend voor andere plaatsen om een soortgelijk project op te starten. Zie de homepage van Deurne, onder het kopje Geschiedenis.

Zuid-Holland wordt mooier!
De Provincie Zuid-Holland heeft onlangs een provinciaal adviseur aangesteld voor de ruimtelijke ontwikkelingen in die provincie: prof. ir. Eric Luiten. Dhr. Luiten heeft een werkprogramma voor de komende jaren opgesteld om de ruimtelijke kwaliteit en plannen op dit gebied voor de komende jaren op een aantal punten te verbeteren. Voor nadere informatie zie zijn site Provinciaal Adviseur Zuid-Holland.

Natuurgidsencursus Zeeuws-Vlaanderen
Woont u in Zeeuws-Vlaanderen en lijkt natuurgids van het IVN u wel iets, of fietsroutes ontwikkelen, of landschapsbeheer? In september a.s. start weer een cursus Natuurgids. Voor meer info zie de site van IVN Zeeuwse Delta.

Misdaadmeter: hoe crimineel is uw plaats, wijk of buurt?
Zojuist is de AD Misdaadmeter verschenen. Met deze statistieken kunt u zien hoe het gesteld is met de misdaad in uw stad, dorp, wijk of buurt, ook in relatie tot andere plaatsen in het land. Zie het AD en de site Binnenlands Bestuur.

Innovatie: adverteren op een grasveld
De Partij voor de Dieren heeft vrijwel zeker de grootste advertentie ter wereld gemaakt. Zij hebben in april gras ingezaaid op een grasveld van 35.000m2 nabij Schiphol. Daardoor is nu voor vliegreizigers te lezen “Kies nu Partij voor de Dieren”. Zie verder de Leeuwarder Courant.

‘Zinvolle herbestemming’ niet alleen voor gebouwen, ook voor heide!
In natuurgebied Planken Wambuis (gem. Ede) heeft Natuurmonumenten heide geplagd. Die heide is hergebruikt om een golfbaan in de omgeving landschappelijk mooi ingepast mee te ‘stofferen’. Een mooi voorbeeld van ‘zinvolle herbestemming’, een kreet die meestal wordt gebruikt voor gebouwen (zoals in de volgende alinea). Zie verder de site van Natuurmonumenten.

Duurzaamste bedrijfsgebouw van Nederland?
De Watertoren van Bussum uit 1897 krijgt in 2010 een 'zinvolle herbestemming' als kantoor. De ontwerpers pretenderen hiermee het duurzaamste kantoor van Nederland te hebben ontworpen. De redactie van het radio- en tv-programma Vara's Vroege Vogels, die in de nabijheid is gevestigd, wilde weleens weten of deze claim terecht is en heeft daarom een wedstrijd ‘duurzaamste bedrijfspand 2010’ uitgeschreven. Eind 2010 wordt de uitslag bekendgemaakt. Voor de wedstrijd zie de site van Vara’s Vroege Vogels.
Voor nadere informatie over recente ontwikkelingen rond de watertoren zie onze pagina over de watertoren.

Verstening platteland
Ondanks het beleid van de laatste jaren om varkens- en kippenfokkerijen te concentreren, is het platteland helaas geleidelijk toch verder ‘versteend’.
Zie verder de site van Binnenlands Bestuur.

Bestuurlijke herindeling
De inrichting van het bestuur in ons land blijft de gemoederen bezighouden. Mede in het licht van de aankomende bezuinigingsoperaties woeden discussies over ja of nee afschaffen of drastisch reorganiseren van provincies en/of waterschappen, schaalvergroting van gemeenten en dergelijke. Een actuele stand van zaken vindt u op Gemeente.nu.

Hoogste gebouw van Nederland: energiezuinig
In mei 2010 is het – naar eigen zeggen - hoogste gebouw van Nederland officieel geopend. Het betreft de Maastoren in Rotterdam. Door een vernuftig koelsysteem is het pand zeer energiezuinig. Zie verder de pagina Maastoren.

‘Duikgekte’ naar sepia’s in de Oosterschelde
Houdt u van duiken? Jaarlijks in juni komen er sepia’s naar de Oosterschelde om te paren (en te sterven). Dat trekt altijd veel duikers uit binnen- en buitenland. Zie verder de pagina Oosterschelde.

Tips voor een dagje uit
Bijna 100 tuinen in Rotterdam zijn op 12 en 13 juni opengesteld voor het publiek. Voor slechts €6 krijgt u toegang tot alle tuinen.
Verder zijn er in hetzelfde weekend Open Dagen bij biologische landbouwers in het hele land, Open Tentdagen van de NTKC en is er een Atelierroute in Asperen (GL). Voor nadere details zie onze Agenda.

Nieuws over het project Plaatsengids.nl
Nieuwe linkedin groep
Om meer bekendheid te geven aan het project Plaatsengids.nl hebben wij onlangs een Linkedin-groep Plaatsengids geopend. Dat willen we o.a. gebruiken om discussies te voeren m.b.t. thema’s die landelijk spelen. Zo hebben we er bijvoorbeeld een topic geopend over gemeentelijke herindelingen. Vindt u iets van gemeentelijke herindelingen in het algemeen, of een specifieke herindeling (in het verleden, of nog in wording) in het bijzonder, dan kunt u uw visie daar poneren en vernemen wat anderen ervan vinden. Adres Linkedin-groep Plaatsengids.

Twitter account
Ook Twitter is een goede manier om het project Plaatsengids.nl meer bekendheid te geven. Wij zullen daar regelmatig wetenswaardige nieuwtjes plaatsen die inhoudelijk binnen de sfeer van de site passen. Als u daarin geïnteresseerd bent, kunt u ons ‘volgen’. Ons twitteraccount.

Stichting Plaatsengids?
Wij streven ernaar om het project per medio 2011 een stichting te doen worden. Voor de continuïteit van dit omvangrijke project is het beter om een rechtspersoon te worden, en aangezien het vervaardigen van nuttige inhoud voorop staat en het verdienen van geld om e.e.a. te bekostigen slechts een bijbehorend ‘noodzakelijk kwaad’ is, ligt het meer voor de hand om een stichting te worden dan een BV. Het non-profit karakter komt daarmee nog explicieter tot uitdrukking. Tevens zal het wellicht de mogelijkheden voor fondsenwerving vergroten (bijv. voor onze ambitieuze doch realistische toekomstplannen op het gebied van zelf je (e)-boek kunnen maken uit de database, en mobiele toepassingen). Natuurlijk heeft het nogal wat consequenties, zowel fiscaal, juridisch als personeel. Daarom benutten wij het komende halfjaar om een en ander eens goed uit te zoeken en op een rijtje te zetten.
Ook over de naam van de beoogde stichting gaan wij nog eens goed nadenken. Stichting Plaatsengids.nl ligt voor de hand, maar wellicht wordt het Stichting voor Topografie en Heemkunde, omdat dat onze kernthema’s zijn en er nog geen landelijke instanties zijn die zich hier coördinerend mee bezighouden. Of Stichting Nederlands Topografisch en Heemkundig Genootschap, om te benadrukken dat een van de doelen is dat wij er ook een ‘community’ van gelijkgestemden mee willen opbouwen. De tijd zal het leren.

Redacteur cultuurhistorie gevraagd
Plaatsengids.nl beoogt met een community van vrijwilligers die veel van hun plaats of thema weten, à la Wikipedia, de ultieme Nederlandse plaatsensite op te bouwen, waar men snel kan vinden wat men ook maar over een bepaalde plaats wil weten op het gebied van topografie, cultuurhistorie en cultuurtoerisme. Als ideaal streven wij naar een medewerker per gemeente en per thema. Dat zijn er dus al snel 400... Om dat in goede banen te leiden en het redactioneel eenduidig te houden, heb je daar toch een compacte professionele kernredactie voor nodig die de lijnen uitzet m.b.t. welke soort content op de site 'thuis hoort', welke personen en instanties daarvoor benaderd moeten worden, en die e.e.a. coördineert en redigeert, zodat de site ‘één gezicht’ houdt en geen inhoudelijk en visueel ratjetoe van stijlen wordt. Daartoe zoeken wij nog een redacteur cultuurhistorie die zich, zodra de site kostendekkend is, hier voor ca. 0,5 FTE mee bezig gaat houden. Tot die tijd kan hij/zij zich hier op vrijwillige basis geleidelijk op inwerken. Interesse? Mail hoofdredacteur Frank van den Hoven.

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief mei 2010

Hierbij weer de maandelijkse nieuwsbrief van Plaatsengids.nl met nieuws over o.a. gemeentelijke herindelingen, nieuwe plaatsnaamborden, bijzondere plaatsen, fiets- en wandelroutes en tips voor een dagje uit. Veel leesplezier gewenst met de Nieuwsbrief en op Plaatsengids.nl!
Frank van den Hoven
hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Gemeentelijke herindelingen
Breukelen / Loenen / Maarssen / Abcoude / De Ronde Venen
De Tweede Kamer heeft op 20 april jl. definitief ingestemd met de fusie van de gemeenten Breukelen, Loenen en Maarssen en de fusie van de gemeenten Abcoude en De Ronde Venen. De samenvoeging treedt in werking op 1 januari 2011. In 2006 startte de provincie al een herindelingsprocedure. Dit leidde tot het voorstel om Breukelen, Abcoude, De Ronde Venen en Loenen samen te voegen. Maar daartegen bleek veel verzet te bestaan. Staatssecretaris Bijleveld van Binnenlandse Zaken kwam daarop met het voorstel voor de samenvoeging van Breukelen, Loenen en Maarssen en de samenvoeging van Abcoude en De Ronde Venen. Dit voorstel kon op meer steun rekenen en is nu dus door de Tweede Kamer bekrachtigd. Alleen de Eerste Kamer moet het nu nog accorderen.
Heerenveen / Smallingerland
De gemeenten Heerenveen en Smallingerland gaan samenwerking en/of fusie onderzoeken. Zie de site van de gemeente Smallingerland. Bijzonder is dat de gemeenten niet aan elkaar grenzen: de gemeente Opsterland zit er nog tussen. Het is niet voor de hand liggend, maar wettelijk ook niet verboden dat gemeenten niet aan elkaar grenzen. Volgens mij zou het een unicum zijn voor ons land. Maar het is nog in een prematuur stadium.
Lemsterland
De nieuwe burgemeester van Lemsterland vindt een samengaan met Gaasterlân-Sleat en Skarsterlân voor de hand liggen.

Nieuwe plaatsnaamborden
Hof van Twente
De gemeente Hof van Twente is volop bezig nieuwe buurtschapsborden te plaatsen. Zie Harry's Plaatsnamen, gem. Hof van Twente. Het gaat om de in een groen buisframe gemonteerde borden (zoals bijv. van Deldenerbroek).
Winsum
Ook de Groningse gemeente Winsum heeft weer enkele nieuwe buurtschapsborden geplaatst. Kennelijk houdt zij een wedstrijd met de gemeente Vlagtwedde wie de meeste buurtschapsborden kan plaatsen (Vlagtwedde staat landelijk aan kop met ca. 50 buurtschappen). Winsum heeft momenteel 38 beborde buurtschappen, waarvan diverse niet in atlassen te vinden zijn als buurtschap. Sommige 'buurtschappen' omvatten slechts 1 of 2 boerderijen. Zie Harry's Plaatsnamen gem. Winsum.
Oosterhörn
En nog steeds worden er voor mij nieuwe (kennelijke) buurtschappen ‘gespot’ die (bij mijn weten) in geen enkele atlas of plaatsenlijst voorkomen. Een recente vondst is Oosterhörn. Een buurtje met een handvol huizen in de Groningse gemeente De Marne, N van Hornhuizen, tussen de Waddenweg en de Hogeweg. Met fraaie plaatsnaamborden, in een bijzondere lay-out, afwijkend van de andere borden in deze regio. Zie Harry's Plaatsnamen gem. De Marne.

Bijzondere plaatsen
Greup
Recent hebben wij een homepage aangemaakt voor het dorpje Greup. Doorgaans wordt dit dorpje als buurtschap beschouwd en dan zou het op onze site in principe thuishoren onder een nabijgelegen dorps- of stadshomepage. Maar Greup blijkt ongeveer gelijkelijk onder 3 kernen te vallen, namelijk Oud-Beijerland, Mijnsheerenland en Westmaas. En onder welke kern moet ik het dan hangen... Bovendien heeft het een kerkje dat nog in functie is, en dat formeel nog net in Oud-Beijerland ligt maar kerkelijk onder Mijnsheerenland valt. Ga er maar aan staan. We hebben getracht e.e.a. zo goed mogelijk uit te pluizen en Greup, dat ook Stougiesdijk en Stougjesdijk heeft geheten, naar de dijk waar het aan ligt, toch maar een eigen homepage gegeven.
Schenkeldijk
Bij het zoeken naar gegevens over de buurtschap Schenkeldijk bij ’s-Gravendeel, kwamen wij er achter dat er nogal wat dijken en wegen in ons land Schenkeldijk heten. Alleen in de Hoeksche Waard zijn dat er al 3! Naast de genoemde buurtschap is dat nog een buurtschap Schenkeldijk bij Zuid-Beijerland, en een Schenkeldijk bij Strijen die in geen enkele atlas of plaatsenlijst als buurtschap wordt beschouwd, maar die wél een fraaie homepage heeft. Geen idee wie er achter deze fraaie site zit: de maker wenst, hoewel zo te zien trots op zijn fraai gelegen dijk en omgeving, kennelijk anoniem te blijven.
Geeuwenbrug
Onlangs werden wij er door een inwoonster van het idyllische Drentse dorpje Geeuwenbrug, bij Dwingeloo, op geattendeerd dat onze statistieken van dit dorpje niet klopten. Wij hadden staan dat het ca. 20 huizen met ca. 50 inwoners heeft. Het blijkt echter ca. 150 huizen met ca. 400 inwoners te hebben. Nog steeds klein, maar het scheelt toch wel een slok op een borrel. Na enig spitwerk blijkt dat Geeuwenbrug voor de herindeling van 1998 voor een klein deel onder de gemeente Diever viel, en voor het grootste deel, betrefffende het eigenlijke dorp, onder de gemeente Dwingeloo. Wat blijkt: Diever heeft destijds wel een eigen postcode voor haar deel van Geeuwenbrug aangevraagd, en Dwingeloo heeft dat verzuimd, waardoor Geeuwenbrug grotendeels verstopt zit in de ‘postale plaatsnaam’ Dwingeloo en statistisch dus niet te 'isoleren' is (en veel kleiner lijkt dan het werkelijk is als je, zoals veel instanties doen, van de postcodebestanden uitgaat). Weer een raadseltje opgelost. Enfin mocht u meer over de Geeuwenbrug-puzzel willen weten: zie de homepage van Geeuwenbrug.

Samenwerkingsverbanden
Fotograaf Martin Stevens
Zoals wij reeds op onze pagina Redactie aangeven, is het project Plaatsengids.nl natuurlijk veel te omvangrijk om alleen te kunnen opzetten. Daarom zijn wij ook blij met de tientallen mensen die al aan het project meewerken. Recent zijn weer een persoon en een instantie toegetreden die vanuit hun specialisme waardevolle bijdragen gaan leveren. De gerenommeerde beroepsfotograaf Martin Stevens heeft de uitdaging opgepakt om in de loop der tijd zo veel mogelijk plaatsen in het land op de foto te gaan zetten, voor zover hij die niet reeds heeft (hij heeft al tienduizenden foto’s in zijn archief). Zie als beginnetje zijn foto’s bij Heukelum. Onder het kopje Foto’s vindt u de complete serie van 89 foto’s van zijn hand over Heukelum. Op die site kunt u evt. een hoogwaardige print van de foto’s bestellen, al vanaf €1,50 voor het standaardformaat 10x15.
Plattegronden
Verder gaan wij samenwerken met uitgeverij 12 Provinciën. Zij zijn al vele jaren gespecialiseerd in atlassen en plattegronden van Nederland. Zowel recente als oude van rond 1900. Enkele voorbeelden kunt u vinden bij De Lier. In de loop der tijd gaan wij bij alle plaatsen en regio’s oude en recente plattegronden plaatsen. Deze kunt u desgewenst bij de uitgeverij bestellen op groot formaat, voor uzelf om aan de muur te hangen, of als relatiegeschenk. Verder gaat deze uitgeverij in het komende jaar van ca. 50 regio’s een atlas maken. Ook dat lijkt ons een interessante ontwikkeling, omdat zoiets er tot heden nog niet is.

Fiets- en wandelroutes etc.
Het mooie weer komt er weer aan, dus het fiets- en wandelseizoen is weer aangebroken. Uit de honderdduizenden boeken op Bol.com hebben wij een aantal interessante fiets- en wandelroutes voor u geselecteerd, met allerlei verschillende thema’s naar gelang uw interesse. Ook vaarroutes, autoroutes en reisgidsen in bredere zin. U vindt ze in de rubrieken 2, 3 en 4 op onze Linkspagina.

Literatuur in de opruiming
Monumenten in Nederland
Wellicht kent u de serie “Monumenten in Nederland”. 12 lijvige pillen op ca. A4-formaat. Van alle provincies is de afgelopen jaren een deel verschenen. Alle belangrijke monumenten zijn er op deskundige wijze beschreven en vele zijn ook afgebeeld, door de (toen nog) Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Uiteraard hebben wij ze allemaal. Wij kunnen ons voorstellen dat u in ieder geval het deel van uw provincie zou willen hebben. Destijds kostten ze ca. €50. Wij hebben onlangs ontdekt dat de meeste delen nu in de uitverkoop zijn voor slechts €24,95. Dus sla uw slag voor ze uitverkocht zijn. Want tweedehands zijn ze duurder (bij enkele delen is dat al het geval)… U kunt de boeken bestellen via onze Bronnenlijst (zie de bij letter M, onderaan iedere boekbeschrijving staat de bestel-link).

Tips voor een dagje uit
8 en 9 mei: Nationale Molen- en Gemalendag. Honderden molens en gemalen houden dit weekend een Open Dag.
13 mei (Hemelvaartsdag). Na 40 jaar discussie is dan eindelijk besloten dat de A4 tussen Delft en Schiedam/Vlaardingen/Rotterdam wordt doorgetrokken. De autoriteiten lijken te neigen naar een open tunnelbak. De beweging “A4 met Vaart” pleit voor een dichte tunnelbak met een vaart erboven. Dat heeft vele voordelen (o.a. dat het veel aantrekkelijker is voor het landschap, en minder lawaai en uitstoot) en tegen dezelfde kosten, zo stellen zij. Voelt u zich betrokken bij deze weg en wilt u meer informatie over de alternatieve oplossing, kom dan op 13 mei v.a. 14.00 uur naar de manifestatie in Schiedam / Vlaardingen. Voor meer informatie zie de flyer en de site A4 met Vaart.
Ook op Hemelvaartsdag: dauwtrappen in de Krimpenerwaard, georganiseerd door en vanuit de buurtschap Stolwijkersluis.
Meer tips voor een dagje uit in de komende tijd vindt u in onze Agenda.

Snelwegknooppunten en plaatsnamen
Rijkswaterstaat gaat mogelijk namen van snelwegknooppunten veranderen. Zij deden een oproep om mee te denken over een betere benaming voor knooppunten. Er kwamen veel reacties binnen. Uiteindelijk kwam het koppelen aan plaatsnamen als een van de beste suggesties naar voren. Zijn er meer knooppunten bij een plaats, dan kan de naam worden aangevuld met de windrichting of de nummers van de daar kruisende snelwegen. Gebleken is namelijk dat weggebruikers een knooppuntnaam niet altijd weten te koppelen aan een locatie. Dit heeft tot gevolg dat de verkeersinformatie op de radio, Teletekst en de borden boven de snelweg tot verwarring leidt. Immers, de tekst ‘34 minuten tot knooppunt Grijsoord’ is onduidelijk als je niet weet waar knooppunt Grijsoord ligt. Dit was voor Rijkswaterstaat aanleiding om deze oproep te doen.
Dus Knooppunt Azelo zal dan wel Knooppunt Almelo gaan worden. Dat vind ik uit cultuurhistorisch oogpunt wel jammer. Maar ja wie weet nu waar Azelo ligt. De bezoekers van Plaatsengids.nl natuurlijk wel, die kunnen dat met 1 druk op de knop vinden.
'Upgrade' ;-) namen regionale vliegvelden
Deze kwestie doet ons denken aan de naamsaanpassingen van de regionale vliegveldjes in de afgelopen jaren, die kennelijk allemaal willen opstoten in de vaart der volkeren: vliegveld Eelde is Groningen Airport geworden, vliegveld Zestienhoven is Rotterdam The Hague Airport, vliegveld Beek is Maastricht-Aachen Airport en vliegveld Welschap is tegenwoordig Eindhoven Airport. En ze hebben allemaal uitbreidingsplannen… Van het voormalige militaire vliegveld Twente is nog niet zeker of het een burgervliegveld gaat worden. Daar vindt u alles over op de pagina Twente, bij Recente ontwikkelingen. En het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg ZH wordt de komende jaren getransformeerd in een woonwijk met maar liefst 5.000 woningen.

Milieu in de stad
Elektrische vrachtwagen in binnenstad Amsterdam
Onlangs is een aantal winkels en restaurants in de Utrechtsestraat in Amsterdam beleverd zonder dat daar enige emissie van uitlaatgas of geluid aan te pas kwam. Zelfs de koelmachine op de elektrische truck van 020stadsdistributie.nl werkt geluidloos en emissievrij. De Utrechtsestraat is een drukke doorgaande weg in Amsterdam. Maar het is ook een winkelstraat met veel voetgangers. Dat leidt tot grote verkeersdrukte met relatief veel emissie van uitlaatgas en geluid. Daarom reed als proef een maand lang een Smith elektrische vrachtwagen van 020stadsdistributie.nl de route door de Utrechtsestraat. Na een dag werk werd het batterijpakket weer opgeladen. De hele dagafstand bedraagt circa 100 kilometer. Het streven is dat soortgelijke proeven ook van start gaan in andere drukke Amsterdamse straten. De onderneming bekijkt nu samen met gemeente of er ook oplaadpunten kunnen komen voor trucks.

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief april 2010

Hierbij weer de maandelijkse nieuwsbrief van Plaatsengids.nl met nieuws over o.a. de gemeentelijke Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) in wording, “nieuwe plaatsen”, bijzondere buurtschappen en dorpen, bezienswaardigheden, gratis oproepjes voor genealogen en de nieuwe functies Links en Agenda. Veel leesplezier gewenst met de Nieuwsbrief en op Plaatsengids.nl!
Frank en Mirjam van den Hoven
redactie Plaatsengids.nl

Samenwerkingsverbanden afbeeldingen
De redactie van Plaatsengids.nl moet al haar tijd besteden aan de redactie van de site. Dat wil zeggen het tekstuele gedeelte. Daar zijn wij nog wel “even” zoet mee. Rekent u maar uit: 6.000 plaatsen maal “een paar manuur” per plaats om een informatieve homepage op te zetten. Wij hebben dus geen tijd om alle bezienswaardigheden ook nog zelf te fotograferen, hoe graag wij dat ook zouden willen. Wij hebben daarom diverse mensen aangezocht en bereid gevonden om hun afbeeldingen te mogen gebruiken. Waarvoor wij hen uiteraard zeer erkentelijk zijn! Het betreft:
- Jan Dijkstra (reist veel door het land en maakt daar fraaie fotoreportages van);
- Henri Floor (wandelt wekelijks ergens in Nederland en beschrijft dat in tekst en beeld op zijn site);
- Kees Wittenbols (heeft prachtige fotoseries met beschrijvingen gemaakt van alle dorpen in West-Brabant);
- Cees Janssen (posthistoricus, heeft vele tienduizenden postale afstempelingen ingescand, waarmee wij bijvoorbeeld mooi verschillende schrijfwijzen van plaatsen in de loop der tijd kunnen visualiseren, zoals bij Acquoy, zie onderaan de pagina. Jammer dat er kennelijk geen stempel van Akkooi is geweest, want die spelling heeft ook nog enige tijd gegolden).
Samen met de reeds bestaande samenwerkingsverbanden met Harry Fluks en ansichtenwebwinkel Postcardsfrom.nl hebben wij zo vele tienduizenden afbeeldingen tot onze beschikking gekregen waaruit wij kunnen putten voor het “plaatje bij het praatje” zogezegd. Maar mocht u foto’s hebben van regio’s die hier niet expliciet zijn genoemd, dan blijft dat natuurlijk welkom. Overigens zijn wij slechts een licentie met de eigenaren van de foto’s overeengekomen, dat wij ze op onze site mogen gebruiken. Hun copyright blijft gehandhaafd. Dat vermelden wij dan ook op de foto’s. Voor alle duidelijkheid: de foto's zijn hiermee dus niet "vrijgegeven". Een ander zal net zozeer toestemming moeten vragen aan de eigenaren. Wij hebben de sites van deze mensen hier bewust genoemd, omdat ze ook voor u zeer de moeite waard zijn om eens te bekijken. Maar u zult Plaatsengids.nl dankzij deze "visuele redacteuren" de komende tijd dus niet alleen tekstueel, maar nu ook visueel flink zien groeien!

Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)
In 2009 is de BAG in werking getreden. Waarbij alle gemeenten (thans nog 430) moesten vaststellen wat hun “woonplaatsen” zijn - we zetten het bewust tussen aanhalingstekens, omdat gemeenten er niet allemaal even eenduidig mee omgaan, zie de link - en hoe je die spelt. Nog niet alle gemeenten zijn daarmee klaar. Geregeld druppelen er nog gemeenten met hun woonplaatsenlijsten binnen in het BAG-bestand. En daar zitten soms verrassingen tussen:
- Zo heeft de gemeente Westerveld 4 “woonplaatsen” benoemd die in buurgemeenten liggen. Het betreft Ruinen (gem. De Wolden), Pesse (gem. Hoogeveen), Hoogersmilde en Spier (beide gem. Midden-Drenthe). Nu heeft Westerveld bij de herindeling van 1998 weliswaar kleine stukjes buitengebied van deze dorpen gekregen, maar dat betrof doorgaans slechts een handvol panden. Als ze daar nu woonplaatsnamen aan zouden toekennen, zou dat een tikje overdreven zijn en bovendien erg verwarrend in relatie tot de bijbehorende dorpen die in andere gemeenten liggen. De BAG adviseerde zelf om zo min mogelijk dezelfde plaatsnamen in meer gemeenten toe te kennen als dat niet echt nodig is. Maar de gemeente heeft mijn verzoek om nadere toelichting in behandeling genomen, dus hopelijk volgt uitsluitsel in de volgende Nieuwsbrief.
- De gemeente Oss heeft in de BAG woonplaatsnamen toegekend aan de dorpen in de voormalige gemeente Ravenstein. En terecht natuurlijk. Dat is mooi, want die hadden tot heden geen eigen postcode en postale plaatsnaam, waardoor dorpen zoals Demen, Dieden en Deursen-Dennenburg dus postaal gezien ‘in’ Ravenstein liggen. Wij hebben de gemeente Oss gemaild met de vraag of deze plaatsen nu ook een eigen postcode en plaatsnaam gaan krijgen. Zie voor deze problematiek ook het hoofdstuk Postcodeboek in de Termenlijst.
- De gemeente Strijen bleek een woonplaatsnaam Strijen-Sas te hebben toegekend, met koppelteken dus, althans volgens het BAG-bestand. Wij wisten niet beter of deze plaats heet Strijensas. Maar wellicht had de gemeente Strijen bewust tot deze spellingswijziging besloten. Op ons verzoek om toelichting antwoordde de gemeente dat het een foutje van het BAG-projectteam was en dat het hersteld zou worden.

Buurtschappen niet in de atlas
Een plaats is een plaats als er een plaatsnaambord staat. Zou je denken. Maar er zijn ook plaatsen zonder plaatsnaambord. En "entiteiten" met een plaatsnaambord die geen plaats zijn. Daarover leest u alles in het hoofdstuk Plaats of geen plaats. Een plaats is geen plaats als het niet in de meest gedetailleerde atlas (1:25.000) staat. Zou je denken. Maar ook die vlieger gaat niet altijd op. De afgelopen maand hebben wij wederom enkele plaatsen “gevonden” die ten onrechte niet in de atlas staan, want ter plekke nog wel degelijk als buurtschap worden beschouwd. U leest er alles over op de homepages in kwestie, die wij er inmiddels voor hebben aangemaakt. Het betreft:
- Snabbeldorp en Werendijke bij Zoutelande (met dank aan André Cijvat uit Zoutelande voor het melden).
- Lakemond bij Randwijk (Betuwe). Nota bene in twee eeuwen tijd gedegradeerd van heerlijkheid tot veldnaam... Het kan verkeren. Maar het blijkt wel degelijk nog steeds een buurtschap te zijn. Zie de homepage van Lakemond. Met dank aan een genealoog die ons erop attendeerde middels een vraag op ons Forum.

Bijzondere buurtschap
- Eén van onze vele landschappelijke pareltjes is de buurtschap Halle-Heide in de Gelderse Achterhoek. Het paradoxale is dat er enerzijds een biologisch-dynamische boer is gevestigd die voor zijn inspanningen en prestaties recent de Ekoland Innovatieprijs 2010 heeft gewonnen, en dat er tegelijkertijd plannen zijn voor een LOG (Landbouwontwikkelingsgebied) met bio-industriële boeren met tienduizenden varkens in zogeheten "megastallen". Dat is ook water naar de zee dragen op die manier… Als “we” dat al willen, doe dat dan op een industrieterrein waar de infrastructuur (wegen / water / spoor) erop berekend is, zoals Industrieterrein Moerdijk, en niet in een landelijk buurtschapje met smalle weggetjes waar de vrachtwagens de wandelende en fietsende toeristen van de sokken rijden. Anders kunnen ze met de varkens tegelijk de toeristische kip met de gouden eieren slachten... Voor meer informatie zie de homepage van Halle-Heide.

Plaats van de week
Deze week staat Heijplaat op de homepage als Plaats van de Week. Een bijzonder dorp, omdat het één van de handvol ‘fabrieksdorpen’ in ons land is die speciaal door en voor een bepaalde firma zijn gebouwd. In dit geval een scheepswerf. Een bijzonder dorp, omdat het geen eigen postcode en plaatsnaam heeft in het postcodeboek. Postaal ligt Heijplaat ‘in’ Rotterdam maar het ligt net zo min ‘in’ Rotterdam als Hoek van Holland, Pernis en Hoogvliet, die wél een eigen postcode hebben. En een bijzonder dorp, omdat het haar eigen karakter nog goed heeft weten te bewaren, ondanks dat het ligt ingeklemd tussen de havens van Rotterdam. Eén van de bijzonderheden van Heijplaat is dat het drie kerken heeft, achter elkaar gelegen in één straat, die inmiddels allemaal voormalige kerken zijn en een herbestemming hebben gekregen als woning en deels bedrijfspand.

Bijzondere bezienswaardigheden uitgelicht
- Molen De Nachtegaal bij Middenbeemster (zie bij Bezienswaardigheden) is de enige nog resterende molen in de hele Beemster. De molen is in zeer vervallen staat. Heet hangijzer is dat de molen om gerestaureerd te kunnen worden, een klein stukje zou moeten worden verplaatst en dat de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (voorheen Monumentenzorg) daar niet aan wil. Omdat zij inmiddels een dogma heeft uitgevaardigd dat monumenten per definitie niet verplaatst zouden mogen worden. Terwijl er in dit geval toch veel voor te zeggen valt (win-win voor de eigenaar en voor de molen). De laatste berichten zijn dat de gemeente de restauratie toch wil doorzetten.
- Ook de bijzondere Stolwijker Schutsluis in de buurtschap Stolwijkersluis bij Gouda verkeert al jaren in vervallen staat. Jarenlang kreeg men de restauratiekosten van meer dan 1 miljoen euro niet bij elkaar. Maar onlangs is het gelukkig toch gelukt. Dus hopelijk gaat de restauratie nu snel van start. Alles over Stolwijkersluis en de sluis in kwestie vindt u op de homepage van Stolwijkersluis.

Nieuw: Landelijke links-pagina
Zoals u weet is Plaatsengids.nl gratis. En dat houden we zo. Ook vallen wij u niet lastig met schreeuwerige banners omdat dat afleidt van de inhoud en omdat wij dat afbreuk vinden doen aan de kwaliteit van de site. En ook dat houden we zo. Toch moeten wij uiteraard de mensuren van de beroepsredacteuren bekostigen en de kosten van bouw en onderhoud van de site. Daartoe laten wij per plaatshomepage slechts enkele adverteerders toe (alleen met tekstlinks en niet met banners), en ook alleen als zij inhoudelijk iets aan die plaats toe te voegen hebben. Dus vooral op het gebied van Natuur en recreatie, Eten en drinken en Overnachten. Verder hebben wij sinds kort een pagina Landelijke links, met enerzijds honderden topografische en cultuurhistorische links die op heel Nederland betrekking hebben. Zodat u daar zelf niet meer het internet voor hoeft af te zoeken of ze in uw favorieten hoeft op te slaan. Aanvullingen zijn uiteraard welkom.
Daarnaast hebben wij uit de duizenden webwinkels die er in ons land inmiddels zijn, er een beperkt aantal geselecteerd, met name op het gebied van vakantie en vrije tijd en aanverwante sectoren. Als u via een webwinkel op de linkspagina iets koopt, steunt u de bekostiging van Plaatsengids.nl, omdat wij per verkoop een bescheiden commissie krijgen van doorgaans enkele procenten. En het kost u niets extra, net als bij de hotels en vakantiehuizen die u bij de plaatshomepages kunt boeken. U betaalt hetzelfde als wanneer u rechtstreeks gekocht of geboekt zou hebben. Wij hebben ons best gedaan om in de geest van de (beoogde) kwaliteit van Plaatsengids.nl, alleen A-merken op hun gebied te selecteren die hun sporen hebben verdiend en waar nodig het kaf van het koren te scheiden. En per categorie slechts één of enkele aanbieders uit de tientallen die er vaak van zijn. Dus slechts één wijnwebwinkel et cetera. Wellicht wilt u overwegen om op deze wijze de bekostiging van Plaatsengids.nl te sponsoren.

Nieuw: Agenda
Eveneens nieuw is de Agenda. Wij krijgen regelmatig persberichten van evenementen die handig zouden zijn om te vermelden in een Agenda. Specifieke evenement-informatie is immers te wijzigingsgevoelig om daar steeds de plaatshomepages mee bij te moeten werken. Vandaar dat wij onlangs een centrale Agenda hebben laten maken. Zo kunt u inspiratie opdoen voor bijzondere dagjes uit, lezingen en dergelijke. Voor aanvullingen houden wij ons aanbevolen.

Zelf een website nodig?
De Landelijke links-pagina en de Agenda zijn gebouwd door Inzee.net. Zij zijn goed, snel en redelijk geprijsd. Wij kunnen hen aanbevelen als u als particulier, vereniging of MKB’er een site nodig heeft. Of als u(w vereniging) wel een site heeft, maar die niet goed bijgehouden wordt omdat men de kennis daarvoor niet (meer) in huis heeft. Met dit op zich gratis (open source) beheersysteem (Joomla) kan iedereen overweg die ook met Word overweg kan. De werking lijkt er veel op. En nog een voordeel sinds de nieuwste versie: de beheermodule is Nederlandstalig (voorheen Engelstalig). Het is alleen wel verstandig om het even eenmalig door vakmensen goed te laten inrichten. Daarna heb je er jaren plezier van.

Over Plaatsengids.nl
Bekijkt u de pagina “Over Plaatsengids.nl” eens. Wij hebben hem inmiddels een aantal keren herschreven. Het is nu een “veelgesteldevragenpagina” geworden waar precies staat wie wij zijn, wat wij doen, waarom wij dat doen, wat het doel van de site is en wat u eraan heeft. Want voor u doen we het uiteindelijk.

Gratis oproepjes voor genealogen
Genealogen (mensen die hun stamboom onderzoeken) lopen nogal eens vast bij een bepaalde persoon in een bepaalde plaats waar zij niet verder mee komen. Wat is er dan logischer dan om bij die plaats een oproepje te kunnen doen. Want wellicht is er een ander in die plaats die ook onderzoek doet in dezelfde periode en plaats en die uitsluitsel kan geven. Op Plaatsengids.nl hebben wij in die functionaliteit voorzien. Dus hebt u een dergelijke vraag: mail het aan de redactie en wij plaatsen het gratis bij de van toepassing zijnde plaats. Voor een voorbeeld zie bij één van de Oudega's.

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief maart 2010

Hierbij weer een nieuwsbrief van Plaatsengids.nl met nieuws over o.a. gemeentelijke herindelingen, nieuwe plaatsen en plaatsnaamborden, bijzondere buurtschappen en nog een aantal diverse nieuwtjes. Veel leesplezier gewenst met de Nieuwsbrief en op Plaatsengids.nl!
Frank van den Hoven
hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Gemeentelijke herindelingen
Goeree-Overflakkee
Gedeputeerde Staten (GS) van Zuid-Holland hebben in maart 2010 het Herindelingsontwerp Goeree-Overflakkee vastgesteld. GS adviseren de 4 huidige gemeenten te laten samengaan tot 1 gemeente. Volgens planning moet dit na inspraak leiden tot een Herindelingsadvies dat beoogd in oktober 2010 door Provinciale Staten (PS) wordt vastgesteld, waarna het naar het Rijk gaat ter verdere bespreking en vaststelling (minister, Tweede Kamer, Eerste Kamer). Zie voor verdere achtergrondinformatie het Herindelingsontwerp Goeree-Overflakkee, te vinden op onze homepage over Goeree-Overflakkee.

Nieuwe plaatsnaamborden
Achthuizen gem. Nieuw-Lekkerland
Harry Fluks heeft op zijn site Harry’s Plaatsnamen alle plaatsen staan met een foto van het plaatsnaambord, voor zover ze een bord hebben (helaas zijn er nog steeds een paar duizend buurtschappen zonder plaatsnaambord). Momenteel zijn dat er ca. 4.000. Incidenteel worden er nog nieuwe plaatsnaamborden geplaatst in het land. De uitdaging is natuurlijk om dat in de gaten te houden en compleet te blijven. Zo heeft de buurtschap Achthuizen in de gem. Nieuw-Lekkerland in december 2009 een officieel plaatsnaambord gekregen. Een inwoner had jaren daarvoor zelf al een plaatsnaambord gefabriceerd. Na wat onderzoek en aanvullende informatie van de inwoner in kwestie, hebben we er toch weer een interessante homepage bij over deze buurtschap, waar wij voorheen nog niets van hadden. We wisten niet dat het bestond, omdat het niet in atlassen of plaatsenlijsten voorkomt. Zie het artikel in Het Kompas dec. 2009.
En de homepage van Achthuizen op Plaatsengids.nl.

Weer een Friese gemeente “verfriest” qua plaatsnamen
Menaldumadeel
Door de jaren heen zijn er af en toe Friese gemeenten die besluiten om de gemeentenaam en/of hun plaatsnamen officieel Friestalig te maken. Wij zijn er onlangs achter gekomen dat de gemeente Menaldumadeel per 1-1-2010 haar plaatsnamen officieel Friestalig heeft gemaakt. Voor welke plaatsen dit zijn, zie de dorpenpagina op de site van de gemeente Menaldumadeel. Dat wordt weer een aardige klus om dat op Plaatsengids.nl aan te passen. Zie ook het artikel in het Friesch Dagblad d.d. april 2009, waarin e.e.a. wordt aangekondigd.
De gemeentenaam wordt overigens pas Friestalig (Menaldumadeel > Menameradiel) in 2011.

Nieuwe landgoederen
Een trend van de laatste jaren is om ‘nieuwe landgoederen’ te ontwikkelen. Vaak gaat het om beperkte woningbouw op het platteland in combinatie met verbetering van mogelijkheden voor natuur en recreatie. Twee voorbeelden zijn het eerder genoemde Achthuizen bij Nieuw-Lekkerland (landgoed Schoonenburgh, zie bij Recente ontwikkelingen) en landgoed Kraaiveld in Oudendijk bij Woudrichem.

Bijzondere buurtschappen
Holdeurn en Bokkebuurt
Weer hebben we 2 buurtschappen "ontdekt" die in geen enkele atlas of plaatsenlijst als zodanig voorkomen, maar die je toch redelijkerwijs als buurtschap kunt beschouwen.
- Holdeurn bij Berg en Dal. In atlassen en ter plekke alleen herkenbaar aan enkele panden die deze naam dragen. Toch is het een cultuurhistorisch belangrijk gebied. Zo was er in de Romeinse tijd al een belangrijke potten- en pannenbakkerij. Wat de komende tijd waarschijnlijk weer zichtbaar wordt gemaakt in een bezoekerscentrum ter plekke. Zie verder de pagina over Holdeurn.
- Bokkebuurt bij Doezum, gemeente Grootegast (GR). Op deze buurtschap werden wij onlangs geattendeerd door een officieel plaatsnaambord dat wij ergens op het internet aantroffen. Ter plekke is dat bord helaas medio 2009 verdwenen. Omdat er verder op het hele internet noch in literatuur iets over te vinden was, werd onze nieuwsgierigheid natuurlijk gewekt, en rustten wij niet voor wij wisten hoe het zit met deze buurtschap. Enfin via de gemeente Grootegast kregen wij het adres van een inwoner die er meer van wist. De naam van de buurtschap heeft overigens niets met bokken maar alles met geiten te maken. Dat en nog veel meer kunt u lezen op onze homepage van Bokkebuurt.

Bijzondere topografische literatuur
Historische provincie-atlassen
Wij hebben hier op ons kantoor in de boekenwand een paar duizend boeken en atlassen waar wij informatie in kunnen opzoeken over plaatsen of objecten. Waar wij bijvoorbeeld veel aan hebben, zijn de herdrukken van de provincie-atlassen uit ca. 1900. Veel plaatsen die je bijv. tegenkomt op oude ansichtkaarten of in archiefstukken, blijken inmiddels verdwenen. In zo’n oude atlas kun je dan vaak toch nog zien waar het destijds lag. Zeer aan te bevelen als u wilt zien hoe uw provincie er ca. 100 jaar geleden uit zag. De atlassen kosten slechts €24,95 per stuk. Uiteraard hebben wij destijds de hele serie besteld. Dat kost slechts €199. U vindt de atlassen in de Bronnenlijst. Bij de letter G. Er staan linkjes bij de beschrijvingen opdat u ze desgewenst gelijk kunt bestellen.

Cultuurhistorie
Canon
Een term die recent nogal in de belangstelling staat is de zogeheten Canon. Dit is enkele jaren geleden begonnen met de Canon van Nederland: de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis van Nederland, in 50 ‘vensters’. Deze Canon heeft geleid tot tientallen initiatieven voor regionale, lokale en thematische canons. Inmiddels zijn er ca. 86 verschillende! Deels online raadpleegbaar, deels in boekvorm verkrijgbaar. Wij hebben ze allemaal geinventariseerd op onze pagina Canon in de Termenlijst, met links naar de sites in kwestie, en met links naar de bestelmogelijkheden voor de boeken.
Plaatsnaam van de maand
Zesgehuchten
Zesgehuchten is één van die mysterieuze plaatsnamen die mij lange tijd heeft gefascineerd, waarbij ik niet rust voor ik precies weet hoe het zit of zat. Er was een postkantoortje met die naam, maar Zesgehuchten lag als plaats helemaal nergens, het was alleen een gemeentenaam. En volgens de volkstelling van 1840 waren er toen 7 plaatsen, dus wat waren dan die 6 gehuchten? En bij een gemeentelijke herindeling van 1921 is die gemeente geheel naar de gemeente Geldrop gegaan, maar toch ligt een deel van Zesgehuchten nu in de gemeente Eindhoven. Enfin na het nodige puzzelwerk in boeken, atlassen en sites, hebben we inmiddels alles op een rijtje staan op onze homepage over Zesgehuchten. Uiteraard met links naar lokale sites voor nadere informatie. Dat scheelt u weer een hoop zoekwerk, als u eens iets over Zesgehuchten zou willen weten.

Oproep
Uiteraard linken wij zo veel mogelijk naar interessante sites waar meer over een bepaalde plaats te vinden is. Maar soms zijn er ook "losse" pagina's, ergens verstopt in een site die als zodanig op iets heel anders betrekking heeft. En in Google ook niet altijd makkelijk vindbaar. Zoals deze pagina over de geschiedenis van 's-Gravenzande. Heeft u nog tips voor interessante sites of pagina’s binnen een site, waar we naar zouden kunnen linken, laat het ons weten. Uiteraard houden wij ons ook aanbevolen voor andere opmerkingen of aanvullingen voor de site.

Plaatsengids.nl Nieuwsbrief januari 2010

Nieuwsbrief Plaatsengids.nl: over topografie, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening en toerisme en recreatie in Nederland
Beste nieuwsbrief-abonnee,
Uiteraard wensen ook wij u nog een voorspoedig 2010 en dat al uw goede voornemens, voor zover u die heeft gemaakt, mogen uitkomen. Ons goede voornemen is om van Plaatsengids.nl in 2010 de ultieme Nederland-encyclopedie te maken en van alle 6.000 plaatsen een gedegen homepage te maken. Tientallen mensen werken er inmiddels al aan mee voor “hun” plaatsen of thema’s. Ook voor úw opmerkingen en aanvullingen houden wij ons van harte aanbevolen.
Deze maand nieuws over nieuwe plaatsnaamborden, gemeentelijke herindelingen en nog een aantal diverse nieuwtjes. Veel leesplezier gewenst met de Nieuwsbrief en op Plaatsengids.nl!
Frank van den Hoven
hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Plaatsnaamborden
Het lijkt een open deur als wij weleens zeggen dat eigenlijk bij iedere plaats een plaatsnaambord zou moeten staan. Dat lijkt voor de hand liggend. Toch staat bij globaal slechts de helft van de ca. 4.000 buurtschappen wel een plaatsnaambord en bij de andere helft niet. Dan zie je alleen maar aan een straatnaambordje, richtingbordje, bushaltebordje of ANWB paddenstoel dat je kennelijk in plaats X bent aangekomen. En dat vinden wij jammer. Enerzijds is het een stukje erkenning van de identiteit van de inwoners (dat iemand bijv. “op Vogelswerf” – met sinds kort een eigen plaatsnaambord - woont en niet in Spijk of Heukelum), daarnaast doet het recht aan de cultuurhistorie van die buurtschap, en ook voor toeristen is het leuker om te kunnen zeggen: "we zijn in plaats X geweest", in plaats van dat men "zomaar" een paar boerderijen ergens in een rimboe bij in dit geval Spijk of Heukelum heeft gezien.
Neem nu het buurtschapje Paradijs, ZW van Terneuzen, N van Hoek. Toen ik daar ter plekke kwam dacht ik: ik ga even op de foto met het plaatsnaambord, desnoods alleen het straatnaambordje of een opschrift op een boerderij, zodat ik kan bewijzen dat ik in “het Paradijs op aarde” ben geweest. Nee hoor, niets van dat al. Sterker nog: de atlas 1:25.000 van ANWB en Topografische Dienst, editie 2004, heeft de plaatsnaam ook maar verwijderd. Terwijl de huizen er nog wel degelijk staan. De cultuurbarbaren. Dat men het naastgelegen Boerengat als plaatsnaam uit de atlas heeft verwijderd is nog logisch, want die huizen moesten recent wijken voor de uitbreiding van DOW Chemicals aldaar.
Kollumerland en Nieuwkruisland
Gelukkig gaan steeds meer gemeenten er toe over om borden bij hun buurtschappen te plaatsen. Wel zo handig om te kunnen zien waar je bent. Zo kregen wij de melding van een ongedateerd persbericht van de Friese gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland, dat zij rond 2008 borden hebben geplaatst bij ca. 20 buurtschappen, als volgt: “Rondom Westergeest komen borden met de namen Beintemahûs, De Bûnte Hûn, Keatlingwier, Weardebuorren en Westerbuorren. Verder krijgt Augsbuurt het bord Zevenhuzen; Burum krijgt Scharnehuizen en De Keegen; Kollum krijgt Kollumer Aldsyl, Leechlân en Ter Lune; Kollumerzwaag krijgt Hanenburch; Oudwoude krijgt Hústernoard, De Wurden, De Dellen en Aldwâldmersyl; Warfstermolen krijgt naast het nu geplaatste bord De Kolk nog Halfweg en De Leegte.” Een deel van deze borden vindt u reeds op de Kollumerlandpagina van (o.a. plaatsnaam)bordoloog Harry Fluks.
Hof van Twente
Ook de Overijsselse gemeente Hof van Twente gaat de komende tijd plaatsnaamborden plaatsen bij al haar buurtschappen. Zaterdag 16 januari jl. is de officiële aftrap gegeven met de onthulling van het eerste bord, in de buurtschap Herike-Elsen. De redactie van Plaatsengids.nl was daarbij aanwezig. Zie de homepage van Herike-Elsen. Bij de herindeling van 2001 zijn o.a. de fraaie gemeenteborden (met wapen) van Markelo weggehaald, en daarbij helaas tevens de buurtschapbordjes die daaraan vast zaten. Sommige buurtschappen vroegen weer om een plaatsnaambord, dus de gemeente Hof van Twente heeft besloten het dan maar gelijk goed te doen - net zoals vorig jaar bij de gemeente Vlagtwedde het geval was - en borden te plaatsen bij alle 13 buurtschappen (in totaal 86 borden want immers meer toegangswegen). Hulde! En hopelijk een goed voorbeeld voor andere – nog - buurtschapbordloze gemeenten. Omdat Plaatsengids.nl dit initiatief uiteraard waardeert, hebben wij de gemeente Hof van Twente “Plaats van de Week” gemaakt op de homepage van onze site. En wij hebben de gemeente met haar 5 steden en dorpen en de 13 buurtschappen in detail uitgewerkt. Op de pagina van HvT vindt u de steden en dorpen en op de pagina’s van de steden en dorpen vindt u de buurtschappen, die allemaal zo hun bijzonderheden hebben.
West-Souburg wil plaatsnaamborden terug
Het dorp West-Souburg is door de annexatie van 1966 “in” Vlissingen komen te liggen. De dorpelingen vinden echter dat ze nog steeds West-Souburgers zijn en geen Vlissingers, en willen dus hun plaatsnaamborden terug. Zie dit artikel en de Souburgsche Courant (pdf), de pagina's 2, 3 en 7.

Gemeentelijke herindelingen
Stichtse Vecht
Aanvankelijk was het de bedoeling dat de gemeenten Breukelen, Abcoude, De Ronde Venen en Loenen zouden samengaan. Per 2010 zou dan de nieuwe gemeente Vecht en Venen ontstaan. Maar daartegen bleek veel verzet te bestaan. Voor de combinatie Breukelen, Loenen en Maarssen bleek wel draagvlak. Het is de bedoeling dat die drie gemeenten per 1 januari 2011 samengaan. De colleges hebben uit 376 (!) verschillende naam-voorstellen van de inwoners, de voorkeur uitgesproken voor de gemeentenaam Stichtse Vecht. De gemeenteraden hebben het plan op 12 januari 2010 geaccordeerd. Nu moet alleen de Tweede Kamer er nog haar goedkeuring over uitspreken. Zie verder de homepage van Stichtse Vecht.
Amstelmeer
Ook in de Kop van Noord-Holland rommelt het al een tijd qua gemeentelijke herindelingen. De gemeenten Anna Paulowna, Niedorp, Wieringen en Wieringermeer zijn het inmiddels eens over een samengaan. De werknaam is Amstelmeer. Zie verder de homepage van Amstelmeer.
Overzichten herindelingen
- Overzicht gemeentelijke herindelingen vanaf 2010 op de site van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG).
- Overzicht gemeentelijke herindelingen op de site van het CBS.
- Overzicht van oude, recente en toekomstige herindelingen op Metatopos.

Overig nieuws
Vossenberg gem. Gemert-Bakel
Men denkt vaak dat er over kleine buurtschappen weinig te vertellen valt, en kijkt daarom vaak bedenkelijk als wij vertellen dat we alle ca. 4.000 buurtschappen in ons land aan het beschrijven zijn en dat die allemaal een eigen homepage krijgen. Vaak zit er toch een heel verhaal achter een buurtje met soms niet meer dan een handvol huizen. Neem bijv. Vossenberg in de Peel, dat met zijn protestantse kerkje een flinke regio bedient om het buurtje heen. Dat zou je niet zeggen als je er zo doorheen rijdt. Zie de homepage van Vossenberg.
Feanwâldsterwâl van de kaart!?
Feanwâldsterwâl is een (zoals u vast al vermoedde: Fries) dorp met slechts ca. 350 inwoners. Maar wel een heus dorp met alles erop en eraan; kern, kerk, officiële blauwe plaatsnaamborden: wat wil je nog meer? Welnu, het dorp wil – onzes inziens terecht – een erkenning als plaats, met bijbehorende postcode. Nu ligt het nog in 2 gemeenten en “in” 3 buurdorpen. De plaatsnaam bestaat niet voor de post en sinds kort ook niet meer voor de gemeente Dantumadiel, en daar worden de inwoners niet vrolijk van. Ze kregen vorig jaar een nieuwjaarskaart van de gemeente met het plaatsnaambord van... buurdorp Feanwâlden erop. En dat deed toch wel een beetje au. Wij hebben eens precies uitgeplozen hoe deze Baarle-Nassau-achtige toestand in elkaar zit en het is een hele lap tekst geworden, want een complexe materie. Het heeft een paar manuur gekost maar dan heb je ook wat. Zie het hele verhaal op de homepage van Feanwâldsterwâl.
Waterwonen / Termenlijst
Wonen op het water: veel mensen dromen ervan. Wij hebben zelf ook enkele jaren het genoegen mogen smaken. Maar er komt nogal wat bij kijken. Bijvoorbeeld of een drijvende woning nu een roerende of onroerende zaak is, met alle consequenties van dien. Om instanties en burgers met vragen over wonen op het water - het is gezien de schaarse ruimte op het land namelijk een trend aan het worden - op weg te helpen, is er een “Helpdesk wonen op het water” ingericht. Nadere informatie vindt u hier.
Dit is een van de inmiddels ca. 50 niet-alledaagse termen die u in onze Termenlijst vindt uitgelegd. De Termenlijst vindt u hier. Veel termen zijn pas in de laatste jaren ontstaan en typisch van die termen waarvan je denkt "hoe zat dat ook alweer?" LOG, megastallen, zorgboerderij, ecoduct, Ecologische Hoofdstructuur (EHS), helofytenfilter, lichtvervuiling, ontsnippering, krimp, snelwegpanorama, BAG en ga zo maar door. Met een druk op de knop in de Termenlijst weet u dan gelijk weer van de hoed en de rand. Natuurlijk is ook dit nog maar een beginnetje en zal de lijst de komende tijd verder worden uitgebreid.
Fryske plaknammen
Plaatsen hebben soms wonderlijke namen en niet voor de hand liggende verklaringen van waar de naam vandaan komt. Helaas is het plaatsnaamverklaringenboek van Van Berkel en Samplonius uit 2006 met de verklaring van bijna alle ca. 6.000 plaatsnamen, sinds kort uitverkocht. Maar voor de in Fryslân geinteresseerden onder u is er goed nieuws. Onlangs is namelijk een prachtig boek verschenen met zeer gedetailleerde en wetenschappelijk verantwoorde verklaringen van de meer dan 1.000 huidige en verdwenen Friese plaatsen. Uiteraard hebben wij dat gelijk aangeschaft en zijn er gelijk in gaan spitten. Natuurlijk hopen wij dat iedere provinciale specialist zo’n standaardwerk voor zijn eigen provincie gaat maken. Hopelijk doet ook hier goed voorbeeld goed volgen. Voor nadere informatie zie hier, waar u desgewenst het boek gelijk online kunt bestellen.
Roombeek in Enschede na de vuurwerkramp
U herinnert zich ongetwijfeld nog de vuurwerkramp in Enschede in 2000. De hele wijk Roombeek werd verwoest. Inmiddels is de wijk opnieuw opgebouwd. De wijk heeft een flinke facelift gekregen. Zie de homepage van Roombeek. En zie onderaan de pagina de link naar de site over Roombeek.
Vliegveld Twente?
In 2007 is de militaire Vliegbasis Twente gesloten en ontmanteld. Momenteel wordt er op gestudeerd om het vliegveld een doorstart te laten maken als burgervliegveld. Vlak over de grens is echter al een burgervliegveld. Voor de omwonenden, de natuur en het toerisme lijkt ons dit geen goed plan. Op de homepage van Twente vindt u onder het kopje “Recente ontwikkelingen” verwijzingen naar sites die de argumenten op een rijtje zetten, en instanties die alternatieve plannen hebben bedacht die beter uitpakken voor landschap, toerisme en economie.
Radio Kootwijk
Dit is nu een van die rare plaatsnamen – met officiële blauwe plaatsnaamborden en een eigen postcode - waarvan je denkt: hoe zit dat? Welnu, hier was sinds de jaren twintig een zendstation, waar een dorpje voor het personeel bij is ontstaan. Enkele jaren geleden is het complex leeg komen te staan. Inmiddels is bekend geworden dat Staatsbosbeheer het monumentale zendcomplex een “zinvolle herbestemming” gaat geven. Op de homepage van Radio Kootwijk leest u er alles over.
Kubuswoningen Blaak Rotterdam
De beroemde kubuswoningen in Rotterdam aan de Blaak van architect Piet Blom zijn onlangs een gemeentelijk monument geworden. Sinds kort kunt u er ook overnachten in een Stayokay hostel (de voormalige jeugdherbergen). Zie de pagina over de kubuswoningen.
Eindelijk: opknappen en afstemmen van bedrijventerreinen
Wij zien al jaren met lede ogen aan hoe vooral de Randstad in hoog tempo vol groeit met reeksen tuin-, keuken-, auto- en meubelboulevards. En niet alleen langs de snelwegen maar ook in – voorheen – idyllische buurtschapjes. Terwijl er vaak nog plek zat is op bestaande terreinen in de regio. Maar die zijn vaak dringend aan “revitalisering” toe, zoals dat tegenwoordig heet. En dan is het makkelijker om maar weer een paar weilanden vol te gooien. De regering ziet ook in dat dat niet zo door kan gaan en heeft de komende jaren liefst E400 miljoen beschikbaar gesteld voor het opknappen van bestaande bedrijventerreinen. Met als doel dat er zo min mogelijk nieuwe bedrijventerreinen hoeven te worden aangelegd en bestaande ruimte beter wordt benut. Noord-Holland geeft het goede voorbeeld. Hopelijk een goed voorbeeld voor elders in het land, waar nog al te vaak ieder gemeentetje zijn eigen bedrijventerreintje aan het ontwikkelen is en je streekbreed gezien voor leegstand aan het bouwen bent. In dat kader is de fusietrend naar regiobrede gemeenten nog niet zo slecht. Zo beslaat de gemeente Westland nu het hele Westland, waardoor ze de kassenontwikkelingen nu ook regionaal aanpakken en niet ieder voor zich, met alle win-win voordelen van dien voor economie, landschap etc.
Buurtschap van de maand: Azelo
De Twentse buurtschap Azelo is bekend vanwege het gelijknamige knooppunt en het AZC Azelo. Maar er valt nog veel meer over Azelo te vertellen. Onder meer dat deze buurtschap door de herindeling van 2001 onder maar liefst 3 gemeenten en 4 dorpen is komen te vallen. Maar er zijn ook landschappelijk interessante ontwikkelingen aan dee gang. Zie verder de homepage van Azelo.

Carnaval
Tot slot wensen wij iedereen die carnaval gaat vieren een plezante tijd toe. Op Plaatsengids.nl komen in de loop van de tijd ook alle carnavalsnamen van plaatsen, en foto's van de soms fraai "verklede" plaatsnaamborden tijdens carnaval. Heeft u nog geen carnavalskleding? Dan kunt u bijvoorbeeld bij Fun & Feest terecht voor een uitgebreid online te bestellen assortiment kleding en accesoires.